Motorische Ontwikkeling - Signalen Ontwikkelingsproblemen

De motorische ontwikkeling van kinderen verschilt. De één zal zich sneller ontwikkelen dan de ander. Wat is de uiterste leeftijd waarop een kind bepaalde motorische taken of bewegingen moet beheersen? In dit artikel worden signalen gegeven betreffende de motoriek, behorend bij de leeftijdsfasen -5 maanden tot 6 jaar- om te checken of er op motorisch gebied sprake is van een afwijkend ontwikkelingsverloop, mogelijke ontwikkelings-achterstand of wellicht een motorische ontwikkelingsstoornis.

Motorische Ontwikkeling Checklist - Signalen Motorische Ontwikkelingsproblematiek

Signalen Ontwikkelingsproblemen Motoriek. Onder motoriek wordt hier verstaan het geheel aan bewegingen en bewegingspatronen, dat je in staat stelt je lichaam te bewegen, te gebruiken en voort te bewegen. Hieronder in het overzicht worden zowel grofmotorische als fijnmotorische kenmerken en taken genoemd, met erachter (een richtlijn voor) de uiterste leeftijd waarop dit voor een kind leeftijdsadequaat of op leeftijdsniveau is. Dit overzicht is bedoeld om eventuele problemen, afwijkingen in de ontwikkeling of een motorische ontwikkelingsstoornis, vroegtijdig te kunnen signaleren en hulp in te roepen.

Motorische Ontwikkelingsachterstand - Motorische Ontwikkelingsstoornis

Ontwikkelingsachterstand - Ontwikkelingsstoornis. Hoewel ieder kind zich in zijn eigen tempo ontwikkelt, komt er een bepaald moment, een bepaalde leeftijd waarop een kind een bepaalde taak of vaardigheid zou moeten kunnen beheersen. Dit gerelateerd aan het ‘normale’, gemiddelde ontwikkelingsverloop van de gemiddelde (vroeg)kinderlijke motorische ontwikkeling.

Ontwikkelingsachterstand. Van een achterstand wordt gesproken indien een kind slechts weinig afwijkt van het gemiddelde.

Ontwikkelingsstoornis. Van een stoornis wordt gesproken als een kind erg afwijkt van het gemiddelde, heel erg achter is of anders is dan zijn of haar leeftijdgenootjes.

Motorische Problemen Signaleren. Uitdrukkelijk dient opgemerkt te worden dat het hier niet om diagnostische criteria of een oorzakelijk model gaat, maar alleen om een checklist om globaal te ‘screenen’ en kenmerken op het spoor te komen om eventuele ontwikkelingsproblemen (vroegtijdig) te signaleren.

Ontwikkelingsoverzicht Motoriek - Motorisch Ontwikkelingsverloop

Overzichten Motorisch Ontwikkeling. De onderstaande overzichten betreffende het motorische ontwikkelingsverloop -zowel grofmotorisch als fijnmotorisch- zijn geschikt voor ouders, verzorgers, groepleidsters, huisartsen, consultatiebureau, onderwijskrachten, schoolartsen etc. om eventuele motorische problemen op het spoor te komen en aan de bel te trekken i.c. hulp en begeleiding in te roepen indien er sprake is van motorische problematiek. Er is een onderverdeling in 5 signalen, overzichten met de erbij horende gedragingen (kenmerken/vaardigheden), waarbij wordt aangegeven wanneer/op welke leeftijd het gedrag niet meer mag voorkomen. Of indien bepaald gedrag nog wel voorkomt, dit als afwijkend beschouwd kan worden.

Niet Leeftijdsadequate Motoriek - Belemmerde Motorische Ontwikkeling

Belemmerde Ontwikkeling. Wat de motoriek betreft, zijn de volgende signalen een teken dat de ontwikkeling van het kind niet ongestoord of op leeftijdsniveau verloopt:

• Gebrekkige Houdingscontrole - Te lage of te hoge spierspanning
• Ongecontroleerde bewegingen - Gebrekkige coördinatie
• Geen of gebrekkige ruimtelijke oriëntatie
• Tekort aan bewegingspatronen - Te laag of te hoog activiteitsniveau
• Slecht besef van de eigen lichamelijke mogelijkheden

Bovengenoemde signalen worden in de onderstaande overzichten nader -met uiterste leeftijdsgrenzen- besproken.

Motorische Ontwikkeling - Wat beheerst een Kind qua Motoriek? Leeftijdsgrenzen

Gebrekkige Houdingscontrole - Te lage of te hoge Spierspanning	Uiterste leeftijd
Kan bij het zitten het hoofd niet stabiel rechtop houden	5 maanden
Kan in buikligging het hoofd niet 90° oprichten en om zich heen kijken	6 maanden
Kan een voorwerp niet loslaten en niet overpakken in de andere hand	8 maanden
Wisselende spierspanning; trekt door het hele lijfje waardoor het kind onder stroom lijkt te staan	12 maanden
Slappe sperspanning, waardoor het kind als een zoutzak blijft zitten, waar het neergezet wordt	15 maanden
Dermate hoge spierspanning dat er constant bewegingen plaatsvinden en het kind niet tot rust komt. Kan zich slecht ontspannen	15 maanden
Problemen met de fijne motoriek. Kind heeft moeite met priegelwerkjes, zoals spelen met kleine legoblokjes	4 jaar
Kind loopt nog steeds op zijn/haar tenen	4 jaar
Valt om bij evenwichtsoefeningen zoals op 1 been staan, over een streep lopen	5 jaar
Kan bij hardlopen niet stoppen op commando	5 jaar

Ongecontroleerde Bewegingen - Gebrekkige Coördinatie	Uiterste Leeftijd
Heftige ongecontroleerde bewegingen, vooral met de armen	4 maanden
Kind pakt niet of grijpt mis	8 maanden
Kind loopt nog niet los	20 maanden
Kind valt veel	2 jaar
Kan niet tegen een grote bal schoppen zonder om te vallen	2,5 jaar
Kan niet vloeiend of soepel hardlopen	3 jaar
Kan geen grote bal vangen	3,5 jaar
Kan niet alternerend (links/rechts afwisselend) traplopen	4 jaar
Knoeit erg met eten; kan lepel, mes en vork niet goed gebruiken; kan niet knippen	4,5 jaar
Heeft moeite met knopen dichtmaken en veters strikken	5 jaar

Geen of Gebrekkige Ruimtelijke Coördinatie	Uiterste Leeftijd
Botst vaak tegen voorwerpen en deuren op	2,5 jaar
Kan tijdens hardlopen niet van richting veranderen	3,5 jaar
Begrijpt het verschil niet tussen links en rechts	4,5 jaar
Slecht begrip van lengte, breedte, hoogte en afstand	5 jaar
Geen of slecht tijdsbesef	5,5 jaar
Kan de weg naar huis niet vinden, verdwaalt makkelijk	6 jaar

Tekort aan Bewegingspatronen - Te laag of te hoog Activiteitsniveau	Uiterste Leeftijd
Doet niet mee aan bewegingsspel in een groep	3 jaar
Is bang voor grof-motorische spelletjes met bal of op klimrek	4 jaar
Is constant bezig, maar maakt niets af; vliegt van het één naar het ander	4 jaar
Kan niet hurken, kan niet hinkelen	5,5 jaar
Heeft moeite met touwtje springen, fietsen, rolschaatsen	6 jaar
Onttrekt zich aan de gymles door achteraan te hobbelen	6 jaar

Slecht Besef van eigen Lichamelijke Mogelijkheden	Uiterste Leeftijd
Kent zijn/haar eigen lichaamsdelen niet	3 jaar
Heeft veel ongelukjes, morst en knoeit veel	3 jaar
Kan geen bewegingen nadoen of imiteren	3,5 jaar
Kent het verschil tussen links en rechts niet bij zichzelf	4 jaar
Weet niet hoe groot hij/zij is (kan dit niet aangeven, maar stoot ook vaak hoofd)	4 jaar
Overschat eigen lichamelijke mogelijkheden, bv ongelukjes bij over muurtje lopen, boompje klimmen	5 jaar
Kan nog geen poppetjes (mensfiguren) tekenen met herkenbare onderdelen (lichaamsdelen)	6 jaar

De Kinderlijke Ontwikkeling en Problemen in de Ontwikkeling Motorische Ontwikkeling Kind - Wat kan een kind op welke leeftijd? Sociale Ontwikkeling Kind - Wat kan een kind op welke leeftijd? Sociale Ontwikkeling Kind - Signalen van Ontwikkelingsproblemen Persoonlijkheidsontwikkeling Baby Peuter Kleuter Baisschoolkind Persoonlijkheidsontwikkeling Kinderen - Signalen van Problemen Spraak-taalontwikkeling Kind - Wat kan een kind op welke leeftijd? Spraak-taalontwikkeling Kind - Signalen van Ontwikkelingsproblemen Spel & Spelontwikkeling Kind - Wat kan een Kind op welke Leeftijd? Spel & Spelontwikkeling Kind - Signalen van Ontwikkelingsproblemen Ontwikkeling Zelfredzaamheid Kind - Wat kan een kind op welke leeftijd? Ontwikkeling Zelfredzaamheid Kind - Signalen van Ontwikkelingsproblemen