Spraak-taalontwikkeling - Wat kan 'n kind op welke leeftijd?

Hoe ver is een kind qua spraak-taalontwikkeling op een bepaalde leeftijd? Wat moet een kind qua spraak en taal ongeveer kunnen in de diverse leeftijdsfasen? Het ene kind leert sneller dan het andere. Dit ontwikkelingsoverzicht geeft de doorsnee c.q. het gemiddelde van een normaal verlopende spraak en taalontwikkeling. Over welke capaciteiten zou een kind moeten kunnen beschikken? Een duidelijk overzicht met de spraak-taalontwikkeling per leeftijdsfase van kinderen van 2 maanden tot 8 jaar.

Spraak en Taalontwikkeling - Wat zou een kind moeten kunnen op een bepaalde leeftijd?

Spraak-taalontwikkelingsprofiel. Hieronder wordt een overzicht gegeven van de spraak-taalontwikkeling van kinderen van 0 jaar tot en met 7 jaar, uitgaande van de gemiddelde leeftijd waarop kinderen bepaalde spraak- en taalvaardigheden (zouden) moeten kunnen beheersen. In werkelijkheid is er natuurlijk altijd sprake van individuele verschillen, door o.a. verschil in tempo van ontwikkeling, chronologie van ontwikkelingsfasen en de mogelijkheden die het kind zelf al dan niet heeft. Tevens spelen omgevingsaspecten natuurlijk een cruciale rol (mate van stimulans, taalgebruik thuissituatie, het gezin, type school etc).

Vaardigheden Spraak en Taal. Het onderstaande ontwikkelingsoverzicht geeft een richtinggevende indicatie van de gemiddelde leeftijd waarop een kind over bepaalde vaardigheden op spraak- en taalgebied zou moeten kunnen beschikken (dit in relatie tot de doorsnee of de gemiddelde ‘normaal’ verlopende ontwikkeling).

In Spraak- en Taalontwikkeling - Signalen Ontwikkelingsproblemen kun je vinden welke kenmerken er zijn om eventuele ontwikkelingsachterstand, ontwikkelingsproblematiek of wellicht ontwikkelingsstoornissen op spraak-taalgebied (zo vroegtijdig mogelijk) te signaleren en in te grijpen i.c. te begeleiden indien dit nodig blijkt te zijn.

Fasen Spraak - Taalontwikkeling - Wat beheerst een Kind op de leeftijd van 1 tot 8 jaar?

Leeftijd Fase Kind	Spraak-taalontwikkelingsfasen Kind - Spraak Taalvaardigheden van 0 tot 8 maanden
0 - 6 weken	Fase van de ongedifferentieerde motoriek (schreiperiode), ter oefening van de ademhaling, werking van de stembanden, werking van het aanzetstuk (door zuigen)
5 - 6 weken	Gevoelsmatig schreien = contact met de buitenwereld
3 - 20 weken	Intentioneel schreien
2e - 3e maand	Gorgelende keelklanken (ook bij kinderen die nooit leren spreken)
	Grote verscheidenheid van klanken
	Akoestische element gaat een rol spelen
4 - 5 maanden	Brabbelfase
	Herhalen van rijen van steeds dezelfde lettergreep
	De lippen werken nu mee in de geluidsproductie
	Het stemloze lachen gaat over in ‘kraaien’
	Lal- en keuvelgeluidjes
5 - 6 maanden	Affectieve vocalisaties, waarbij plezier en frustratie zijn te onderscheiden
	Herkent stem van de moeder
6 - 7 maanden	Oefening van beheerste geluiden
	Klanken met intonatie, ook onderscheid in volume, toonhoogte
	Herhalingsklanken (auto-imitatie)
	Echolalie (onbewuste nabootsing van de laatst gehoorde klankgroep)
7 - 8 maanden	Echolalie gaat langzaam over in lichte imitatie

Leeftijd Fase Kind	Spraak-taalontwikkelingsfasen Kind - Spraak Taalvaardigheden van 8 tot 24 maanden
Vanaf 8 maanden	Actieve pogingen tot nabootsing, met zinsmelodie (sociaal brabbelen)
	Willekeurige aaneenrijging van klanken (jargon)
	Af en toe 2-lettergrepige klanken
	Fluisteren lokt uit tot imitatie
Vanaf 9 maanden	Vocabuleer fase
	Zinvol gebruik van bepaalde klankgroepen
	Begrijpt simpele opdrachtjes
Vanaf 11 maanden	Voert simpele verzoeken uit
	Kan gebaren interpreteren en er het juiste geluid bij maken
Vanaf 12 maanden	Eigenlijke taalfase
	Systematisch gebruikte eerste woord(en)
	Alleen zelfstandige naamwoorden worden gebruikt
12 - 18 maanden	Eenwoordfase (holofrase-periode)
	Kan woorden nabootsen, maar gebruikt ze niet zelf
	Relatie tussen bepaalde klankgroep en bepaald concept = begin symboolfunctie
	Brabbelt veel; houdt monologen bij het spelen
	Begrijpt steeds meer woorden
	Heeft met ca. 1,5 jaar een passieve woordenschat van ca. 70 woorden
	Interpretatie van wat het kind zegt is afhankelijk van de context waarin het gezegd wordt
18 - 24 maanden	Gaat meer praten, gebruikt nu ook werkwoorden (= handelen)
	Kan nee zeggen, maar nog niet duidelijk ‘ja’
	Gebruikt woorden om dingen te benoemen - begripsvorming
	Begint 2 woorden samen te voegen, zoals eigenschapsnamen, b.v. melk heet; eerste oordeel
	Heeft geen enkel begrip van taalregels
	Heeft plezier in nieuwe woorden leren - steeds de vraag: "is dat" (isdat periode)
	Verwisselen van veel medeklinkers
	Dubbele medeklinkers zijn nog te moeilijk, wordt enkel: b.v. toel = stoel
	Begin samengestelde zin, b.v. Pim niet sape
	Heeft ca. 300 woorden, die het begrijpt

Leeftijd Fase Kind	Spraak-taalontwikkelingsfasen van het Kind - Spraak Taalvaardigheden van 2 tot 3 jaar
2 - 3 jaar	Brabbelen verdwijnt, wordt echt praten
	De uitspraak verbetert, vooral bij medeklinkers
	Bij 2,5 jaar is de woordenschat ca. 400 - 500 woorden
	Dubbele medeklinkers worden langzaam beter gebruikt, wel vaak in de verkeerde volgorde (b.v. weps = wesp)
	Meer taalkundige vormen worden gebruikt, zoals voorzetsels
	Scheiding ik en de ander - gebruik van de ik-vorm en dus ook de jij-vorm
	Voornaamwoorden mij, jou etc.
	Veel wat en waarom vragen; niet zozeer naar kennis, als wel vragen om aandacht
	Vormen van meervoud, eerst volgens één regel, namelijk: s (beds)
	Verleden tijd, meestal volgens één regel, namelijk overal -de- achter (b.v. vraagde etc)

Leeftijd Fase Kind	Spraak-taalontwikkelingsfasen van het Kind - Spraak Taalvaardigheden van 3 tot 4 jaar
3 - 4 jaar	Begrip voor taalregels ontstaat
	Eindeloze ‘waarom vragen’, waarbij meer naar het antwoord geluisterd wordt
	Het kind begrijpt veel
	Vertelt veel verhalen
	Niet veel uitspraakfouten meer; geen moeite met medeklinkers, behalve bij moeilijke dubbele combinaties (b.v. weps - wesp)
	Nog wel moeite met de zinsbouw
	Vaak pseudo-stotteren
	Heeft ca. 600 woorden ter beschikking (passief)

Leeftijd Fase Kind	Spraak-taalontwikkelingsfasen van het Kind - Spraak Taalvaardigheden van 4 tot 8 jaar
4 - 5 jaar	De uitspraak is bijna helemaal goed, wel versprekingen
	De zinnen worden langer
	De belangrijkste grammaticale regels worden grotendeels goed toegepast
	Begin van de ontwikkeling van abstracte begrippen
	Gebruik van de oorzakelijke bijzin (want, omdat)
6 jaar	Heeft ca. 500 - 3000 woorden ter beschikking (passief)
ca. 8 jaar	Ontwikkeling van de articulatie voltooid
	Alle grammaticale constructies zijn rudimentair aanwezig

De Kinderlijke Ontwikkeling en Problemen in de Ontwikkeling Spraak-taalontwikkeling Kind - Signalen van Ontwikkelingsproblemen Motorische Ontwikkeling Kind - Wat kan een kind op welke leeftijd? Motorische Ontwikkeling Kind - Signalen van Ontwikkelingsproblemen Sociale Ontwikkeling Kind - Wat kan een kind op welke leeftijd? Sociale Ontwikkeling Kind - Signalen van Ontwikkelingsproblemen Persoonlijkheidsontwikkeling Baby Peuter Kleuter Baisschoolkind Persoonlijkheidsontwikkeling Kinderen - Signalen van Problemen Spel & Spelontwikkeling Kind - Wat kan een Kind op welke Leeftijd? Spel & Spelontwikkeling Kind - Signalen van Ontwikkelingsproblemen Ontwikkeling Zelfredzaamheid Kind - Wat kan een kind op welke leeftijd? Ontwikkeling Zelfredzaamheid Kind - Signalen van Ontwikkelingsproblemen