Tehilliem: Psalm 81 een Joodse uitleg

Tehilliem: Psalm 81  een Joodse uitleg Psalm 81 - enkele verzen - werd gezongen in de Heilige Tempel op Rosh Hashana (Joods Nieuwjaar), een dag waarop veel wonderen voor Israël werden verricht. Op deze dag verschijnen de Joden voor Hashem zoals ze werkelijk zijn. Er kan geen valsheid zijn wanneer ze voor hun Schepper staan op de verjaardag van die Schepping. In het dagelijkse leven staan vele dingen in de weg, zoals het ego, zelfhaat en misleide indrukken die de Joden tegenwerken. Maar het tegengif heet nederigheid. Ondanks dat dit een klein iets is, kan het de barrière doorbreken.

Tekst Psalm 81

Voor de dirigent, op de Gittith, van Asaph. Zing lof voor de G'd Die onze macht is, klink de sjofar voor de G'd van Jacob. Verhef [uw stem in] lied en geef [met] een tamboerijn, een aangename harp met een lier. Klink de sjofar op de Nieuwe Maan, op de afgesproken tijd voor de dag van ons festival.
..
..
Als slechts Mijn volk naar Mij zou luisteren, als Israël in Mijn wegen zou gaan. Binnen korte tijd zou Ik hun vijanden onderwerpen en op hun vijanden zou Ik Mijn hand teruggeven. De vijanden van de Heer zouden tegen Hem liegen en hun tijd zou voor altijd zijn. Dan zou Hij ze voeden met het vet van tarwe en ik zou je verzadigen met honing van een rots.

Hebreeuwse tekst van Psalm 81 - תהילים פא

{א} לַמְנַצֵּחַ עַל הַגִּתִּית לְאָסָף:
{ב} הַרְנִינוּ לֵאלֹהִים עוּזֵּנוּ הָרִיעוּ לֵאלֹהֵי יַעֲקֹב:
{ג} שְׂאוּ זִמְרָה וּתְנוּ תֹף כִּנּוֹר נָעִים עִם נָבֶל:
{ד} תִּקְעוּ בַחֹדֶשׁ שׁוֹפָר בַּכֵּסֶה לְיוֹם חַגֵּנוּ:
{ה} כִּי חֹק לְיִשְׂרָאֵל הוּא מִשְׁפָּט לֵאלֹהֵי יַעֲקֹב:
{ו} עֵדוּת בִּיהוֹסֵף שָׂמוֹ בְּצֵאתוֹ עַל אֶרֶץ מִצְרָיִם שְׂפַת לֹא יָדַעְתִּי אֶשְׁמָע:
{ז} הֲסִירוֹתִי מִסֵּבֶל שִׁכְמוֹ כַּפָּיו מִדּוּד תַּעֲבֹרְנָה:
{ח} בַּצָּרָה קָרָאתָ וָאֲחַלְּצֶךָּ אֶעֶנְךָ בְּסֵתֶר רַעַם אֶבְחָנְךָ עַל מֵי מְרִיבָה סֶלָה:
{ט} שְׁמַע עַמִּי וְאָעִידָה בָּךְ יִשְׂרָאֵל אִם תִּשְׁמַע לִי:
{י} לֹא יִהְיֶה בְךָ אֵל זָר וְלֹא תִשְׁתַּחֲוֶה לְאֵל נֵכָר:
{יא} אָנֹכִי יְהוָה אֱלֹהֶיךָ הַמַּעַלְךָ מֵאֶרֶץ מִצְרָיִם הַרְחֶב פִּיךָ וַאֲמַלְאֵהוּ:
{יב} וְלֹא שָׁמַע עַמִּי לְקוֹלִי וְיִשְׂרָאֵל לֹא אָבָה לִי:
{יג} וָאֲשַׁלְּחֵהוּ בִּשְׁרִירוּת לִבָּם יֵלְכוּ בְּמוֹעֲצוֹתֵיהֶם:
{יד} לוּ עַמִּי שֹׁמֵעַ לִי יִשְׂרָאֵל בִּדְרָכַי יְהַלֵּכוּ:
{טו} כִּמְעַט אוֹיְבֵיהֶם אַכְנִיעַ וְעַל צָרֵיהֶם אָשִׁיב יָדִי:
{טז} מְשַׂנְאֵי יְהוָה יְכַחֲשׁוּ לוֹ וִיהִי עִתָּם לְעוֹלָם:
{יז} וַיַּאֲכִילֵהוּ מֵחֵלֶב חִטָּה וּמִצּוּר דְּבַשׁ אַשְׂבִּיעֶךָ:

Luister naar Psalm 81

Luister naar Psalm 81 in het Hebreeuws.

Toelichting op Psalm 81 van Rabbi Yitzchok Rubin

Psalm 81 begint met vreugdegezang. Omdat alles in de Schepping verbonden is met de Bron, HaShem, realiseren Tora Joden zich dat ook de vreugde afkomstig is van G'd. Ze zijn niets als ze dit niet innerlijk voelen. Deze Psalm is bedoeld voor het Joods nieuwjaar (Rosh Hashana). Op die dag kan veel gerealiseerd worden omdat het de dag van de Schepping is en Joden voor G'd verschijnen zoals ze daadwerkelijk zijn.

G'd vertelt de Joden dat hij ze bevrijd heeft uit de Egyptische slavernij, niet alleen van het werk op het veld maar ook van keukentaken. Dit laatste werd door Joden ook als vernedering ervaren en bracht hen schade toe. Elk individu kreeg zijn specifieke vrijheid ten tijde van de Exodus.

De Joden werden getest door de wateren van bitterheid na de Uittocht uit Egypte. Ze schreeuwden het uit van pijn, soms in stilte. Er zijn momenten dat zelfs het innerlijk niet accepteerde hoeveel het G'd nodig heeft. Toch gaf HaShem antwoord, en dat op zich is al helend omdat Joden nooit begrepen hoe groot hun behoefte was. De test in Egypte vervolgt zich in de loop der geschiedenis. G'd blijft de Joden uitdagen maar Hij zal er altijd voor hen zijn, ook al falen de Joden soms. Het is aan de Joden om naar G'd te luisteren. Ze zijn hun ergste vijanden wanneer ze zoveel dingen tussen hen en G'd laten komen, zoals afgoderij. Het enige antwoord daarop is nederigheid. De Joden moeten accepteren dat God Eén is, anders staan ze tussen de afgodenaanbidders. Alleen met G'd kunnen de Joden ontsnappen aan de slavernij die binnen hun eigen waarneming ligt. G'd zal altijd luisteren en antwoorden. De wil van HaShem zal alleen gehoord worden als de Joden hun gedachten concentreren op wat echt is.

Commentaar van Rashi op Psalm 81

Per vers het commentaar van Rashi, de Joodse Bijbelcommentator die leefde van 1040-1105. Rashi wordt beschouwd als de leraar van de leraren. Door alle traditionele Joden wordt Rashi als autoriteit op het gebied van de Joodse Bijbel en de Talmoed beschouwd. Vandaar dat het belangrijk is om zijn commentaar op de Psalmen weer te geven. Rashi gebruikt nieuw Hebreeuws aangevuld met Oud Franse woorden. Zijn taalgebruik is soms wat orakelachtig kort. Voor nadere verklaring is het verstandig een orthodox Joodse rabbijn te raadplegen.

Vers 1
Voor de dirigent, op de Gittith, van Asaph.

op de Gittith: Een muziekinstrument dat afkomstig is van Gath.

Vers 2
Zing lof voor de G'd Die onze macht is, klink de sjofar voor de G'd van Jacob.

klink de sjofar: op Rosh Hashanah.

Vers 3
Verhef [uw stem in] lied en geef [met] een tamboerijn, een aangename harp met een lier.

een aangename harp met een lier: Rabbi Chiyya bar Abba zegt: De "kinnor" en de "nevel" zijn hetzelfde. Rabbi Simon zegt: Het [aantal] snaren onderscheidt de een van de ander. Waarom wordt het "nevel" genoemd? Omdat het alle andere soorten muziek te schande maakt.

Vers 4
Klink de sjofar op de Nieuwe Maan, op de afgesproken tijd voor de dag van ons festival.

op de Nieuwe Maan: Wanneer de maan zichzelf vernieuwt.

op de afgesproken tijd: De aangewezen dag ervoor, en zo (Spreuken 7:20): "op de aangewezen dag (בכסה) zal hij thuiskomen"; naar de afgesproken tijd die was vastgesteld.

Vers 5
Want het is een statuut voor Israël, het oordeel van de G'd van Jacob.

Want het is een statuut: want Israël van de Heilige, gezegend zij Hij, om de sjofar te laten klinken op die dag, de dag van het oordeel van de Heilige, gezegend zij Hij.

Vers 6
Als getuigenis voor Jozef heeft hij het verordineerd toen hij over het land Egypte trok, [toen] ik een taal begreep die ik niet kende.

Als getuigenis voor Jozef heeft hij het verordineerd: Op Rosh Hashanah verliet Joseph de gevangenis.

[toen] ik een taal begreep die ik niet kende: In traktaat Sotah (36b) wordt uitgelegd dat [de engel] Gabriel hem zeventig talen onderwees.

Vers 7
Ik verwijderde zijn schouder van de lasten; zijn handen werden verwijderd uit de pot.

uit de pot: Van slavenarbeid tot het koken van de potten op de manier van andere slaven.

uit de pot: Hebreeuws מדוד, een pot, als (I Samuël 2:14): "En hij zou in de vuurpot of in de pot stoten (הדוד)."

Vers 8
In nood riep je en ik liet je vrij; Ik antwoordde je - [hoewel je riep] in het geheim - met donder; Ik heb je voor altijd beproefd bij de wateren van Meriba.

In nood riep je: voor Mij, jullie allemaal. U riep uit de nood van de arbeid van de lasten van Egypte en Ik liet u vrij.

Ik antwoordde je - [hoewel je riep] in het geheim - met donder: U riep in het geheim tussen Mij en u, maar Ik antwoordde u met een stem van donder; Ik maakte Mijn macht en Mijn geweldige daden kenbaar in het openbaar.

Ik heb je voor altijd beproefd bij de wateren van Meriba.: Hoewel het werd geopenbaard en voor Mij werd beproefd dat je voorbestemd was Mij te provoceren bij de wateren van Meriba. Dus het werd onderwezen in Mechilta (Exodus 19:2).

Vers 9
Hoor, Mijn volk, en Ik zal u vermanen, Israël, als u naar Mij luistert.

Hoor, Mijn volk: Omdat Ik dit alles voor je heb gedaan, is het passend dat je naar Mij luistert.

Vers 11
Ik ben de Heer, uw G'd, die u uit het land Egypte heeft opgevoerd; doe je mond wijd open en Ik zal het vullen.

doe je mond wijd open: om van Mij te vragen wat je hartje begeert.

en Ik zal het vullen: Afhankelijk van wat je vraagt, zal Ik het invullen.

Vers 13
Dus liet ik ze achter de fantasieën van hun hart aan gaan; laat hen gaan in hun raadgevingen.

achter de fantasieën van hun hart: Hebreeuws בשרירותלבם, naar de zienswijzen van hun hart, als (boven 5:9): "vanwege degenen die op mij wachten (שוררי)."

Vers 14
Als slechts Mijn volk naar Mij zou luisteren, als Israël in Mijn wegen zou gaan.

Als slechts Mijn volk naar Mij zou luisteren: Maar toch, als zij naar Mij wilden terugkeren en naar Mij wilden luisteren ...

Vers 15
Binnen korte tijd zou Ik hun vijanden onderwerpen en op hun vijanden zou Ik Mijn hand teruggeven.

Binnen korte tijd zou Ik hun vijanden onderwerpen: In korte tijd zou Ik hun vijanden onderwerpen.

zou Ik Mijn hand teruggeven: Ik zou mijn slag van je teruggeven om het op hen te leggen, en dan ...

Vers 16
De vijanden van de Heer zouden tegen Hem liegen en hun tijd zou voor altijd zijn.

De vijanden van de Heer zouden tegen Hem liegen en hun tijd zou voor altijd zijn: [De tijd van] hun vergelding [zou] voor altijd zijn.

Vers 17
Dan zou Hij ze voeden met het vet van tarwe en ik zou je verzadigen met honing van een rots.

Dan zou Hij ze voeden: Israël.

en...van een rots: Hij verzadigde hen met honing toen zij Zijn wegen ingingen, zoals wordt gezegd (Deuteronomium 32:13): "Hij zoog hen met honing uit de rots."

Nadere toelichting op bovenstaande Joodse commentaren

Nederigheid
Wat is nederigheid? Nederigheid houdt niet in een laag zelfbeeld van jezelf hebben. Dat is juist het tegenovergestelde van nederigheid. Dat is gewoon ondankbaarheid. G'd heeft immers ieder mens geschapen met unieke kwaliteiten en daar moeten de mensen zich bewust van zijn.

Volgens de Tora erkennen echt bescheiden mensen hun eigen talenten en prestaties, maar slaan zij zichzelf niet op de borst. Ze weten dat G'd hen die talenten heeft geschonken, het is niet hun eigen verdienste.

Mozes wordt volgens de Tora gezien als de meest bescheiden mens die ooit op aarde heeft geleefd. Hij was zich volledig bewust van zijn prestaties en dat hij met G'd sprak. Maar hij realiseerde zich als geen ander dat ook iemand anders dat had kunnen doen als hij de kans van G'd had gekregen. Mozes keek naar de meeste eenvoudige mensen en dacht: "Als hij in mijn schoenen stond, zou hij een betere Mozes zijn geweest dan ik."

Joden en niet-Joden zijn nederig als ze zich afvragen: "Ik heb het potentieel voor grootheid gekregen - heb ik dit geschenk gebruikt?"

Joods nieuwjaar en nederigheid
Wat is het verband tussen Rosh Hashana (Joods nieuwjaar) en nederigheid? In tegenstelling tot het seculiere nieuwjaar, is het Joods nieuwjaar geen wild feest waarbij Joden uit hun dak gaan. Op Joods nieuwjaar maken de Joden zich 'klein' tegenover G'd. Joden weten dat er iets groter is dan zij zelf. Door nederig te zijn kunnen Joden het onbeperkte bevatten. Joden maken met Rosh Hashana een herstart. Ze bespreken hun plannen met G'd. Dat kan alleen door nederig te zijn en te erkennen dat G'd alles bepaalt in de Schepping. In een staat van vol ontzag en verwondering vindt de herstart zijn meest vruchtbare grond.

Lees verder

© 2020 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Tehilliem: Psalm 47  een Joodse uitlegTehilliem: Psalm 47 een Joodse uitlegVolgend op de oorlog van Gog en Magog (in de Messiaanse tijd), zal er geen oorlog meer zijn. G'd zal de Joden redding br…
Mooie bijbelteksten en gedichtjes voor op een geboortekaartMooie bijbelteksten en gedichtjes voor op een geboortekaartChristelijke ouders kiezen er vaak voor om een bijbelse tekst, gedicht of versje op een geboortekaartje te zetten. Het k…
Tehilliem: Psalm 33 - een Joodse uitlegTehilliem: Psalm 33 - een Joodse uitlegPsalm 33 leert de rechtvaardige en de oprechte hoe te prijzen. Hoe beter men de wijsheid van de Tora kent des te meer mo…
Tehilliem: Psalm 43  een Joodse uitlegTehilliem: Psalm 43 een Joodse uitlegIn het Jodendom wordt Psalm 43 gezien als een betekenisvol gebed om de moeilijkheden van het lijden veroorzaakt door vij…

Tehilliem: Psalm 82  een Joodse uitlegTehilliem: Psalm 82 een Joodse uitlegPsalm 82 waarschuwt die rechters die onwetendheid van de wet veinzen, onrechtvaardig omgaan met de bedelaar of de wees e…
De staat van de aarde in Genesis 1:2aDe staat van de aarde in Genesis 1:2aDe staat van de aarde die in Genesis 1:2a beschreven wordt heeft onder christenen altijd tot uiteenlopende interpretatie…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Hurk, Pixabay
  • Chabad
  • Tenach (voor tekst Psalm 81)
  • Rashi's commentaar op de Bijbel - http://mens-en-samenleving.infonu.nl/religie/116426-joodse-denkers-rasji-bijbelcommentaar-in-joodse-traditie.html
  • Rhythm of the Heart - Rabbi Yitzchok Rubin
  • https://www.chabad.org/multimedia/video_cdo/aid/1778869/jewish/Are-Self-Esteem-and-Humility-Mutually-Exclusive.htm
  • https://www.chabad.org/multimedia/video_cdo/aid/3358178/jewish/Prerequisite-to-Prophecy.htm
  • https://www.chabad.org/multimedia/video_cdo/aid/3218783/jewish/The-Power-of-Humility.htm
  • https://www.chabad.org/multimedia/video_cdo/aid/3258405/jewish/The-Jewish-Approach-to-Humility.htm

Reageer op het artikel "Tehilliem: Psalm 81 een Joodse uitleg"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Gepubliceerd: 13-02-2020
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Psalmen
Bronnen en referenties: 9
Schrijf mee!