Tehilliem: Psalm 41 – een Joodse uitleg

Psalm 41 leert ons goede karaktereigenschappen. We leren liefdadigheid te geven aan degenen die het het hardst nodig hebben, zoals de zieken. Psalm 41 is tevens de laatste psalm van het eerste deel van de Psalmen. Terwijl artsen fysieke problemen oplossen legt David de nadruk op de ziel die de wortel is van vele ziekten. Stress is een bron van menselijke ongemakken. Wanneer een persoon zijn eigen zwakte kent kan hij anderen helpen.

Tekst Psalm 41

Gelukkig wie zorgt voor de armen; in kwade dagen zal de Eeuwige hem uitkomst geven, de Eeuwige zal hem beschermen en in leven houden, men prijst hem gelukkig in het hele land. 'Lever hem niet uit aan zijn vijanden!' Op zijn ziekbed zal de Eeuwige hem tot steun zijn. 'Hoe lang hij ook ziek ligt, u keert zijn lot ten goede.'
…..
…..
Toon mij, Eeuwige, Uw genade en laat mij opstaan, dan zal ik hun geven wat ze verdienen. Hieraan zal ik weten dat U mij lief hebt: als mijn vijand niet langer juicht, als U mij bijstaat, omdat ik onschuldig ben, en mij voorgoed laat wonen in Uw nabijheid. Geprezen zij de Eeuwige, de God van Jisraeel, van eeuwigheid tot eeuwigheid. Ameen, Ameen.

Tekst Psalm 41 in het Hebreeuws

א לַמְנַצֵּחַ מִזְמוֹר לְדָוִד. ב אַשְׁרֵי מַשְׂכִּיל אֶל-דָּל בְּיוֹם רָעָה יְמַלְּטֵהוּ יְהוָה. ג יְהוָה יִשְׁמְרֵהוּ וִיחַיֵּהוּ יאשר (וְאֻשַּׁר) בָּאָרֶץ וְאַל-תִּתְּנֵהוּ בְּנֶפֶשׁ אֹיְבָיו. ד יְהוָה יִסְעָדֶנּוּ עַל-עֶרֶשׂ דְּוָי כָּל-מִשְׁכָּבוֹ הָפַכְתָּ בְחָלְיוֹ. ה אֲנִי-אָמַרְתִּי יְהוָה חָנֵּנִי רְפָאָה נַפְשִׁי כִּי-חָטָאתִי לָךְ. ו אוֹיְבַי יֹאמְרוּ רַע לִי מָתַי יָמוּת וְאָבַד שְׁמוֹ. ז וְאִם-בָּא לִרְאוֹת שָׁוְא יְדַבֵּר לִבּוֹ יִקְבָּץ-אָוֶן לוֹ יֵצֵא לַחוּץ יְדַבֵּר. ח יַחַד עָלַי יִתְלַחֲשׁוּ כָּל-שֹׂנְאָי עָלַי יַחְשְׁבוּ רָעָה לִי. ט דְּבַר-בְּלִיַּעַל יָצוּק בּוֹ וַאֲשֶׁר שָׁכַב לֹא-יוֹסִיף לָקוּם. י גַּם-אִישׁ שְׁלוֹמִי אֲשֶׁר-בָּטַחְתִּי בוֹ אוֹכֵל לַחְמִיהִגְדִּיל עָלַי עָקֵב. יא וְאַתָּה יְהוָה חָנֵּנִי וַהֲקִימֵנִי וַאֲשַׁלְּמָה לָהֶם. יב בְּזֹאת יָדַעְתִּי כִּי-חָפַצְתָּ בִּי כִּי לֹא-יָרִיעַ אֹיְבִי עָלָי. יג וַאֲנִי בְּתֻמִּי תָּמַכְתָּ בִּי וַתַּצִּיבֵנִי לְפָנֶיךָ לְעוֹלָם. יד בָּרוּךְ יְהוָה אֱלֹהֵי יִשְׂרָאֵל מֵהָעוֹלָם וְעַד הָעוֹלָם אָמֵן וְאָמֵן.

Toelichting op Psalm 41

Ieder mens ondervindt fysieke en emotionele pijn. Wanneer we er geestelijk door groeien kunnen we anderen helpen. Maar vaak leren we niet van de pijn en voelen we geen empathie naar anderen toe. Zo blijft de pijn een wond in ons hart. Daarom zegt David ook dat we lessen moeten leren en dit dieper begrip moeten gebruiken om anderen te helpen. Zo worden we een licht voor andere mensen. Mensen komen naar ons toe om hulp te vragen.

David maakt verder duidelijk dat God altijd aanwezig is, zelfs bij onze slechtste momenten. Hij helpt ons er doorheen. We vergeten echter vaak om God om hulp te roepen. Dit veroorzaakt stress bij ons wat ons ziek maakt.

In Psalm 41 maakt David ook melding van zijn vijanden die feest vieren om zijn ondergang. Maar David neemt geen wraak. Hij wil niet kwaad met kwaad vergelden. David leert ons hierbij een les om onze boosheid met goedheid te overwinnen. Wanneer je weigert om te worden als je vijanden verdwijnt hun slechtheid automatisch. In de wereld zijn zoveel boze en negatieve emoties dat je ze alleen kan overwinnen door goed te doen. Zelfs op die manier kunnen we onze vijand helpen.

Visie van Etsel

Twee punten wil ik behandelen: geestelijke groei en kwaad door goedheid overwinnen.

De eerste reactie op fysieke en geestelijke pijn is meestal waarom overkomt mij dat nu? Waarom moet ik ziek worden? Dit is een hele begrijpelijke reactie, maar moet toch snel omgezet worden in positieve daden. Op welke wijze kan ik door ziekte geestelijk groeien? Om te kunnen genezen is optimisme nodig. Dit optimisme krijg je door op God te vertrouwen. Deze vorm van genezen is even belangrijk als artsen en geneesmiddelen. Bedenk ook dat het lichaam een voertuig is voor de ziel. Je moet dus goed voor je lichaam zorgen en zorgen dat je weer snel beter wordt. Met een gezond lichaam kan je je weer helemaal op je ziel richten. Het is dus zaak niet alleen goed voor je lichaam te zorgen maar ook voor je ziel. Dit kan door lernen, bidden en goede daden te verrichten. Overigens is het ook zo dat je optimistisch moet blijven zelfs als de arts niet optimistisch is bij kans op genezing (een arts mag eigenlijk ook helemaal nooit zeggen dat iemand ongeneeslijk ziek is; God is uiteindelijk de Heelmeester). De ziel moet het lichaam orde en regelmaat leren en het op een hoger geestelijk niveau brengen. Zo leren we lessen uit onze fysieke en emotionele pijn en zijn we zelfs in staat om andere mensen te helpen.

Wat betreft het overwinnen van het kwaad door het goede wil ik verwijzen naar het Israëlisch-Palestijns conflict. Constant wordt Israël getroffen door het kwade (denk aan aanslagen, e.d.). Uiteraard moet Israël hier maatregelen tegen nemen. Maar dit kan niet gedaan worden door voor het kwaad te kiezen. Zo zal Israël bijvoorbeeld altijd hulp aan Gaza moeten blijven bieden ondanks de continue raketbeschietingen. De bevolking van Gaza mag niet het slachtoffer worden van het werk van een aantal terroristen. Door blijvend hulp te bieden zal de bevolking van Gaza inzien dat Israël zo slecht nog niet is. Er zijn ook al tekenen die daarop wijzen zoals contacten die worden gelegd tussen Israëliërs en Palestijnen om de economie van Gaza te bevorderen. Het zal niet van de één op de andere dag weer helemaal goed zijn en er zullen altijd wel kwade krachten zijn die proberen het goede te torpederen. Maar toch zal Israël voor het goede moeten blijven kiezen terwijl ze het kwade zo effectief mogelijk uitschakelt. Dit is een lastige opgave en een kwestie van een lange adem. Maar met Gods hulp is het zeker te bereiken.

Meer informatie: Tehilliem: Psalm 31 tot en met Psalm 45.

Lees verder

• Tehilliem: Psalm 40 – een Joodse uitleg
• Tehilliem: Psalm 39 – een Joodse uitleg
• Tehilliem: Psalm 38 – een Joodse uitleg
• Tehilliem: Psalm 37 – een Joodse uitleg
• Tehilliem: Psalm 36 – een Joodse uitleg