InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > De Zwarte kat: vereerd en verguisd

De Zwarte kat: vereerd en verguisd

De Zwarte kat: vereerd en verguisd De een vindt het een schijnheilig, wreed en afstandelijk beest. De ander houdt juist van hem om zijn zachtheid, zijn gratie en zijn intelligentie. Geen huisdier wordt zo zwart/wit beoordeeld als de kat. Deze ambivalente houding van de mens heeft het dier zowel zegen als rampspoed gebracht. Vooral de zwarte kat heeft het moeten ontgelden. Volgens sommige wetenschappers is het niet de méns die ervoor gekozen heeft om de kat als huisdier te nemen, maar is het juist andersom. De kat koos voor de mens. Dat is niet alleen een grappige, maar misschien ook een aannemelijke theorie.
Vanaf de oertijd is de mens al een ‘gezelschapsdier’ geweest. De warmte en behaaglijkheid van zijn kampvuur én het daar bereide voedsel zouden de kat hebben aangetrokken.

Huis en personeel

Is het niet zo dat veel kattenkenners zeggen dat de kat zich niet zozeer aan de mensen hechten maar des te meer aan hun huis? En worden wij door hem niet beschouwd als zijn ‘personeel’? Een hond is een joris goedbloed, die zijn hele wel en wee overgeeft aan zijn baas. Maar de kat? Als puntje bij paaltje komt, kan die kan zich prima redden in zijn eentje. Wij mensen, maken hem het leven alleen gemakkelijker. En waarom voor het moeilijke kiezen als het zoveel comfortabeler kan? Maar voor niets gaat de zon op. Mens als we zijn; we doen niks voor niets. Wij merkten namelijk al snel dat de kat ons afhielp van lastige knaagdieren. Dus kreeg de mens er van de kat ook wat voor terug. Met het ‘voor wat hoort wat’ zat het wel ‘snor’.
Mooie reden voor kat en mens om een verbond aan te gaan. Legenden en sagen over de relatie tussen mens en kat gaan terug tot 3000 v C. Maar het feitelijke samengaan is dus al veel eerder gebeurd.

Tempels en tinmijnen

In het oude Egypte waren katten heilig maar daarnaast populair als huisdier. De godin Baset werd vereerd in de vorm van een kat. Zij was de beschermster van de vruchtbaarheid en de muzikaliteit. Ook de zonnegod Ra kon zich als kat manifesteren. In de tempels liepen katten rustig rond. Of ze werden gedood en gemummificeerd als offerande voor de goden. Hoe de kat Europa is binnengekomen, is nog altijd niet met zekerheid te zeggen. Verondersteld is, dat de Feniciërs de tamme kat in Europa hebben geïntroduceerd. Ze zouden katten hebben meegenomen tijdens hun zeetochten naar de tinmijnen in het Engelse Cornwall.

Brenger van kommer en kwel

Door de eeuwen heen is de kat met wantrouwen bekeken Vooral de zwarte kat heeft het als mogelijke brenger van kommer en kwel zwaar te verduren gehad. De oude Hebreeërs geloofden dat zij in de asresten van gecremeerde zwarte katten demonen konden zien. Ook in Europa was de zwarte kat niet veilig. Heksen en duivels zouden van gedaante kunnen veranderen in zwarte katten. En, nog enger, hij zou je ziel kunnen inademen. De heksenvervolging in Engeland en in de Lage Landen was dan ook mede gericht tegen zwarte katten.

De oude Kelten hadden er eveneens een handje van. Zij verbrandden katten als voorwerpen van verering. Ze dachten dat zij door de verbranding de duivels, die volgens hen huisden in deze arme dieren, zouden verjagen. De oude Scandinaviërs schreven alle ellende toe aan dertien heksen en hun zwarte katten. En dan die groene ogen. Die moesten wel de kijkers zijn van Satan zelf. Om nog maar te zwijgen over de stille, sluipende kattengang. Om de rillingen van te krijgen, toch?

Knetterende vacht

De vacht van de zwarte kat heeft wel een hogere elektrische spanning dan die van zijn anders gekleurde soortgenoten. Wanneer de lucht erg droog is, of als het onweert, kan de vacht knetteren. Zoals ook bij mensen het haar statisch kan zijn. Deze eigenschap boezemde de mensen vroeger angst in. Kortom, zwarte katten kregen van alles en nog wat de schuld. Van zwarte gal en kliergezwellen, van pest en sodomie. De vergeldingen waren ronduit te gruwelijk om hier te beschrijven.
De wreedheden tegenover zwarte katten - uit bijgeloof of zelfs als volksvermaak - gingen door tot in de negentiende eeuw!

Ook nu nog wordt een zwarte kat in relatie gebracht met ongeluk. Maar in onze westerse wereld in spreekwoordelijke zin. Want is het niet een veeg teken als een zwarte kat je pad kruist? Ik ben echter zelf het levende bewijs dat van al die verdachtmakerij geen syllabe klopt. Ik ben de ‘huisgenoot’ van Maartje, een schat van een gitzwarte poes. En ik kan u verzekeren dat mijn momenten van pech en plezier niet meer of minder zijn dan die van u. En, tenslotte, ik ben geen heks. Tenminste, niet voor zover ik weet….
© 2010 - 2019 Heliant, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Schijnzwangerschap bij kattenSchijnzwangerschap bij kattenSchijnzwangerschap komt niet alleen bij mensen voor, maar ook bij dieren! Dit artikel gaat over schijnzwangerschap bij p…
Baarmoederontsteking bij de katBaarmoederontsteking bij de katAls je besluit dat de poes enig moment gecastreerd moet worden, zal je weinig problemen ondervinden met de baarmoeder va…
Baarmoederontsteking bij gecastreerde poesBaarmoederontsteking bij gecastreerde poesHet is vrij onbekend, maar juist daarom zinvol om er meer aandacht aan te schenken. De gecastreerde poes die een baarmoe…
Zwarte katten steeds minder populairnieuws uitgelichtZwarte katten steeds minder populairZwarte katten worden steeds minder populair. Niet alleen in Nederland maar overal. Dit heeft niets te maken dat men een…
Kattengenetica: de basisEen combinatie maken van twee katten: leuk, maar welke kleurtjes zullen de kittens krijgen? Krijgen ze kort of lang haar…

Reageer op het artikel "De Zwarte kat: vereerd en verguisd"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Karima (infoteur), 20-07-2011 20:49 #1
Een zwarte kat of andere kleuren katten is toegestaan bij ons in de islam omdat de kat zichzelf schoon likt in de zin te verduidleijken is dat de kat woedoe doet dus zich reinigt net als een mens als het een gebed gaat verrichten vandaar dat katten niet haram is en ze mogen bij ons als huisdier zijn

karima alkahja
bergen op zoom

Infoteur: Heliant
Gepubliceerd: 26-07-2010
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Reacties: 1
Schrijf mee!