InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Genesis: De zondeval + het doel van de schepping van de mens

Genesis: De zondeval + het doel van de schepping van de mens

Genesis: De zondeval + het doel van de schepping van de mens In het tweede nummer van het kraaknieuwe maandblad Soφie (een samenvoeging van Ellips en Beweging), staat een essay van veelschrijver dr. Willem J. Ouweneel onder de prikkelende titel 'Moet het altijd over zonde gaan?'¹ Hij schrijft dat hij onlangs op Twitter en Facebook de vraag voorlegde wat de kern is van het grote heilsplan van God. Hij kreeg een paar goedkope antwoorden.

Goedkope antwoorden over het grote heilsplan van God

Deze antwoorden kwamen hierop neer: In genesis 3 valt de mens in zonde, maar godzijdank gaf God zijn Zoon als offer, waardoor iedereen die gelooft behouden is. Ouweneel schrijft dat dit natuurlijk waar is, zie Johannes 3:16. Maar het is de vraag of dit - het zondeprobleem en de oplossing daarvan - nu de kwintessens van Gods heilsplan is. De mens valt in een onbezonnen ogenblik in zonde en God is er vervolgens eeuwen druk mee bezig om de zaak weer vlot te trekken. Een vlugge zonde en een schier eindeloos herstel. Is dat waar het heilsplan van God over gaat, vraagt Ouweneel zich af.

Beginnen bij Genesis 1

Hoe stellen christenen de nieuwe hemel en aarde voor: als vervanging, als restauratie of is er een derde mogelijkheid? Bij vervanging heeft satan uiteindelijk toch een zeker overwinning behaald. De opvatting dat de nieuwe hemel en de nieuwe aarde een restauratie zijn van de oude, impliceert dat de mens door de zondeval de schepping heeft bedorven en dat God vervolgens duizenden jaren nodig heeft om de zaak te repareren. In beide gevallen is Gods almacht in het geding.

Ouweneel komt met een derde mogelijkheid. Hij stelt daarbij dat we niet moeten beginnen bij Genesis 3, de zondeval, willen we Gods heilsplan begrijpen. We moeten volgens hem beginnen bij Genesis 1, het scheppingsverhaal. Traditionele westerse christenen gaan, als het om Gods grote heilsplan gaat, uit van de zondeval, bij de vaststelling dat de mens een 'zondaar' is. Maar Jezus Christus is gekomen om voor onze zonden te sterven aan het kruis en daarom mogen we eeuwig leven. Dankzij Augustinus draait het westerse christendom allemaal om de zonde en de oplossing ervan. Voor Oosterse christenen ligt dat anders.

Het grote doel van de schepping van de mens

De Oosterse traditie begint bij genesis 1, het verhaal van de schepping. Ze beginnen niet bij de vaststelling dat de mens een zondaar is die verlossing behoeft, maar dat de mens een schepsel is van God die tot ontplooiing gebracht moet worden. Ouweneel schrijft dat het hele heilsplan van God eruit bestaat om het grote doel van de schepping van de mens waar te maken. Tegen deze achtergrond onderscheidt Ouweneel drie delen in genesis 1 (en 2):

  • De mens is geschapen om te heersen over Gods schepping (Genesis 1:26, 28). De mens heeft voor de zondeval de heerschappij gekregen over het geschapene. Ouweneel schrijft dat Gods grote doel eerst en vooral is om deze heerschappij van de mens tot volle werkelijkheid te brengen, en dat noemt de Bijbel 'koningkrijk Gods'. Aan Jezus Christus, de tweede Adam (of tweede mens), wordt de heerschappij over de schepping toevertrouwd. Jezus Christus zal als Koning heersen. Het is Jezus die als Heer en Koning heel de schepping regeert en wij zullen met Hem heersen.
  • De mens is gemaakt naar het beeld en de gelijkenis van God (Genesis 1:26v.). De mens is Gods beelddrager. Dit ten volle te verwerkelijken is het tweede doel van de schepping. Door de Ruach HaKodesh (Heilige Geest) wil God ons heiligen en tot beelddrager van God omvormen. "Gij dan zult volmaakt zijn, gelijk uw hemelse Vader volmaakt is" (Matteüs 5:48), vgl. 4:24; Efeziërs 5:1; 2 Petrus 1:4). Of beeldradger van Christus - het vleesgeworden Woord van God - die het beeld van God is (2 Korintiërs 4:4).Christus is het beeld van de onzichtbare God (Kolossenzen 1:15). Wij zijn leesbare brieven van Christus, waarvan de tekst in onze harten door de Heilige Geest is opgeschreven (2 Korintiërs 3:2-3).
  • God schiep de mens als man én vrouw, naar het beeld van God (Genesis 1:27). "En de HERE God zeide: Het is niet goed, dat de mens alleen zij. Ik zal hem een hulp maken, die bij hem past" (Genesis 2:18). De man is pas compleet of volledig met zijn complement, de vrouw. In het koningkrijk Gods zal naast de 'laatste Adam' een 'laatste Eva' staan, dat is de Gemeente, die zijn bruid, zijn lichaam is (zie 2 Korintiërs 4:4; Efeziërs 5:25-31; Openbaring 19:6-9).

In dit driedelige portret wordt nergens over zonde of over de oplossing van het zondeprobleem gesproken. Ouweneel benadrukt dat het doel van God zijn Gemeente is en de gemeente bestaat uit beelddragers van God c.q. van Christus en deze zullen samen met Christus tot in eeuwigheid heerschappij oefenen (vgl. Openbaring 22:5).

De plaats van de zondeval

De plaats van de zondeval in het geschetste beeld is volgens Ouweneel deze:

'Dankzij' de zondeval is God met de schepping op weg naar een wereld die zónder de zondeval nooit mogelijk zou zijn geweest, zelfs niet voor God. De zondeval is een wezenlijk onderdeel van de geschiedenis van deze wereld, op weg naar de voleinding.

God haat de zonde, zo maakt Hij duidelijk in de Bijbel. God heeft de zonde(val) dus niet gewild of gepland. Het is Hem echter ook niet 'overvallen', want niets gebeurt buiten Hem om. Augustinus zei dat wat tegen Gods wil gebeurt, daarom nog niet buiten Zijn wil om gebeurt. God heeft de zondeval niet gewild, maar wel toegelaten en in dienst gesteld van Zijn plannen. God heeft de zondeval niet geënsceneerd, de val van de mens is diens eigen verantwoordelijkheid. Maar God gebruikt deze gebeurtenis wel om de mens op een hoger plan te brengen, welke zonder de zondeval nooit bereikt had kunnen worden. Het beeld van God wordt in de mens bewerkt en verwerkelijkt door een lang en moeizaam leerproces, waarin de zondeval een belangrijke rol speelt.

Ouweneel stelt dat de geschiedenis van de mens niet begint met een heilige, rechtvaardige mens. Als dat zo was, dan was er geen sprake geweest van een ontwikkeling in de heilsgeschiedenis, maar van het herstellen van de oude situatie. Nou, dat schiet dus niet op. Daar is niets mee gewonnen. De geschiedenis begint met een onschuldig mens, die tegelijk zo onwetend is als een boreling. Adam was een tabula rasa, een onbeschreven blad. Hij wist van toeten noch blazen. Hij kon niet terugvallen op een collectieve dan wel een persoonlijke geschiedenis met leerervaringen. Hij was naief en volstrekt onwetend.

Lang leerproces

Door te eten van de boom van de kennis van goed en kwaad (let op goed en kwaad), leerde hij het kwaad en daarmee ook het goed kennen. Deze twee zaken zijn alleen in contrast met elkaar te kennen door middel van een lang leerproces. De heilsgeschiedenis is dan, zo bezien, het noodzakelijke leerproces waardoor de mens zal volstromen met Gods volkomenheid (vgl. Efeziërs 3:19). Dit is zoveel meer dan Adam en Eva verloren hebben in het paradijs. God brengt niet de dingen terug in de oude staat, maar we worden naar een hoger plan getild. De nieuwe schepping is een verheffing van de oude schepping, zo maakt Ouweneel duidelijk. De heilsgeschiedenis is niet circulair waarmee men terugkeert naar de beginsituatie, maar is als een spiraal die eindigt in een volmaakte wereld waarin de mens kennis heeft van goed en kwaad en is wat Adam niet was, namelijk heilig en rechtvaardig. Via deze weg wordt een situatie bereikt waarin de mens niet meer opnieuw in zonde kan vallen. Het gaat dus niet om een herstel van Genesis 2, want het paradijs was slechts een schaduw van wat in de voleinding werkelijkheid wordt.

Worden als Jezus

In het heil draait het dus om zoveel meer dan 'zonde en genade'. Ouweneel drukt het als volgt uit: "We moeten de zaak veel positiever benaderen. Het gaat God om Christus - niet alleen om wat Christus als onze Verlosser gedaan heeft, maar om wie Christus als persoon is, en vervolgens ook om Christus als gereproduceerd in de gelovigen." Het gaat dan vooral om de vraag hoe Christus in ons gestalte krijgt (Galaten 4:19). Rechtvaardiging en heiliging betekenen dan volgens Ouweneel niet allereerst 'afwezigheid van zonde', maar Christus in ons en dat impliceert uiteraard afwezigheid van zonde. In Romeinen 8:29 staat dat God ons heeft voorbestemd om in overeenstemming gebracht te worden met het beeld van Zijn Zoon. Ons einddoel is te worden als Jezus. Op weg daarnaartoe zijn wij als iemand die de heerlijkheid van Jezus met zich meedraagt. In en door Jezus Christus mogen wij tot volle wasdom komen. Wij mogen steeds meer zijn beeld weerspiegelen.

Noot
  1. Dr. Willem J. Ouweneel: Moet het altijd over zonde gaan? Soφie, 1e jaargang nr. 2 - april 2011.

Afbeelding
Een detail van: Michelangelo Buonarroti (1475 – 1564): De schepping van Adam, fresco (480 × 230 cm) — 1508-1512, Sixtijnse kapel, Vaticaanstad.

Lees verder

© 2011 - 2018 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Wat is het doel van het leven? - de schepping van de mensWaarom leven we en wat doen we in deze wereld? Het antwoord kunnen we vinden in de Tora. Tora betekent instructie. De To…
Toe Bisjwat: eenheid en doel van de ScheppingToe Bisjwat is een geschikte tijd om de grootsheid van de schepping te waarderen en te eren. We lezen in het derde hoofd…
God: God en Adam (de eerste mens) - Joodse visieGod: God en Adam (de eerste mens) - Joodse visieDe eerste mensen, Adam en Eva, worden niet geboren. Zij zijn de directe creatie van God zelf, en zij weten het. Volgens…
Wat is het doel van het leven? - een woning voor GodIn het tweede deel van 'Wat is het doel van het leven?' aandacht voor een woning voor God. We hebben eerder gezien dat d…
Wat is het doel van het leven? - beloning Komende WereldWanneer iemand overlijdt keert zijn/haar ziel terug naar zijn bron. Hij/zij geeft verslag van zijn/haar leven. Hij/zij w…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Meditations, Pixabay
  • Dr. Willem J. Ouweneel: Moet het altijd over zonde gaan? Soφie, 1e jaargang nr. 2 - april 2011.
  • http://mens-en-samenleving.infonu.nl/religie/49342-psalm-8-wat-is-de-mens-dat-u-aan-hem-denkt-messiaans.html

Reageer op het artikel "Genesis: De zondeval + het doel van de schepping van de mens"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Freek Schlingmann, 14-10-2015 00:13 #1
In al zijn voorzienigheid wist God dat Adam en Eva in zonde zouden vallen, (God betert!) zelfs in die zonde-val laten lopen als een konijn in een strik, en wist welke wereld er geschapen zou worden, zoals die nu bestaat en zag dat het goed was. Vertel dat aan alle nabestaande van de slachtoffers die oorlog voerden die stierven van de honger, de ergste ziektes en pijnen of op brandstapels sterven met vliegtuigen vol met mensen ergens op of in vliegen. Dit alles ter verheerlijking van een alwetendheid die deze aardkloot heeft geschapen en toch zag dat het goed was. Als je - zoals hier gesteld - God de zonde zo haat, had die God met al zijn almacht waarmee mens, dier en wereld in zes dagen zijn geschapen, de gevallen Engel vol van zonde kunnen vernietigen. Daarom zijn Almacht en Voorzienigheid de woorden warmee de mens God tot zondaar hebben gemaakt Hoe kan je nu zeggen dat een wereld zonder zonde niet kan bestaan. Het is de mens zelf die de zonden heeft geschapen door de tien geboden te schrijven die voornamelijk gebaseerd zijn op overlevingsdrang natuurlijke drijfveren: liegen, bedriegen, stelen en vermenigvuldigen.
Hoe grote zondaar ben ik wel niet die God tot een zondaar durft te verklaren. Hel en verdoemenis zal mijn deel zijn ook dat staat vast en heet weer predestinatie. Wat maken wij het ons toch zo moeilijk; zonde hoor van het zo korte leven! Reactie infoteur, 30-10-2015
Bedankt voor uw reactie. In Genesis 2:15-17 staat: "God, de HEER, bracht de mens dus in de tuin van Eden, om die te bewerken en erover te waken. Hij hield hem het volgende voor: 'Van alle bomen in de tuin mag je eten, maar niet van de boom van de kennis van goed en kwaad; wanneer je daarvan eet, zul je onherroepelijk sterven'." Dat is geen val, maar het schetsen van de consequenties van een bepaalde keuze. De slang zette een val op middels list en bedrog (een leugen, verpakt met waarheid): "'Jullie zullen helemaal niet sterven', zei de slang. ‘Integendeel, God weet dat jullie de ogen zullen opengaan zodra je daarvan eet, dat jullie dan als goden zullen zijn en kennis zullen hebben van goed en kwaad.’" (Genesis 3:4-5)

In Genesis 1:31 staat: "God keek naar alles wat hij had gemaakt en zag dat het zeer goed was." Dat was vóór de zondeval. De wanorde in de wereld worden in Genesis 2 en 3 gekoppeld aan de realiteit van de menselijke zonde. Dit heeft het 'zeer goed' van Gods schepping op allerlei punten aangetast. En verdriet en lijden is ook niet aan mijn deur voorbijgegaan. Maar dat is niet het 'zeer goed' waar God over sprak. Niet alleen mensen lijden, maar de héle schepping. Paulus zegt hierover: "Ik ben er zelfs van overtuigd dat het lijden van deze tijd niet opweegt tegen de heerlijkheid waarvan ons de openbaring te wachten staat. Ook de schepping verlangt vurig naar de openbaarmaking van de kinderen van God. Want zij is onderworpen aan een zinloos bestaan, niet omdat zij het zelf wil, maar door de wil van Hem die haar daaraan onderworpen heeft. Maar zij is niet zonder hoop, want ook de schepping zal verlost worden uit de slavernij van de vergankelijkheid, en delen in de glorierijke vrijheid van Gods kinderen. Wij weten immers dat de hele schepping kreunt en onder barensweeën lijdt, nog altijd." (Rom 8:18-22)

Als God wist dat satan zou rebelleren, waarom maakt Hij hem dan? Op deze vraag wordt hier kort op ingegaan: http://www.gotquestions.org/if-God-knew.html. Waarom laat God lijden toe? https://www.biblegateway.com/blog/2012/07/why-does-god-allow-tragedy-and-suffering.

Zonde is je doel missen (Romeinen 1:21-23). Het meest gebruikte woord voor zonde in de Bijbel is 'hamartia', wat betekent: 'je doel missen'. Zonde is Gods doel met je leven missen, je eigen weg gaan. Uit de aard der zaak kan God geen zondaar zijn, zoals u poneert.

De Bijbel geeft aan dat mensen een vrije wil hebben gekregen om keuzes te kunnen maken; het enige dat iemand hoeft te doen om gered te worden is in Jezus Christus te geloven (Johannes 3:16; Romeinen 10:9-10). De Bijbel zegt nergens dat God iemand die in Hem gelooft zal afwijzen of dat Hij iemand die Hem opzoekt de deur heeft gewezen (Deuteronomium 4:29). Het woord 'uitverkiezing' of 'predestinatie' komt meerdere keren voor in de bijbel, maar wordt op verschillende manieren uitgelegd. De Bijbelse gedachtegang is uitverkiezing of predestinatie op basis van voorkennis: "Dit betekent, dat God van tevoren weet wie Hem wil liefhebben. En die personen kiest Hij. Uitverkiezing is de eeuwige, uit liefde voortkomende, beslissing van God, waarmee Hij een historisch plan voor verlossing opstelt. Daardoor geeft hij iedere persoon de mogelijkheid voor eeuwige verlossing. God heeft Jezus uitverkoren om de enige en absolute middelaar te zijn tussen Hem en de mensheid." (http://home.hccnet.nl/j.l.geluk/uitverkiezing.pdf)

Wat betreft uw laatste opmerking het volgende. De vraag of God bestaat is één van de meest belangrijke vragen in het leven: "Your belief in the existence of God has enormous implications on your views of life, humanity, morality, and destiny." In het volgende artikel geeft dr. William Lane Craig drie argumenten dat het leven zonder God betekenisloos is en vervolgens presenteert hij vijf sterke argumenten voor het bestaan van God, waarmee hij laat zien dat het alleszins redelijk is om in God te geloven: http://goo.gl/CW8zoS.

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 09-12-2015
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Bronnen en referenties: 3
Reacties: 1
Schrijf mee!