Tehilliem: Psalm 34 - een Joodse uitleg

Tehilliem: Psalm 34 - een Joodse uitleg Psalm 34 gaat over David die in het paleis van Achish, de broer van Goliath, zit en in groot gevaar is. David doet zich voor als een dwaze man. Hij schrijft op de deuren dat Achisch, koning van Gath, hem 100.000 gouden munten schuldig is. Achisch verwijdert hem uit het paleis. Uit blijdschap schrijft David deze psalm in alfabetische volgorde.

Tekst Psalm 34

Van David, toen hij zich als krankzinnige aanstelde voor Awimelech, die hem verjoeg en hij weg moest gaan. Prijzen wil ik de Eeuwige altijd weer, steeds is een lofzang voor Hem in zijn mond. Heel mijn ziel zingt de lof van de Eeuwige, laten zij die bedrukt zijn het horen en blij zijn.
…..
…..
Hij past op al zijn ledematen, niet één ervan wordt gebroken. Het kwaad doodt de slechte en die de brave haten moeten hun schuld boeten. De Eeuwige redt het leven van Zijn dienaren, allen die bij Hem schuilen hebben geen schuld te boeten.

Hebreeuwse tekst Psalm 34 - תהילים לד

א לְדָוִד בְּשַׁנּוֹתוֹ אֶת-טַעְמוֹ לִפְנֵי אֲבִימֶלֶךְ וַיְגָרְשֵׁהוּ וַיֵּלַךְ. ב אֲבָרְכָה אֶת-יְהוָה בְּכָל-עֵת תָּמִיד תְּהִלָּתוֹ בְּפִי. ג בַּיהוָה תִּתְהַלֵּל נַפְשִׁי יִשְׁמְעוּ עֲנָוִים וְיִשְׂמָחוּ. ד גַּדְּלוּ לַיהוָה אִתִּי וּנְרוֹמְמָה שְׁמוֹ יַחְדָּו. ה דָּרַשְׁתִּי אֶת-יְהוָה וְעָנָנִי וּמִכָּל-מְגוּרוֹתַי הִצִּילָנִי. ו הִבִּיטוּ אֵלָיו וְנָהָרוּ וּפְנֵיהֶם אַל-יֶחְפָּרוּ. ז זֶה עָנִי קָרָא וַיהוָה שָׁמֵעַ וּמִכָּל-צָרוֹתָיו הוֹשִׁיעוֹ. ח חֹנֶה מַלְאַךְ-יְהוָה סָבִיב לִירֵאָיו וַיְחַלְּצֵם. ט טַעֲמוּ וּרְאוּ כִּי-טוֹב יְהוָה אַשְׁרֵי הַגֶּבֶר יֶחֱסֶה-בּוֹ. י יְראוּ אֶת-יְהוָה קְדֹשָׁיו כִּי-אֵין מַחְסוֹר לִירֵאָיו. יא כְּפִירִים רָשׁוּ וְרָעֵבוּ וְדֹרְשֵׁי יְהוָה לֹא-יַחְסְרוּ כָל-טוֹב. יב לְכוּ-בָנִים שִׁמְעוּ-לִי יִרְאַת יְהוָה אֲלַמֶּדְכֶם. יג מִי-הָאִישׁ הֶחָפֵץ חַיִּים אֹהֵב יָמִים לִרְאוֹת טוֹב. יד נְצֹר לְשׁוֹנְךָ מֵרָע וּשְׂפָתֶיךָ מִדַּבֵּר מִרְמָה. טו סוּר מֵרָע וַעֲשֵׂה-טוֹב בַּקֵּשׁ שָׁלוֹם וְרָדְפֵהוּ. טז עֵינֵי יְהוָה אֶל-צַדִּיקִים וְאָזְנָיו אֶל-שַׁוְעָתָם. יז פְּנֵי יְהוָה בְּעֹשֵׂי רָע לְהַכְרִית מֵאֶרֶץ זִכְרָם. יח צָעֲקוּ וַיהוָה שָׁמֵעַ וּמִכָּל-צָרוֹתָם הִצִּילָם. יט קָרוֹב יְהוָה לְנִשְׁבְּרֵי-לֵב וְאֶת-דַּכְּאֵי-רוּחַ יוֹשִׁיעַ. כ רַבּוֹת רָעוֹת צַדִּיק וּמִכֻּלָּם יַצִּילֶנּוּ יְהוָה. כא שֹׁמֵר כָּל-עַצְמוֹתָיו אַחַת מֵהֵנָּה לֹא נִשְׁבָּרָה. כב תְּמוֹתֵת רָשָׁע רָעָה וְשֹׂנְאֵי צַדִּיק יֶאְשָׁמוּ. כג פֹּדֶה יְהוָה נֶפֶשׁ עֲבָדָיו וְלֹא יֶאְשְׁמוּ כָּל-הַחֹסִים בּוֹ.

Luister naar Psalm 34

Luister naar Psalm 34 in het Hebreeuws.

Toelichting op Psalm 34 van Rabbi Yitzchok Rubin

in levensgevaar – blijf jezelf op G'd richten
Terwijl David in levensgevaar is concentreert hij zich geheel op G'd en vertelt aan ons hoe hij het ervaren heeft. Hij heeft zich als een krankzinnige gedragen en is toen weggestuurd. David volhardt omdat hij G'd constant prijst. Zo moeten wij ons ook in benarde situaties op G'd blijven richten. Zolang we ons op G'd richten kan niets ons klein maken. Zelfs de Holocaust heeft Joden niet van de Tora doen afwijken.

niet blind voor problemen zijn
David is niet blind voor zijn problemen. Hij heeft net als elk mens angst. Maar hij richt deze gevoelens op G'd. De kracht van HaShem wekt sterkte op. David omschrijft zichzelf als een arme man, maar zelfs vanuit de diepte helpt G'd.

vrede zoeken
Elk mens heeft een doel in zijn leven en als hij dat inziet houdt hij van zijn dagen. Keer u af van het kwade en doe het goed. Vrede vindt u als u het zoekt.

Commentaar van Rashi op Psalm 34

Per vers het commentaar van Rashi, de Joodse Bijbelcommentator die leefde van 1040-1105. Rashi wordt beschouwd als de leraar van de leraren. Door alle traditionele Joden wordt Rashi als autoriteit op het gebied van de Joodse Bijbel en de Talmoed beschouwd. Vandaar dat het belangrijk is om zijn commentaar op de Psalmen weer te geven. Rashi gebruikt nieuw Hebreeuws aangevuld met Oud Franse woorden. Zijn taalgebruik is soms wat orakelachtig kort. Voor nadere verklaring is het verstandig een orthodox Joodse rabbijn te raadplegen.

Vers 1
Van David, toen hij zijn geestelijke gezondheid vermomde voor Abimelech, waarna hij hem verdreef en hij vertrok.

toen hij zijn geestelijke gezondheid vermomde: zoals de kwestie die wordt verklaard (in I Samuël 21:14): "En hij veranderde zijn spraak voor hun ogen, enz. En hij krabbelde op de deuren van de poorten." Dat hij zijn spraak en zijn gezond verstand vermomde en veinsde waanzin en liet zijn speeksel op zijn baard lopen.

voor Abimelech: Alle Filistijnse koningen werden zo genoemd, en alle Egyptische koningen [werden] Farao genoemd. Hoewel zijn naam Achish was, heette hij Abimelech. De Midrash Aggadah legt uit dat hij net zo rechtvaardig was als Abimelech (vermeld in de Tora met betrekking tot Sarah), want hij wilde hem niet doden, hoewel zijn mannen tegen hem zeiden: "Is dit niet David, de koning van het land?" Zoals wordt vermeld in Midrash Psalmen (34:1).

Vers 3
Mijn ziel roemt van de Heer; mogen de nederigen horen en zich verheugen.

Mijn ziel roemt van de Heer: Ik schep op en prijs mezelf dat ik zo'n beschermheer heb om me te redden en te beschermen. Se porvantera in het Frans, ik zal opscheppen.

mogen de nederigen horen: de wonderen die Hij voor mij deed. Door mijn lof zullen ze het begrijpen en zich verheugen.

Vers 5
Ik zocht de Heer en Hij antwoordde mij en Hij verloste mij van al mijn verschrikkingen.

mijn verschrikkingen: Hebreeuws מגורותי, een uitdrukking van angst, zoals (in Numeri 22:3): "en Moab werd doodsbang (ויגר)."

Vers 6
Ze keken naar Hem en ze werden stralend, en hun gezichten zullen zich niet schamen.

Ze keken naar Hem: Al degenen die uit hun problemen naar Hem keken.

en ze werden stralend: Hun gezichten straalden.

zich niet schamen: Hebreeuws יחפרו, zij zullen beschaamd worden als (in Jesaja 24:23): "En de maan zal beschaamd worden (וחפרה) en de zon zal worden beschaamd."

Vers 9
Begrijp en zie dat de Heer goed is; prijzenswaardig is de man die zich in Hem schuilhoudt.

Begrijp en zie dat de Heer goed is: Begrijp zijn woord.

Vers 10
Vrees de Heer, zijn heiligen; want er is geen behoefte aan hen die Hem vrezen.

Vrees: Hebr. יראו. Wees bang, de gebiedende vorm.

Vers 11
Jonge leeuwen lijden gebrek en hebben honger, maar zij die de Heer zoeken ontbreekt niets.

lijden gebrek: Hebreeuws רשו, een uitdrukking van armoede.

ontbreekt niets: Hebreeuws כל טוב, nient bon, enig goed, zoals (in Exodus 12:16): "elk werk (כל-מלאכה)."

Vers 15
Schuw het kwade en doe het goede, zoek vrede en jaag het na.

zoek vrede: in jouw plaats.

en jaag het na: ergens anders.

Vers 17
Het aangezicht van de Heer is tegen boosdoeners, om hun gedachtenis van de aarde af te snijden.

Het aangezicht van de Heer: Zijn boze gezicht, les ires in Old French, ire, zoals (in Leviticus. 20:5): "En ik zal mijn gezicht richten, enz." Zo associeerde Menachem (p. 143) het.

Vers 18
Ze schreeuwen het uit en de Heere luistert, en Hij redt hen van al hun problemen.

Ze schreeuwen het uit: d.w.z. de rechtvaardigen en de Heer luistert.

Vers 20
Vele kwaden overkomen de rechtvaardige, maar de Heer redt hem van hen allen.

Vele kwaden overkomen de rechtvaardige: Vele kwaden en verschrikkingen overkomen hem, en hij is van hen allemaal gered.

Vers 21
Hij bewaakt al zijn botten; geen van hen was kapot.

Hij bewaakt: De Heilige, gezegend zij Hij, bewaakt al zijn beenderen.

Vers 22
Het kwaad zal de goddelozen doden, en degenen die de rechtvaardigen haten, zullen schuldig worden verklaard.

Het kwaad zal de goddelozen doden: Het kwaad dat de slechte man doet, zal hem doden.

zal doden: Hebreeuws תמותת, [gelijk aan] תמית.

Vers 23
De Heer verlost de ziel van zijn dienaren, en allen die hun toevlucht tot hem nemen, zullen niet als schuldig worden beschouwd.

niet als schuldig worden beschouwd: Ze zullen er geen spijt van krijgen te zeggen: "Wij zijn schuldig, omdat wij in U schuilden." Repontiront in Oud Frans, zie repentiront: zij hebben berouw.

Nadere toelichting op bovenstaande Joodse commentaren

Ook Psalm 34 leert ons dat we niet zonder G'd kunnen. Juist in moeilijke, benarde situaties moeten we G'd zoeken. We lopen zo niet weg voor onze problemen maar vinden er juist een oplossing voor. Soms zijn de oplossingen erg verrassend. In het geval van David zien we hoe hij veinst een dwaas te zijn. Zo kan hij ontsnappen. Voor een ongelovige zal dit een vorm van toeval zijn; voor de gelovige David is dit geen geluk maar het werk van G'd.

In deze Psalm komt ook weer het Joodse principe van het kwade overspoelen met het goede terug. Joden geloven dat de mens puur geboren wordt en dat hij zelf de keuze kan maken tussen goed en kwaad (net zoals G'd – G'd heeft de mens geschapen naar zijn evenbeeld). Hoewel het kwade in de wereld sterk lijkt, heeft het geen schijn van kans wanneer het genegeerd wordt. Het is waar dat we veel kwaad om ons heen zien en ervaren, maar het is óók waar dat er veel goede zaken gebeuren. Denk hierbij aan liefdadigheid, mantelzorg, ontwikkelingshulp, vrijwilligerswerk, de medische wereld, ontdekkingen, materiële welvaart, etc.

Veel lijden wordt door de mens zelf veroorzaakt. Zelfs natuurrampen kunnen veel minder slachtoffers opleveren wanneer we ons er van tevoren goed tegen beschermen. Verder speelt het verhaal van Job ook een belangrijke rol in het Joodse filosoferen over het lijden (het kwade). G'd geeft Job geen antwoord waarom Hij het kwade (het lijden) in de wereld heeft gebracht. Het behoort tot G'ds geheim. De mens weet niet met welke motieven G'd het heelal en haar mysteries heeft geschapen. G'd zegt tegen Job:

"Waar was je toen Ik de aarde schiep?
Zeg het Mij als je zo knap bent...
Was je er bij toen ik de zee een halt toeriep...?
Heb jij gezien waar sneeuw ligt opgeslagen...?
Geef jij het paard zijn kracht...?
Toon jij de havik hoe hij moet vliegen...?"


Een bekende Joodse uitspraak luidt: "Mensen zijn de taal van God". G'd troost mensen via andere mensen. Er zijn zelfs mensen die hun leven wagen om andere mensen te redden. Dat er lijden is wil niet zeggen dat de Duivel (Satan) over deze wereld heerst (zoals ik ergens in een artikel van een christelijke infoteur op InfoNu las) en G'd momenteel 'afwezig' is tot de komst van de Messias. Die gedachte is erg onjoods. G'd blijft de grote regisseur. Alleen Hij weet waarom er kwaad is. Satan weet en kan niets uit zichzelf, hij is slechts een instrument van G'd.

Lees verder

© 2011 - 2020 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De Bijbel in de praktijk: vertrouwen in het levenDe Bijbel in de praktijk: vertrouwen in het levenPiekeren is menselijk en vaak zie je ‘beren op je pad’. Of ben je nog grenzeloos vol vertrouwen en voel je je nog veilig…
Bijbel - Psalm 2: in jonge taalBijbel - Psalm 2: in jonge taalDe schrijver van Psalm 2 heeft een boodschap voor de mensen die het voor het zeggen hebben in hun land. Hij wil hen waar…
Messiaanse profetie: 'Messiaanse Psalmen' van Norbert LiethMessiaanse profetie: 'Messiaanse Psalmen' van Norbert LiethMessiaanse profetie: 'Messiaanse Psalmen' van Norbert Lieth. Er is geen boek in het Oude Testament (Tenach) waar zoveel…
Chiasme of kruisstelling in de Bijbel: Psalm 8, 9 en 109Chiasme of kruisstelling in de Bijbel: Psalm 8, 9 en 109Poëzie in de bijbel: chiasme of kruisstelling (Psalm 109 en Psalm 8). Een chiasme of kruisstelling is een literaire stij…

Psalm 89: Het Davidische verbond, verwijzing naar de MessiasPsalm 89: Het Davidische verbond, verwijzing naar de MessiasPsalm 89 is een belangrijke psalm wat betreft het Davidische verbond. In 2 Samuël 7 belooft de Heer aan David dat zijn t…
Christenen die Israël, het volk van God, liefhebben: waarom?mijn kijk opChristenen die Israël, het volk van God, liefhebben: waarom?Christenen die Israël, het volk van God, het Joodse volk, liefhebben: 7 Bijbelse redenen. Het is droevig om te zien dat…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Hurk, Pixabay
  • Chabad
  • Tenach (voor tekst Psalm 34)
  • Rashi's commentaar op de Bijbel - http://mens-en-samenleving.infonu.nl/religie/116426-joodse-denkers-rasji-bijbelcommentaar-in-joodse-traditie.html
  • Rhythm of the Heart - Rabbi Yitzchok Rubin
  • http://mens-en-samenleving.infonu.nl/religie/35236-is-het-mogelijk-in-god-te-geloven-met-zoveel-lijden.html

Reageer op het artikel "Tehilliem: Psalm 34 - een Joodse uitleg"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 18-12-2019
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Psalmen
Bronnen en referenties: 6
Schrijf mee!