InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Jezus en geweld: Geen vrede, maar het zwaard (Matteüs 10:34)

Jezus en geweld: Geen vrede, maar het zwaard (Matteüs 10:34)

Jezus en geweld: Geen vrede, maar het zwaard (Matteüs 10:34) Er wordt wel beweerd dat Jezus vrede bracht - 'vrede op aarde' -, maar als je het Nieuwe Testament leest kun je niet om deze tekst in Matteüs 10:34-36 heen: "Denk niet dat ik gekomen ben om op aarde vrede te brengen. Ik ben niet gekomen om vrede te brengen, maar het zwaard. Want ik kom een wig drijven tussen een man en zijn vader, tussen een dochter en haar moeder en tussen een schoondochter en haar schoonmoeder; de vijanden van de mensen zijn hun eigen huisgenoten!" Hoezo vredelievend?

Jezus is een revolutionair die naar het zwaard greep

Dit artikel is een vervolg op 'Jezus & geweld: Geldbuidel, reistas, zwaard (Lucas 22:35-38)'. Hierin bespreken we een andere Bijbeltekst die op vele internetfora en artikelen wordt aangehaald om aan te tonen dat Jezus helemaal geen vredelievende bedoelingen zou hebben gehad, maar in feite een agitator en een oproerkraaier was. 'Was Jezus vredelievend en barmhartig?' vraagt een zekere Dan Barker op de website Freethinker, een club die het vrije denken promoot, zich af. 'Nee,' luidt zijn antwoord. Hoewel de geboorte van Jezus werd aangekondigd met 'vrede op aarde', sprak Hij de woorden: "Denk niet dat ik gekomen ben om op aarde vrede te brengen. Ik ben niet gekomen om vrede te brengen, maar het zwaard" (Matteus 10:34). Ook zei Hij: "Maar wie nu een geldbuidel heeft, moet die meenemen, evenals zijn reistas, en wie er geen heeft moet zijn mantel verkopen en zich een zwaard aanschaffen" (Lukas 22:36).(1) Tsja, een man die zulke woorden uitspreekt, is allesbehalve vreedzaam. Of slaat Dan Barker misschien de plank mis?

In het vorige deel heb ik reeds besproken dat als je Bijbelteksten uit hun historische en literaire context haalt, de eigenlijke betekenis verandert. En dat is precies wat er bij deze door Dan Barker' aangehaalde teksten gebeurt. Ik heb in het eerdere deel reeds betoogd dat als we de bredere context van het Nieuwe Testament nemen, we ontdekken dat in de weg die Jezus ging het sterke besef spreekt dat het Rijk van God op deze aarde nooit met wapens kan worden gerealiseerd. Het gehele Nieuwe Testament is hiervan doordesemd en nergens in deze bundel geschriften - van de brieven van de vlammende Paulus tot en met de opmerkzame geneesheer Lucas die één van de vier evangeliën schreef - worden gelovigen opgeroepen gewapenderhand het Rijk Gods dichterbij te brengen.(2) In het onderhavige artikel zoomen we in op de tekst Matteüs 10:34.

  • Denk niet dat ik gekomen ben om op aarde vrede te brengen. Ik ben niet gekomen om vrede te brengen, maar het zwaard. (NBV)

'Veeleer verdeeldheid'

Dat klinkt heftig, zo op het eerste gezicht. Er zijn Bijbelgeleerden die op basis van onder meer deze tekst beweren dat Jezus een revolutionair was die de wapens tegen de Romeinen opnam en daarom door hen aan het kruis werd geslagen. Door kordaat optreden werd een opstand tegen het Romeinse gezag in de kiem gesmoord en verdere escalatie voorkomen. Ze beweren dat de evangelisten de echte Jezus overgeschilderd hebben met een vredelievend laagje, maar soms dringt er een glimp door van de echte Jezus. Zo ook bij deze tekst. Deze verklaring is gebaseerd op speculatie in plaats van grondige tekstanalyse, waarbij de tekst zoals die zich aan ons wordt gepresenteerd serieus wordt genomen. Het zijn geleerden die een hypothese opzetten over de zogenaamde 'oorspronkelijke Jezus' en vervolgens teksten die hier niet mee stroken wegverklaren, als zouden ze afkomstig zijn uit de dikke duim van de evangelieschrijvers die Jezus als een 'halve heilige' willen afschilderen in plaats van de revolutionair die hij echt was. Het is allemaal vergezocht met een hoog hypothetisch gehalte.

Het is om meerdere redenen een onwaarschijnlijke verklaring, deze 'revo-Jezus' die zou opblinken uit o.a. dit tekstgedeelte. Sam Janse wijst er op dat als we de paralleltekst uit Lucas er naast plaatsen, we het al zien.(3)

Matteüs 10:34-36Lucas 12:51-53
34 Denk niet dat ik gekomen ben om op aarde vrede te brengen. Ik ben niet gekomen om vrede te brengen, maar het zwaard. 35 Want ik kom een wig drijven tussen een man en zijn vader, tussen een dochter en haar moeder en tussen een schoondochter en haar schoonmoeder; 36 de vijanden van de mensen zijn hun eigen huisgenoten!51 Denken jullie dat ik gekomen ben om vrede te brengen op aarde? Geenszins, zeg ik jullie, ik kom verdeeldheid brengen. 52 Vanaf heden zullen vijf in één huis verdeeld zijn: drie tegen twee en twee tegen drie. 53 De vader zal tegenover zijn zoon staan en de zoon tegenover zijn vader, de moeder tegenover haar dochter en de dochter tegenover haar moeder, de schoonmoeder tegenover haar schoondochter en de schoondochter tegenover haar schoonmoeder.’

Het blijkt dus niet te gaan over oorlog, maar over verdeeldheid - tegenstelling binnen families, zelfs binnen zeer intieme familierelaties. Jezus zendt de twaalf uit om te prediken en Hij geeft ze een reeks aanwijzingen wat de beste manier is om dat te doen en waar ze zoal rekening mee moeten houden. In Lucas 22:35-38 waarschuwt Hij zijn volgelingen dat zij voorbereid zullen moeten zijn op geloofsvervolging. Er valt heel wat tegenwerking te verwachten, is zijn boodschap. In het door ons besproken tekstgedeelte benadrukt Jezus dat geloofsvervolging niet uitsluitend zal komen van de zijde van een intolerante overheid of religieuze autoriteiten, maar dat hun directe familie, huisgenoten en intimi daarbij betrokken zullen zijn. Toen en nu. Dit is ook Anno Domini 2010 aan de orde van de dag. Een willekeurige greep uit de berichtgeving:

  • "Een 27-jarige man die tot bekering kwam werd in Dhaka ontvoerd door Moslims die hem probeerden te doden. Zijn familie had hem verstoten vanwege dat hij christen was geworden en door Imams van de moskee werd hij veroordeeld."(4)

  • "Ik voelde altijd een leegte. Die kon niet door het vervullen van islamitische plichten worden opgevuld. Toen ik Jezus als Gods Zoon had aanvaard, was er blijdschap. Maar mijn levensweg als bekeerde moslima is vanwege de verstoting door gezinsleden en familie niet zonder tranen."(5)

Maar ook autochtone Nederlanders hebben soms te maken met familieleden die hen afwijzen of zelfs verstoten als ze tot bekering komen.

Een waarschuwing is op z'n plaats

De evangelieschrijver haakt aan bij de profeet Micha:

  • Want de zoon minacht de vader; de dochter staat op tegen haar moeder, de schoondochter tegen haar schoonmoeder; des mensen huisgenoten zijn zijn vijanden. (Micha 7:6)

Dit om te wijzen op de wanverhoudingen die de komst van het Evangelie met zich meebrengt. Het woord 'zwaard' wordt door Matteüs in overdrachtelijke zin gebruikt om uit te drukken wat feitelijk wordt opgeroepen door de boodschap die de discipelen zullen gaan verkondigen. Let wel, het is niet wat Jezus hoopt te bereiken, want de boodschap is op zich een boodschap van vrede (Matteüs 10:12). De oorzaak van de scheiding en verdeeldheid moeten we niet zoeken in de gerechtigheid van de gelovigen, maar in de ongerechtigheid van de ongelovigen die gelovigen omwille van het Evangelie verafschuwen en zich van hen afkeren. Waar komt deze afkeer en haat vandaan? Jezus zegt hierover in Johannes 15:19:

  • "Als jullie bij de wereld zouden horen, zou ze jullie hebben liefgehad als iets van haarzelf, maar jullie horen niet bij haar, want ik heb jullie uit de wereld weggeroepen. Daarom haat ze jullie."

Het zijn waarschuwende woorden van Jezus in Matteüs 10:34, waarbij we 'zwaard' als beeldspraak moeten verstaan: weest voorbereid, ook je bloedeigen familie kan zich vanwege het Evangelie tegen je keren en je verstoten! In dat geval helpt alleen een onbegrensd en standvastig vertrouwen op God, en dat je alles overgeeft aan Hem. We mogen er op vertrouwen dat God voor ons zorgt en met ons meegaat, zelfs wanneer we ons in donkere dalen bevinden.

Noten

  1. Dan Barker: Waarom Jezus? http://www.freethinker.nl/index.php?option=com_content&task=view&id=50 (voor de laatste keer geraadpleegd op 24 juli 2010)
  2. Sam Janse: De tegenstem van Jezus - Over geweld in het Nieuwe Testament; Boekencentrum, Zoetermeer, 2006.
  3. Ibid, p. 74. Een andere reden dat het onwaarschijnlijk is dat de discipelen achteraf Jezus zouden hebben 'geretoucheerd', was hun bereidheid Jezus na te volgen tot in de dood: tien van de elf overgebleven discipelen zijn op gruwelijke wijze ter dood gebracht. Dat heb je niet over voor een leugen, maar alleen als je integer bent en gelooft in wat je verkondigt. Bovendien waren er nog genoeg geuigen in leven toen het NT op schrift werd gesteld. De discipelen konden zich geen onjuistheden riskeren of zelfs opzettelijke verdraaiingen van de feiten. Ze zouden direct door de mand zijn gevallen en ontmaskerd zijn als leugenaars. Lees hier verder.
  4. 'Ik ben diep geraakt door hoe christenen in Bangladesh leven'; http://www.cip.nl/nieuwsbericht_detail.asp?id=14217 (voor de laatste keer geraadpleegd op 26 juli 2010)
  5. Verstoten door gezinsleden; http://www.refdag.nl/nieuws/verstoten_door_gezinsleden_1_393901 (voor de laatste keer geraadpleegd op 26 juli 2010)

Lees verder

© 2010 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Christenen - Wie is Jezus?Christenen - Wie is Jezus?Iedereen kent het kerstverhaal wel. De geboorte van onze verlosser Jezus Christus en de viering daarvan. Toch zit er nog…
Graf van Jezus?Een aantal Canadese documentaire makers beweert dat ze het graf van Jezus zouden hebben gevonden. Het mag duidelijk zijn…
Christelijke feestdagen met hun betekenisChristelijke feestdagen met hun betekenisOnze samenleving kent verschillende Christelijk feestdagen waarop wij niet werken. Wanneer vinden deze feestdagen plaats…
Het ChristendomHet ChristendomHet Christendom is de grootste religie ter wereld. Het is gebaseerd op het heilige boek van de Christenen: De Bijbel. Wa…
Vol verwondering tijdens lijdenstijd en Pasenmijn kijk opVol verwondering tijdens lijdenstijd en PasenLijdenstijd en Pasen is een keerpunt in de geschiedenis. Vol verwondering lezen we in de Bijbel de lijdensgeschiedenis v…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Gunthersimmermacher, Pixabay
  • Dan Barker: Waarom Jezus? http://www.freethinker.nl/index.php?option=com_content&task=view&id=50 (voor de laatste keer geraadpleegd op 24 juli 2010)
  • 'Ik ben diep geraakt door hoe christenen in Bangladesh leven'; http://www.cip.nl/nieuwsbericht_detail.asp?id=14217 (voor de laatste keer geraadpleegd op 26 juli 2010)
  • Sam Janse: De tegenstem van Jezus - Over geweld in het Nieuwe Testament; Boekencentrum, Zoetermeer, 2006.
  • Studiebijbel: Het Evangelie naar Matteüs; Uitgeverij In de Ruimte, Soest, 1986.
  • Verstoten door gezinsleden; http://www.refdag.nl/nieuws/verstoten_door_gezinsleden_1_393901 (voor de laatste keer geraadpleegd op 26 juli 2010)

Reageer op het artikel "Jezus en geweld: Geen vrede, maar het zwaard (Matteüs 10:34)"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Peter, 19-02-2017 23:05 #4
De Bijbelteksten kennen veel invloeden van vroegere culturen en bijbehorende wereldbeelden. Dat we de Bijbel dus niet zomaar kunnen oppakken met een “zie je wel, het staat zo in de Bijbel”. Kijk, het is goed om de Bijbel van kaft-tot-kaft te lezen, maar dan vooral op de letterlijke manier: lees de Bijbel, lees alles, weet wat er staat. Maar niet op de manier om zonder vragen alles simpel te accepteren wat in de oude tekst staat… Er staat nergens in de Bijbel dat God de moord die Mozes pleegt op een Egyptenaar goedkeurt. Nergens dat God tegen David zegt dat het oké is dat hij Uria bewust laat sterven aan de frontlinie. God wil geen dood, God wil leven. Hij is de uitvinder, de grondlegger van leven. God ís leven. Reactie infoteur, 26-02-2017
Het is inderdaad belangrijk om onderscheid te maken tussen descriptieve en prescriptieve teksten.

Hans, 23-11-2016 20:04 #3
Ha, ha, grappig!… Denk niet dat ik gekomen ben om op aarde vrede te brengen. Ik ben niet gekomen om vrede te brengen, maar het zwaard. (Matteüs 10:34)… Bovenstaande uitspraak van Jezus is in de loop der tijden regelmatig gebruikt om geweld tegen andersdenkenden te rechtvaardigen. Evenals de uitspraak van Jezus in de bovenzaal:‘Wie er geen heeft moet zijn mantel verkopen en zich een zwaard aanschaffen’ (Lucas 22:36)… Maar wanneer Petrus, later die avond, daadwerkelijk een zwaard trekt om zijn meester te verdedigen tegen de dreigende arrestatie, is Jezus’ bevel: ‘Steek je zwaard terug op zijn plaats. Want wie naar het zwaard grijpt, zal door het zwaard omkomen’ (Matteüs 26:52). Hoe zit dat nu? Moet de christen nu wel strijden of juist niet?… Op geen enkel moment heeft Jezus op aarde het zwaard gehanteerd of daartoe aangemoedigd… "Onze Vader in de hemel. Laat Uw Koninkrijk komen en Uw wil geschieden ook op de aarde… "… "Niet door kracht of door geweld, maar door Uw Geest… " (Zach.4:6)… Jezus geeft duidelijk aan dat doordat mensen hem volgen en daarmee breken met de wereld, vervolgd zullen worden. Daaruit vloeit de verdeeldheid. Dit is wat Jezus heeft voorspelt en wat nog steeds verder gaat… Reactie infoteur, 03-12-2016
"Als de wereld jullie haat, bedenk dan dat zij Mij vóór jullie heeft gehaat." (Johannes 15:18)

V. D. Wielen, 21-08-2016 16:07 #2
Dit soort dingen maken mij zo intens verdrietig, al die "ogenschijnlijk" intelligente mensen die een boek nodig hebben omdat ze bang zijn voor wat ze niet begrijpen. Ze zijn zo dom. In alle tijd dat geloof bestaat, op deze wereld, zijn er maar een paar honderd dagen periodes van vrede geweest. Reactie infoteur, 11-09-2016
Bedankt voor uw reactie. Drie opmerkingen daarover.

U komt met een misvatting. Christenen hebben helemaal geen boek nodig omdat ze bang zijn voor wat ze niet begrijpen. Ze geloven dat ieder mens redding nodig heeft (http://goo.gl/Mh5A8U).

U komt hautain over ("ze zijn zo dom") en daarmee plaatst u zichzelf op een voetstuk.

Over uw laatste opmerking het volgende. De Amerikaanse wetenschapper William Cavanaugh heeft een fascinerend boek geschreven over de mythe van religieus geweld: http://goo.gl/JW10Ft.

Ftm, 14-05-2016 23:35 #1
Dag allemaal ik verdiep me soms in de boeken. Mn conclusie is dat geloof geen verstandelijke of wetenschappelijke bezigheid is. We mogen geen filosofische of wetenschappelijke vragen stellen. Spijtig dat ontelbare mensen alleen om de religies hun levens verloren hebben laatste 2000 jaar in europa middenoosten en elders. De ware geschriften of werkelijkheid zullen we nooit weten na 2000 en nog meer jaar. Ik heb besloten te geloven in een goeie god die ik zelf gevonden heb. Mn geweten is mn geloof, Zelfs als ik goed ben voor mn kat geloof ik dat god dat zal mooi vinden. We mogen ons niets laten opleggen. groeten Reactie infoteur, 03-06-2016
Bedankt voor uw reactie. U beweert dat geloof geen verstandelijke bezigheid is. U maakt echter een aantal verstandelijke afwegingen: "Ik heb besloten te geloven… ", etc. Daarmee weerspreekt u zichzelf.

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 15-06-2019
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Jezus en geweld
Bronnen en referenties: 6
Reacties: 4
Schrijf mee!