InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Psychologie > Spel & spelontwikkeling - Wat kan 'n kind op welke leeftijd?

Spel & spelontwikkeling - Wat kan 'n kind op welke leeftijd?

Spel & spelontwikkeling - Wat kan 'n kind op welke leeftijd? De spelontwikkeling van kinderen van 1 jaar tot en met 7 jaar. Spelen is erg belangrijk in de ontwikkeling van het kind. Met spel worden er diverse situaties en vaardigheden geoefend, zowel op motorisch en cognitief, als op sociaal gebied. Wat moet een kind kunnen op de peuter- kleuter- of basisschoolleeftijd? In dit artikel een overzicht van het normale (gemiddelde) verloop van de spelontwikkeling, de spelvaardigheden, tekenen of de tekenvaardigheid en de wijze van spelen van het jonge kind.

Ontwikkelingsprofiel spel

In dit artikel wordt een gedetailleerd overzicht gegeven van de spelontwikkeling van kinderen van 1 jaar tot en met 7 jaar, hetgeen een overzicht is van de gemiddelde leeftijd waarop kinderen qua spel en spelen bepaalde vaardigheden (zouden) moeten kunnen beheersen. Wel dient er uitdrukkelijk bij gezegd te worden dat er in de praktijk altijd sprake is van individuele verschillen, qua tempo van ontwikkeling, volgorde fasestappen, eigen mogelijkheden van het kind, maar ook omgevingsfactoren. De mate waarin een kind gestimuleerd wordt door de omgeving, ouders, kinderdagverblijf, creche, school etc. is een belangrijke factor. Het onderstaande overzicht geeft een idee van wat de doorsnee leeftijd is, waarop kinderen bepaalde dingen op het gebied van spel en spelen moeten kunnen beheersen, gerelateerd aan het gemiddelde oftewel een ‘normaal’ verlopende ontwikkeling. Het overzicht kan gezien worden als een leidraad bij het volgen en observeren van de ‘normale’ spelontwikkeling van kinderen.

In Spelontwikkeling Kind - Signalen van Ontwikkelingsproblemen kun je lezen welke signalen er zijn om eventuele achterstand in het spelen i.c. spelontwikkeling op het spoor te komen en eventuele ontwikkelingsproblemen of ontwikkelingsstoornissen te signaleren.


Fasen Spel Spelontwikkeling - Hoe speelt een Kind op de leeftijd van 1 maand - 8 jaar?

Leeftijd Fase KindSpelontwikkelingsfasen Kind - Ontwikkeling Spel en Spelen van 1 tot en met 2 jaar
1e jaar Niet structurerend manipuleren met blokken; duwen, gooien e.d. motorisch functionerend oefenen
Tekenen - Motorisch oefenen:
Tot 8 maanden Aspect van motorisch oefenen
Vanaf 8 maanden Toevallige krassen, noodzakelijk om prikkel te geven voor fijne oog-hand coórdinatie
2e jaar Construerend spel, voornamelijk verkennend, experimenterend: vullen en leeggooien, op en aan elkaar passen (motorisch functioneel karakter)
Tekenen - De Vuistgreep:
Tekent d.m.v. schouderbewegingen, waarbij de elleboog naar buiten en naar binnen gaat

Leeftijd Fase KindSpelontwikkelingsfasen Kind - Ontwikkeling Spel en Spelen van 2 tot 3 jaar
2 - 3 jaar Lineaire stadium:
Kan blokken neerzetten in rijen en stapels
Het kind kan kralen rijgen
Kan simpele inlegfiguren leggen
Imiteert alleen datgene wat het ziet, geen dingen die het zich herinnert
Spel met andere kinderen voornamelijk parallel, niet samen
Patroon stadium: de blokken worden neergezet in 2-dimensionele patronen
Tekenen - Het Krabbelstadium:
Palmgreep ontwikkelt zich
Kan verticale en cirkelvormige krassen imiteren


Leeftijd Fase KindSpelontwikkelingsfasen Kind - Ontwikkeling Spel en Spelen van 3 tot 4 jaar
3 - 4 jaar Kan bouwen in 3-dimensionele patronen
Kind kan eigen bouwwerk benoemen
Heeft belangstelling voor combineren van spelmateriaal
Begin van ordenen, ervaren van verschillen
Imitatie begint een rol te spelen; kind bouwt zijn wereld in het imitatieve spel
Kan aan eenvoudige groepsspelletjes deelnemen
Functiespel gaat door in de vorm van toenemende motorische vaardigheid (rijden(d) en glijdend materiaal)
Tekenen - Het Kliederstadium:
Er komen primitieve vormen in het gekrabbel
Pincetgreep ontwikkelt zich
Maakt minder grote armbewegingen
Kan een cirkel natekenen
Kan los van elkaar staande lichaamsdelen benoemen

Leeftijd Fase KindSpelontwikkelingsfasen Kind - Ontwikkeling Spel en Spelen van 4 tot 5 jaar
4 - 5 jaar Kan alleen buiten spelen en speelt ook met andere kinderen
Kan zich onderwerpen aan eenvoudige spelregels
Ordenen van spelmateriaal breidt zich uit
Imitatiespel zet zich voort in fantasiespel, dat grotere dynamiek vertoont en waarin levenservaringen worden herbeleefd en verwerkt
Duidelijke toename in het constructieve gebruik van materialen
Noodzakelijke wereldvoorstelling aanwezig om met wereldspel bezig te zijn. Hierbij is hoofdzakelijk interesse voor dieren
Tekenen - Fase van Vormgeving:
Ontwikkeling van de voorkeurshand
Tekent koppoters (kopvoeters) met steeds meer detaillering
Tekent eenvoudige, maar herkenbare figuren, zoals dier, huis, boom, e.d.
In gekrabbel zijn enige lettervormen herkenbaar
Kan een kruis natekenen
Kan tekeningen benoemen

Leeftijd Fase KindSpelontwikkelingsfasen Kind - Ontwikkeling Spel en Spelen van 5 tot 6 jaar
5 - 6 jaar Kind vindt ‘t leuk om bezig te zijn met knippen en plakken en aan bepaald ‘project’ te werken
Kan iets makkelijk afmaken, als het ermee begonnen is, ook al duurt het een paar dagen
De periode van de relatief gesproken grootste concentratie (aandachtsspanne bij wereldspel min. 45’, max. 135’)
Speelt veel in groepjes van 2 tot 5 kinderen; er beginnen zich vriendschappen te ontwikkelen
Bouwwerken worden herkenbaar, hebben een naam en zijn geïntegreerd in het spelpatroon
Constructief spel, in de zin van zelf voorwerpen maken
Bij wereldspel meer interesse voor huizen, bomen
Tekenen - Fase van Syncretisme:
Niet bij elkaar horende elementen worden aan elkaar gekoppeld, maar de bedoeling is duidelijk
Leert eigen naam ‘schrijven’ en eenvoudige 3 of 4-letterwoorden zonder kopiëren

Leeftijd Fase KindSpelontwikkelingsfasen Kind - Ontwikkeling Spel en Spelen van 6 tot 7 jaar
6 - 7 jaar Ideoplastische fase of schematisch symbolisme
Tekenen - Met know how:
Kind tekent nu ‘wat het weet’
Tekent ‘vogelvluchtafbeeldingen’ van huizen
Mensfiguur krijgt een lichaam (i.p.v. koppoter)


Lees verder

© 2008 - 2017 Sila, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Ontwikkelingsfasen: taalontwikkelingOntwikkelingsfasen: taalontwikkelingDe ontwikkelingsfasen van het jonge kind zijn een boeiend proces. Onderstaand artikel biedt een kijkje in de taalontwikk…
Ontwikkelingsfasen: morele ontwikkeling van kinderenOntwikkelingsfasen: morele ontwikkeling van kinderenWanneer je kinderen begeleid, voor je SPW stage of als leidster op het kinderdagverblijf, buitenschoolse opvang of peute…
Het leven van het 2,5 jarige kind: relaties van de peuterEen belangrijk onderdeel van de totale ontwikkeling van het kind is de sociale ontwikkeling. De eerste relaties die kind…
Waarom spelen kinderen?Kinderen en spelen, een combinatie die niet zonder elkaar kan. Niet alleen kinderen, maar ook jonge dieren spelen. Waaro…
Ontwikkelen van zelfvertrouwen bij een kindEen kind ontwikkelt zelfvertrouwen door het ontdekken van de wereld. Dit doet het kind door spelen. Hierdoor leert hij m…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Evgen Ekb, Pixabay
  • F.J. Monks & A.M.P. Knoers. Ontwikkelingspsychologie. Van Gorcum BV
  • P.H. Mussen. The psychological development of the child. Prentice Hall Inc
  • M.Davies, F. Alkema. VTO dat doe je zo! Vragen, twijfels, zorgen over de ontwikkeling van kinderen. Assen/Maastricht: Van Gorcum
  • S. van Dijk. Gegeven colleges Ontwikkelingsproblemen. Vroegtijdige onderkenning & Hulpverlening (Eigen artikel)

Reageer op het artikel "Spel & spelontwikkeling - Wat kan 'n kind op welke leeftijd?"

De infoteur van dit artikel heeft aangegeven wegens omstandigheden moeilijk of niet te kunnen reageren.
Reageren op het artikel of reageren op reacties blijft mogelijk, maar antwoord van de infoteur zal mogelijk uitblijven.

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Yvonne V. D. Wetering, 13-05-2012 18:32 #3
Ik ben een tweede jaars student Orthopedagogiek en moet ook een paper maken over de normale spelontwikkeling van kinderen. Ook ik ben op zoek naar evidence based artikelen hiervoor. Zouden jullie me hierbij kunnen helpen door me enkele artikelen aan te raden?

Wilna van den Heuvel, 13-02-2012 12:13 #2
Ik zie dat spelontwikkeling en andere ontwikkelingsgebieden door elkaar besproken worden. tevens wordt er zeker in de eerste lijst uitgegaan van wanneer een kind iets niet kan, lijkt me niet werkbaar. Er zijn zoveel mooie instrumenten en literatuur over de spelontwikkeling die zuiverder zijn.

Bellemans Nina, 28-01-2012 12:26 #1
Beste,

Ik ben 3de jaars studente kinesitherapie aan de Provinciale Hogeschool Limburg, te Hasselt. Ik moet een werk maken over de normale ontwikkeling bij kinderen ivm spelontwikkeling. Ik zoek hiervoor evidence based artikels, maar er staan auteursrechten op jullie site, dus ik kan er helaas niets vanaf halen. zouden jullie mij hiermee kunnen helpen?

Alvast bedankt,
Mvg,

Bellemans Nina Reactie infoteur, 29-01-2012
Beste Nina,

Geef even precies aan waar het om gaat, dan kan ik kijken wat ik voor je kan doen.
Tabellen zal je dan zelf moeten opstellen / invoegen. Het mailen van tekst zal wel gaan.

Mvg

Infoteur: Sila
Laatste update: 29-11-2008
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Psychologie
Bronnen en referenties: 5
Reacties: 3
Schrijf mee!