InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Psychologie > Sociale Ontwikkeling Kind - Signalen Ontwikkelingsproblemen

Sociale Ontwikkeling Kind - Signalen Ontwikkelingsproblemen

Sociale Ontwikkeling Kind - Signalen Ontwikkelingsproblemen De sociale ontwikkeling kan per kind verschillen. Niet ieder kind zal zich even soepel ontwikkelen op sociaal gebied. Wat is de uiterste leeftijd waarop een kind bepaalde sociale situaties of sociaal gedrag moet kunnen beheersen? In dit artikel worden kenmerken en vaardig-heden aangegeven van kinderen van 1 maand tot 2 jaar om te checken of er sprake is van een afwijkend ontwikkelingsverloop, sociale belemmeringen, een mogelijke ontwikkelingsachterstand of sociale ontwikkelings-stoornis.

Sociale Ontwikkelingsverloop Checklist - Signalen Sociale Ontwikkelingsproblematiek

Hieronder worden sociale kenmerken en vaardigheden genoemd, met erachter (een richtlijn voor) de uiterste leeftijd waarop dit kan spelen bij een kind; het al dan niet bij de ontwikkelingsfase hoort of adequaat is qua leeftijdniveau. Dit overzicht is bedoeld om eventuele problemen, afwijkingen in de ontwikkeling of een motorische ontwikkelingsstoornis, vroegtijdig te kunnen signaleren en hulp in te roepen.

Sociale Ontwikkelingsachterstand - Sociale Ontwikkelingsstoornis

Ontwikkelingsachterstand - Ontwikkelingsstoornis

Hoewel ieder kind zich in zijn eigen tempo ontwikkelt, komt er een bepaald moment of een bepaalde leeftijd waarop een kind een bepaalde taak of vaardigheid zou moeten kunnen beheersen. Dit gerelateerd aan het ‘normale’, gemiddelde ontwikkelingsverloop van de gemiddelde (vroeg)kinderlijke sociale ontwikkeling.

Ontwikkelingsachterstand

Van een achterstand wordt gesproken indien een kind slechts weinig afwijkt van het gemiddelde.

Ontwikkelingsstoornis

Van een stoornis wordt gesproken als een kind erg afwijkt van het gemiddelde, heel erg achter is of anders is dan zijn of haar leeftijdgenootjes.

Sociale Problemen Signaleren

Uitdrukkelijk dient opgemerkt te worden dat het hier niet om diagnostische criteria of een oorzakelijk model gaat, maar alleen om een checklist om globaal te ‘screenen’ en kenmerken op het spoor te komen om eventuele ontwikkelingsproblemen (vroegtijdig) te signaleren.

Sociale Ontwikkeling Overzicht - Sociaal Ontwikkelingsverloop

De onderstaande overzichten betreffende de sociale ontwikkeling zijn geschikt om te gebruiken door ouders, verzorgers, groepleidsters, huisartsen, consultatiebureaus, onderwijskrachten, schoolartsen etc. om eventuele problemen op het spoor te komen en aan de bel te trekken i.c. hulp en begeleiding in te roepen. Er is een onderverdeling in 5 signalen, overzichten met de erbij horende gedragingen (kenmerken/vaardigheden), waarbij wordt aangegeven wanneer/op welke leeftijd het gedrag niet meer mag voorkomen. Of anders gezegd: indien bepaald gedrag nog wel voorkomt, dit als afwijkend beschouwd kan worden.

Sociaal Niet Leeftijdsadequaat - Belemmerde Sociale Ontwikkeling

Belemmerde Ontwikkeling

Wat de sociale ontwikkeling betreft, zijn de volgende signalen een teken dat de ontwikkeling van het kind niet ongestoord of op leeftijdsniveau verloopt:
  • Geen interactie - Onverschilligheid voor personen
  • Ontdekt geen regels - geen imitatie
  • Geen onderscheid tussen ik en jij
  • Geen sprake van wederkerigheid
  • Isolement - geïsoleerd gedrag

Bovengenoemde vijf signalen worden in de onderstaande overzichten nader -met uiterste leeftijdsgrenzen- besproken.


Fasen Sociale Ontwikkeling - Wat moet een kind kunnen? Maximale Leeftijdsgrenzen

Geen Interactie - Onverschilligheid voor PersonenUiterste Leeftijd
Kind maakt geen oogcontact1 maand
Kind lacht niet tegen de ouders2 maanden
Lacht wel tegen draaiende voorwerpen of licht, maar niet tegen mensen4 maanden
Is niet te troosten door de aanwezigheid van de moeder6 maanden
Kind steekt handjes niet uit om opgepakt worden8 maanden
Kind reageert niet op zichzelf (spiegelbeeld) in de spiegel9 maanden
Kind is niet geïnteresseerd in kiekeboe-spel 10 maanden
Kind reageert niet als er iets wordt afgepakt van hem/haar12 maanden
Kind ontwijkt de nabijheid van andere personen2 jaar

Geen Interactie - Ontdekt geen RegelsUiterste Leeftijd
Kind reageert niet met geluidjes maken bij toespreken6 maanden
Kind reageert niet op contactspelletjes6 maanden
Lacht niet terug als hij of zij toegelachen wordt8 maanden
Kind kan niet gedag wuiven12 maanden
Kan geen genegenheid tonen (kusje geven)15 maanden
Reageert niet op goedkeuring en afkeuring18 maanden
Kan geen spelletje maken van om de beurt een hapje eten nemen bij het eten2 jaar
Als het kind huilt, is het niet duidelijk waarom het overstuur is2 jaar
Kind kan geen andere kinderen nadoen (imiteren) 4 jaar
Herkent de regels van het groepsspel niet, overtreedt groepsregels7 jaar

Geen onderscheid tussen ik en jijUiterste Leeftijd
Heeft geen voorkeur voor de ene persoon boven de andere3 jaar
Pakt een willekeurige hand van iemand om iets gedaan te krijgen3 jaar
Kind noemt zichzelf niet ‘ik’3 jaar
Kind toont geen scheidingsangst in een vreemde situatie3 jaar
Kind is tegen iedereen even (on)aardig4 jaar
Als het kind zich ergens aan stoot, geeft het ‘t voorwerp waaraan ‘t zich stoot de schuld5 jaar
Verwacht hulp, ook als er niemand aanwezig is5 jaar
Aanklevend in contact, hangt te sterk aan anderen6 jaar
Is overgevoelig voor spanning uit zijn/haar omgeving, gaat hierin mee 7 jaar

Geen Wederkerigheid in Contact GedragUiterste Leeftijd
Er moet direct gebeuren wat hij of zij wil4 jaar
Wordt heel driftig als er iets van hem/haar wordt geëist4 jaar
Kind kan niet luisteren, heeft geen geduld4 jaar
Kan niet troosten of helpen, reageert niet op huilen van andere kinderen of volwassenen5 jaar
Kind is niet gevoelig voor goedkeuring en afkeuring5 jaar
Gaat alleen in op een verzoek als het hem/haar uitkomt5 jaar
Andere mensen dienen alleen om zijn/haar wensen te vervullen6 jaar
Kan geen rekening houden met anderen, loopt over anderen heen6 jaar
Kind kan niet iets weggeven aan een ander6 jaar

Isolement - Geïsoleerd GedragUiterste Leeftijd
Kind heeft geen voorkeur voor bepaalde personen3 jaar
Kan niet tegen veranderingen van routines4 jaar
Kind doet niet mee aan een groepsspel of groepsgebeuren5 jaar
Houdt zich niet of slecht aan de groepsregels5 jaar
Herkent het systeem van regels in de groep niet6 jaar
Heeft een overdreven voorkeur voor één persoon6 jaar
Speelt nooit met kinderen van hetzelfde geslacht6 jaar
Hij of zij heeft geen vriendjes7 jaar
Kind trekt zich het liefst terug op zijn/haar kamertje7 jaar


Lees verder

© 2008 - 2017 Sila, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Wat is PDD-NOS?Wat is PDD-NOS?PDD NOS is de afkorting van Pervasive Developmental Disorder Not Otherwise Specified, PDD NOS behoort tot de pervasieve…
Zelfvertrouwen en weerbaarheid van kinderenZelfvertrouwen en weerbaarheid van kinderenHet is belangrijk om al je mogelijkheden te leren gebruiken. Je zult er versteld van staan hoeveel er dat zijn. Dit geld…
MCDD: de symptomenMCDD, er is nog te weinig over bekend. Het is een stoornis in de hersenen die valt binnen het autismespectrum. De inform…
NLD Leerstoornis (Nonverbal Learning Disabilities)NLD Leerstoornis (Nonverbal Learning Disabilities)NLD Non-verbale Leerstoornis (Non Verbal Learning Disabilities). Bij NLD is er sprake van problemen met de informatiever…
Leven met een kind met PDD NOSLeven met een kind met PDD NOSPDD NOS staat voor Pervasive Developmental Disorder Not Otherwise Specified en wordt gerekend tot de meervoudige ontwikk…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Bugent / Pixabay
  • P.H. Mussen. The psychological development of the child. Prentice Hall Inc.
  • M.Davies, F. Alkema. VTO dat doe je zo! Vragen, twijfels, zorgen over de ontwikkeling van kinderen. Assen/Maastricht: Van Gorcum i.s.m. de Landelijke Commissie V.T.O.
  • F.J. Monks & A.M.P. Knoers. Ontwikkelingspsychologie. Van Gorcum BV
  • S. van Dijk. Gegeven colleges Ontwikkelingsproblemen. Vroegtijdige onderkenning & Hulpverlening (Eigen artikel)

Reageer op het artikel "Sociale Ontwikkeling Kind - Signalen Ontwikkelingsproblemen"

De infoteur van dit artikel heeft aangegeven wegens omstandigheden moeilijk of niet te kunnen reageren.
Reageren op het artikel of reageren op reacties blijft mogelijk, maar antwoord van de infoteur zal mogelijk uitblijven.

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Sila
Laatste update: 29-11-2008
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Psychologie
Bronnen en referenties: 5
Schrijf mee!