InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Communicatie > Spraak-taalontwikkeling - Wat kan 'n kind op welke leeftijd?

Spraak-taalontwikkeling - Wat kan 'n kind op welke leeftijd?

Spraak-taalontwikkeling - Wat kan 'n kind op welke leeftijd? Hoe ver is een kind qua spraak-taalontwikkeling op een bepaalde leeftijd? Wat moet een kind qua spraak en taal ongeveer kunnen in de diverse leeftijdsfasen? Het ene kind leert sneller dan het andere. Dit ontwikkelingsoverzicht geeft de doorsnee c.q. het gemiddelde van een normaal verlopende spraak en taalontwikkeling. Over welke capaciteiten zou een kind moeten kunnen beschikken? Een duidelijk overzicht met de spraak-taalontwikkeling per leeftijdsfase van kinderen van 2 maanden tot 8 jaar.

Spraak en Taalontwikkeling - Wat zou een kind moeten kunnen op een bepaalde leeftijd?

Spraak-taalontwikkelingsprofiel. Hieronder wordt een overzicht gegeven van de spraak-taalontwikkeling van kinderen van 0 jaar tot en met 7 jaar, uitgaande van de gemiddelde leeftijd waarop kinderen bepaalde spraak- en taalvaardigheden (zouden) moeten kunnen beheersen. In werkelijkheid is er natuurlijk altijd sprake van individuele verschillen, door o.a. verschil in tempo van ontwikkeling, chronologie van ontwikkelingsfasen en de mogelijkheden die het kind zelf al dan niet heeft. Tevens spelen omgevingsaspecten natuurlijk een cruciale rol (mate van stimulans, taalgebruik thuissituatie, het gezin, type school etc).

Vaardigheden Spraak en Taal. Het onderstaande ontwikkelingsoverzicht geeft een richtinggevende indicatie van de gemiddelde leeftijd waarop een kind over bepaalde vaardigheden op spraak- en taalgebied zou moeten kunnen beschikken (dit in relatie tot de doorsnee of de gemiddelde ‘normaal’ verlopende ontwikkeling).

In Spraak- en Taalontwikkeling - Signalen Ontwikkelingsproblemen kun je vinden welke kenmerken er zijn om eventuele ontwikkelingsachterstand, ontwikkelingsproblematiek of wellicht ontwikkelingsstoornissen op spraak-taalgebied (zo vroegtijdig mogelijk) te signaleren en in te grijpen i.c. te begeleiden indien dit nodig blijkt te zijn.

Fasen Spraak - Taalontwikkeling - Wat beheerst een Kind op de leeftijd van 1 tot 8 jaar?








Leeftijd Fase KindSpraak-taalontwikkelingsfasen Kind - Spraak Taalvaardigheden van 0 tot 8 maanden
0 - 6 weken Fase van de ongedifferentieerde motoriek (schreiperiode), ter oefening van de ademhaling, werking van de stembanden, werking van het aanzetstuk (door zuigen)
5 - 6 weken Gevoelsmatig schreien = contact met de buitenwereld
3 - 20 weken Intentioneel schreien
2e - 3e maand Gorgelende keelklanken (ook bij kinderen die nooit leren spreken)
Grote verscheidenheid van klanken
Akoestische element gaat een rol spelen
4 - 5 maanden Brabbelfase
Herhalen van rijen van steeds dezelfde lettergreep
De lippen werken nu mee in de geluidsproductie
Het stemloze lachen gaat over in ‘kraaien’
Lal- en keuvelgeluidjes
5 - 6 maanden Affectieve vocalisaties, waarbij plezier en frustratie zijn te onderscheiden
Herkent stem van de moeder
6 - 7 maanden Oefening van beheerste geluiden
Klanken met intonatie, ook onderscheid in volume, toonhoogte
Herhalingsklanken (auto-imitatie)
Echolalie (onbewuste nabootsing van de laatst gehoorde klankgroep)
7 - 8 maanden Echolalie gaat langzaam over in lichte imitatie

Leeftijd Fase KindSpraak-taalontwikkelingsfasen Kind - Spraak Taalvaardigheden van 8 tot 24 maanden
Vanaf 8 maanden Actieve pogingen tot nabootsing, met zinsmelodie (sociaal brabbelen)
Willekeurige aaneenrijging van klanken (jargon)
Af en toe 2-lettergrepige klanken
Fluisteren lokt uit tot imitatie
Vanaf 9 maanden Vocabuleer fase
Zinvol gebruik van bepaalde klankgroepen
Begrijpt simpele opdrachtjes
Vanaf 11 maanden Voert simpele verzoeken uit
Kan gebaren interpreteren en er het juiste geluid bij maken
Vanaf 12 maanden Eigenlijke taalfase
Systematisch gebruikte eerste woord(en)
Alleen zelfstandige naamwoorden worden gebruikt
12 - 18 maanden Eenwoordfase (holofrase-periode)
Kan woorden nabootsen, maar gebruikt ze niet zelf
Relatie tussen bepaalde klankgroep en bepaald concept = begin symboolfunctie
Brabbelt veel; houdt monologen bij het spelen
Begrijpt steeds meer woorden
Heeft met ca. 1,5 jaar een passieve woordenschat van ca. 70 woorden
Interpretatie van wat het kind zegt is afhankelijk van de context waarin het gezegd wordt
18 - 24 maanden Gaat meer praten, gebruikt nu ook werkwoorden (= handelen)
Kan nee zeggen, maar nog niet duidelijk ‘ja’
Gebruikt woorden om dingen te benoemen - begripsvorming
Begint 2 woorden samen te voegen, zoals eigenschapsnamen, b.v. melk heet; eerste oordeel
Heeft geen enkel begrip van taalregels
Heeft plezier in nieuwe woorden leren - steeds de vraag: "is dat" (isdat periode)
Verwisselen van veel medeklinkers
Dubbele medeklinkers zijn nog te moeilijk, wordt enkel: b.v. toel = stoel
Begin samengestelde zin, b.v. Pim niet sape
Heeft ca. 300 woorden, die het begrijpt

Leeftijd Fase KindSpraak-taalontwikkelingsfasen van het Kind - Spraak Taalvaardigheden van 2 tot 3 jaar
2 - 3 jaar Brabbelen verdwijnt, wordt echt praten
De uitspraak verbetert, vooral bij medeklinkers
Bij 2,5 jaar is de woordenschat ca. 400 - 500 woorden
Dubbele medeklinkers worden langzaam beter gebruikt, wel vaak in de verkeerde volgorde (b.v. weps = wesp)
Meer taalkundige vormen worden gebruikt, zoals voorzetsels
Scheiding ik en de ander - gebruik van de ik-vorm en dus ook de jij-vorm
Voornaamwoorden mij, jou etc.
Veel wat en waarom vragen; niet zozeer naar kennis, als wel vragen om aandacht
Vormen van meervoud, eerst volgens één regel, namelijk: s (beds)
Verleden tijd, meestal volgens één regel, namelijk overal -de- achter (b.v. vraagde etc)

Leeftijd Fase KindSpraak-taalontwikkelingsfasen van het Kind - Spraak Taalvaardigheden van 3 tot 4 jaar
3 - 4 jaar Begrip voor taalregels ontstaat
Eindeloze ‘waarom vragen’, waarbij meer naar het antwoord geluisterd wordt
Het kind begrijpt veel
Vertelt veel verhalen
Niet veel uitspraakfouten meer; geen moeite met medeklinkers, behalve bij moeilijke dubbele combinaties (b.v. weps - wesp)
Nog wel moeite met de zinsbouw
Vaak pseudo-stotteren
Heeft ca. 600 woorden ter beschikking (passief)

Leeftijd Fase KindSpraak-taalontwikkelingsfasen van het Kind - Spraak Taalvaardigheden van 4 tot 8 jaar
4 - 5 jaar De uitspraak is bijna helemaal goed, wel versprekingen
De zinnen worden langer
De belangrijkste grammaticale regels worden grotendeels goed toegepast
Begin van de ontwikkeling van abstracte begrippen
Gebruik van de oorzakelijke bijzin (want, omdat)
6 jaar Heeft ca. 500 - 3000 woorden ter beschikking (passief)
ca. 8 jaar Ontwikkeling van de articulatie voltooid
Alle grammaticale constructies zijn rudimentair aanwezig

Andere Ontwikkelingsgebieden en Ontwikkelingsfasen van Kinderen - Signalen van Ontwikkelingsproblemen
© 2008 - 2014 Sila, gepubliceerd in Communicatie (Mens en Samenleving) op . Het auteursrecht van dit artikel en antwoorden op reacties ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Taalontwikkeling bij kinderen: het eerste beginTaalontwikkeling bij kinderen: het eerste beginTaalontwikkeling bij kinderen begint al vanaf de baby-tijd. Wanneer de baby aanvankelijk onwillekeurige geluidjes produc…
Het leren van een taal van baby tot peuterHet leren van een taal gebeurt tussen de geboorte en het begin van groep 3 (1e klas) van de basisschool. Je wordt gebore…
Spraak-taalontwikkeling - Signalen OntwikkelingsproblemenSpraak-taalontwikkeling - Signalen OntwikkelingsproblemenDe spraak-taalontwikkeling kan bij het ene kind vlotter en soepeler verlopen dan bij het andere kind. Maar wat is nu de…
Taalontwikkeling in de eerste zeven jaarTaalontwikkeling in de eerste zeven jaarIeder kind ontwikkelt zich op zijn eigen tempo. Ook met betrekking tot de taal. Toch is er wel een leidraad die het gemi…
De LeespraatmethodeDe leespraatmethode is een methode die begeleiding en ondersteuning geeft aan kinderen met een verstandelijke beperking…
Bronnen en referenties
  • F.J. Monks & A.M.P. Knoers. Ontwikkelingspsychologie. Van Gorcum BV
  • P.H. Mussen. The psychological development of the child. Prentice Hall Inc
  • M.Davies, F. Alkema. VTO dat doe je zo! Vragen, twijfels, zorgen over de ontwikkeling van kinderen. Assen/Maastricht: Van Gorcum i.s.m. de Landelijke Commissie VTO
  • S. van Dijk. Gegeven colleges Ontwikkelingsproblemen. Vroegtijdige onderkenning & Hulpverlening (Eigen artikel)

Reageer op het artikel "Spraak-taalontwikkeling - Wat kan 'n kind op welke leeftijd?"

De infoteur van dit artikel heeft aangegeven wegens omstandigheden moeilijk of niet te kunnen reageren.
Reageren op het artikel of reageren op reacties blijft mogelijk, antwoord van de infoteur zal mogelijk uitblijven.

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reactie

Liesbeth Schlichting, 22-06-2010 13:16 #1
Geachte Infoteur,
Graag wil ik u wijzen op de gegevens van de Lexilijst Nederlands en de Lexilijst Begrip die nauwkeuriger info geeft betreft het taalbegrip op de leeftijd van 1;6 en actieve woordenschat. Zo omvat het taalbegrip van het kind van 1;6 meer woorden dan 70 en zijn de vroegste woorden van Nederlandse kinderen niet alleen zelfstandige naamwoorden.
Met vriendelijk groet,
Liesbeth Schlichting

Infoteur: Sila
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Communicatie
Bronnen en referenties: 4
Reacties: 1
Schrijf mee!