InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Tehilliem: Psalm 6 - een Joodse uitleg

Tehilliem: Psalm 6 - een Joodse uitleg

Tehilliem: Psalm 6 - een Joodse uitleg Psalm 6 beschrijft de doodsangst waarin Koning David verkeert. Hij lijdt aan zowel lichamelijke als geestelijke pijn, hoewel de geestelijke pijn het ergst is. Lessen uit demoraliserende situaties kunnen we het beste leren van David. Hij vraagt niets voor zichzelf. Hij realiseert zich volledig dat hij dit niet verdient. Hij vraagt God daarom om zijn ziel te verlichting van de druk die hij ervaart. Wanneer we HaShem prijzen is verlichting nabij.

Tekst Psalm 6

Een Psalm van David. Eeuwige, straf mij niet in uw woede, tuchtig mij niet in uw toorn. Heb erbarmen, Eeuwige, want ik kwijn weg. Genees mij, Eeuwige, ik ben doodsbang, ik vrees voor mijn leven. Hoe lang, Eeuwige, moet ik nog wachten?
.....
.....
Weg van mij, allen die kwaad doen! De Eeuwige hoort hoe luid ik ween, de Eeuwige hoort mijn roep om erbarmen, de Eeuwige neemt mijn smeekbede aan. Beschaamd en doodsbang keren mijn vijanden om, in een oogwenk met schande bedekt.

Hebreeuwse tekst van Psalm 6

א לַמְנַצֵּחַ בִּנְגִינוֹת עַל-הַשְּׁמִינִית מִזְמוֹר לְדָוִד. ב יְהוָה אַל-בְּאַפְּךָ תוֹכִיחֵנִי וְאַל-בַּחֲמָתְךָ תְיַסְּרֵנִי. ג חָנֵּנִי יְהוָה כִּי אֻמְלַל-אָנִי רְפָאֵנִי יְהוָה כִּי נִבְהֲלוּ עֲצָמָי. ד וְנַפְשִׁי נִבְהֲלָה מְאֹד ואת (וְאַתָּה) יְהוָה עַד-מָתָי. ה שׁוּבָה יְהוָה חַלְּצָה נַפְשִׁי הוֹשִׁיעֵנִי לְמַעַן חַסְדֶּךָ. ו כִּי אֵין בַּמָּוֶת זִכְרֶךָ בִּשְׁאוֹל מִי יוֹדֶה-לָּךְ. ז יָגַעְתִּי בְּאַנְחָתִי אַשְׂחֶה בְכָל-לַיְלָה מִטָּתִי בְּדִמְעָתִי עַרְשִׂי אַמְסֶה. ח עָשְׁשָׁה מִכַּעַס עֵינִי עָתְקָה בְּכָל-צוֹרְרָי. ט סוּרוּ מִמֶּנִּי כָּל-פֹּעֲלֵי אָוֶן כִּי-שָׁמַע יְהוָה קוֹל בִּכְיִי. י שָׁמַע יְהוָה תְּחִנָּתִי יְהוָה תְּפִלָּתִי יִקָּח. יא יֵבֹשׁוּ וְיִבָּהֲלוּ מְאֹד כָּל-אֹיְבָי יָשֻׁבוּ יֵבֹשׁוּ רָגַע.

Luister naar Psalm 6

Luister naar Psalm 6 in het Hebreeuws

Toelichting op Psalm 6

Psalm 6 wordt door vele Joden bijna elke dag gereciteerd
Koning David huilt zo enorm op zijn ziekbed dat zijn lakens een paar keer per dag verschoond moeten worden vanwege de tranen. Zulk een pijn gaat boven het verstand. En toch zeggen vele Joden de woorden van deze Psalm bijna elke dag op. Kennelijk hebben de woorden betekenis voor de Joden.

geestelijk en lichamelijk lijden
De woorden van Koning David zijn niet slechts poëzie. Ze zijn echt voor onze eigen ervaring en zijn bedoeld om met het binnenste van de mens te verbinden dat zo vaak lijdt zowel geestelijk als lichamelijk. In deze Psalm wordt gezegd, genees me HaShem voor de ziekte die in mijn beenderen is gepenetreerd. Dit verwijst naar fysieke pijn. Maar ook de ziel is angstig.

Koning David lijdt meer geestelijk dan lichamelijk
Me'am Lo'ez vertelt ons dat Koning David meer pijn heeft in zijn ziel dan zijn lichaam. Zolang zijn geest sterk is, kon hij de fysieke pijn dragen. Maar wanneer de ziel werd getroffen vreesde hij voor zijn eeuwigheid.

Sinds Adam en Eva is de mensheid niet in staat in totale vrede met zichzelf te leven
Sinds Adam en Eva is de mensheid niet in staat in totale vrede met zichzelf te leven. Dit is het resultaat van de verdrijving uit het Hof van Eden. De test in het leven is om zoveel mogelijk vrede te vormen als men kan en te accepteren dat dit altijd moeilijk zal zijn. Koning David heeft er dertien jaar over gedaan om te herstellen. Wat hij ons leert is dat de uiteindelijk genezing van HaShem komt.

demoraliserende situaties: niet aan uzelf denken maar HaShem prijzen
Lessen uit demoraliserende situaties kunnen we het beste leren van David. Hij vraagt niets voor zichzelf. Hij realiseert zich volledig dat hij dit niet verdient. Hij vraagt God daarom om zijn ziel te verlichten van de druk die hij ervaart. "Red me", smeekt David. "Keer weder, Here, red mijn ziel, verlos mij om uwer goedertierenheid wil." En roept David: "Want in den dood is Uwer geen gedachtenis; wie zou U loven in het dodenrijk?" Als bewijs van zijn veranderd gedrag, verklaart David dat zijn enige motivatie voor het smeken om het herstel van zijn gezondheid is om het geschenk van het leven te gebruiken om HaShem te prijzen.

moeilijkheden omkeren in spirituele groei
Koning David leert ons om moeilijkheden waar we als mens mee te maken krijgen om te keren in spirituele groei. We kunnen onze gebeden kanaliseren in ware verlichting. Wanneer we HaShem prijzen is verlichting nabij.

onze naasten helpen
Ook onze naasten hebben problemen. De Tora geeft plichten om onze naasten te helpen uit de diepten van de wanhoop. We hoeven daarbij niet voor psycholoog te spelen, maar we kunnen wel empathie uitdrukken. We kunnen ons afvragen waar onze naasten zich zorgen om maken. Hoe kan ik helpen?

het graf is niet de hoop
Sommige mensen denken dat de dood de oplossing brengt. Maar dat is niet zo. We moeten onze harten naar HaShem wenden. De eerste stap is de moeilijkste, maar geeft wel onmiddellijke opluchting. Alles wat we moeten realiseren is dat om onszelf te helpen, we eerst anderen hulp moeten aanbieden.

Commentaar van Rashi op Psalm 6

Per vers het commentaar van Rashi, de Joodse Bijbelcommentator die leefde van 1040-1105. Rashi wordt beschouwd als de leraar van de leraren. Door alle traditionele Joden wordt Rashi als autoriteit op het gebied van de Joodse Bijbel en de Talmoed beschouwd. Vandaar dat het belangrijk is om zijn commentaar op de Psalmen weer te geven. Rashi gebruikt nieuw Hebreeuws aangevuld met Oud Franse woorden. Zijn taalgebruik is soms wat orakelachtig kort. Voor nadere verklaring is het verstandig een orthodox Joodse rabbijn te raadplegen.

Vers 1
Aan de dirigent met melodieën op de sheminith, een lied van David.

op de sheminith: een harp van acht snaren, bekend als sheminith, en zo vinden we (in I Kronieken 15:21): "Zo-en-zo en zijn zonen op de sheminith te begeleiden."

Vers 3
Wees mij genadig, o Heer, omdat ik wegkwijn; genees me, o Heer, omdat mijn botten bang zijn.

wegkwijnen: אמלל, verwoest en arm van kracht, konfondouc in het Oudfrans, verward, verbijsterd als "deze zwakke Joden (האמללים)," van Ezra (Nehemia 3:34).

Vers 4
En mijn ziel is erg bang en U, o Heer, hoe lang?

en U, o Heer, hoe lang: Zult U naar mij kijken en niet [mij] genezen?

Vers 5
Keer terug, o Heer, red mijn ziel; red mij ter wille van Uw liefderijke goedheid.

Keer terug, o Heer: van uw toorn.
red mijn ziel: van mijn ziekte.

Vers 7
Ik ben moe van mijn zuchten; elke nacht bezoedel ik mijn bed; Ik maak mijn bank nat met mijn tranen.

elke nacht bezoedel ik mijn bed: Hebr. אשׂחה een uitdrukking van (Lam 3:45): "uitschot (סחי) en afwijzen"; (Jesaja 5:25), "en hun lijken waren als speeksel (כסוחה)." Ik bezoedel mijn bed met tranen. Menachem (p.172) associeerde het echter met (Jesaja 25:11): "terwijl de zwemmer (השׂחה) zijn handen spreidt om te zwemmen (לשׂחות)," en met (Ezechiël 47:5), "Water om in te zwemmen (שׂחו)."
Ik maak mijn bank nat met mijn tranen: ik bevochtig en maak het nat als met water.

Vers 8
Mijn oog is gedimd van woede; het is verouderd vanwege al mijn tegenstanders.

is gedimd: Hebr. עשׁשׁה, een uitdrukking van een lantaarn (עשׁשׁית), een oog dat het gezichtsvermogen heeft geschaad en lijkt door het glas [voor zijn ogen] te kijken. Menachem definieert het als een uiting van verval, en dus elke uitdrukking van עשׁ, zoals (onder 31:11) "en mijn botten worden weggegooid (עשׁשׁו)."
het is verouderd: Heb. עתקה. Mijn oog is verouderd en oud geworden doordat het licht is gedimd. Menachem (p.139) associeerde het met (Genesis 12:8): "En hij ging (ויעתק) van daar naar de berg."
vanwege al mijn tegenstanders: vanwege de problemen die me pijn doen.

Vers 11
Al mijn vijanden zullen beschaamd en zeer bang zijn; ze zullen terugkeren en zich schamen in een ogenblik.

zal zich schamen en erg bang zijn, enz. Wat is de betekenis van "dat ze zullen terugkeren en zich schamen" voor de tweede keer? Rabbi Johanan zei: "In de toekomst zal de Heilige, gezegend zij hij, de slechten van de naties van de wereld oordelen en veroordelen tot Gehinnom. Omdat zij tot Hem zullen klagen, zal Hij ze terugnemen en hun hun verslagen opnieuw tonen, en Hij brengt ze terug naar Gehinnom. Dit is een dubbele schaamte. Rabbi Shmuel bar Nachmani zegt: In de toekomst zal elke natie haar god roepen, maar zij zal niet antwoorden. Bijgevolg zullen zij de Heilige, gezegend zij hij, roepen. Hij zal tegen hen zeggen: "Had je me eerst gebeld, dan had ik je geantwoord. Nu heb je de afgoden van primair belang en Mij van secundaire import gemaakt. Daarom zal ik niet antwoorden, "want er staat (onder 18:42):" Ze bidden, maar niemand redt hen. "Dit verwijst naar de afgoden en daarna naar" de Heer, maar Hij antwoordde hen niet. "Daarom wordt er gezegd:" zij zullen terugkeren en beschaamd worden."
in een moment: in een korte tijd.

Nadere toelichting op bovenstaande Joodse commentaren

In deze Psalm komt heel duidelijk de visie van het Jodendom naar voren inzake de zondeval. Volgens het Jodendom is de mens na de zondeval van Adam geneigd om te zondigen omdat de balans tussen het spirituele en het materiële verstoord is. Het Jodendom gelooft niet in het dogma van het christendom dat de mens tot zonde gedoemd is (de erfzonde komt niet in de Tora voor!). Hoe zwaar we ook zondigen, via oprechte berouw is het altijd mogelijk om weer tot God terug te keren. Zou de mens tot zonde gedoemd zijn dan zou hij nimmer meer de keuze tussen goed en kwaad kunnen maken. Immers alles wat de mens doet is dan fout c.q. zondig. In dat geval zou de mens een marionet van God zijn. Het Jodendom denkt daar anders over. God bepaalt weliswaar het hele leven van ieder mens tot in de details, maar de mens heeft wel een vrije wil gekregen om te kiezen voor God of juist niet. God wil dat de mens zelf voor hem kiest. Zo kan de mens het ultieme genot ontvangen. God wil dat de mens geestelijk groeit. Met de erfzonde is geestelijke groei onmogelijk. Koning David leert ons hoe we onze moeilijkheden kunnen overwinnen. Via gebed kunnen we nader tot God komen.

Lees verder

© 2008 - 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De Bijbel in de praktijk: vertrouwen in het levenDe Bijbel in de praktijk: vertrouwen in het levenPiekeren is menselijk en vaak zie je ‘beren op je pad’. Of ben je nog grenzeloos vol vertrouwen en voel je je nog veilig…
Bijbel - Psalm 4 in jonge taalBijbel - Psalm 4 in jonge taalAls je problemen hebt en geen hulp zoekt kunnen je problemen niet opgelost worden. Psalm 4 is een tekst om je aan te spo…
Bijbel - Psalm 3 in jonge taalBijbel - Psalm 3 in jonge taalPsalm 3 is geschreven door David nadat hij achterna gezeten werd door zijn zoon Absalom. Hij schrijft over de angst die…
Psalm 5: Morgengebed - De Heer (God) biedt mij beschermingPsalm 5: Morgengebed - De Heer (God) biedt mij beschermingEen christelijke uitleg van Psalm 5, een morgengebed. David, de psalmist, bad niet bij vlagen, maar iedere morgen richtt…
Psalm 30 - Van David?De Bijbel noemt David de auteur van Psalm 30. Onterecht vinden critici, waarbij ze wijzen op het feit dat de Psalm een g…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Hurk, Pixabay
  • Tenach (tekst Psalm 6)
  • Rhythm of the heart - Rabbijn Rubin
  • Chabad

Reageer op het artikel "Tehilliem: Psalm 6 - een Joodse uitleg"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 12-11-2018
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Psalmen
Bronnen en referenties: 4
Schrijf mee!