Tehilliem: Psalm 82 – een Joodse uitleg

Tehilliem: Psalm 82 – een Joodse uitleg Psalm 82 waarschuwt die rechters die onwetendheid van de wet veinzen, onrechtvaardig omgaan met de bedelaar of de wees en de rijken steeds rijker maken. Een mens komt vele soorten rechters in zijn leven tegen. De meesten zijn rechtvaardig en begripvol. Maar er zijn ook rechters die je ziel kunnen vernietigen. De meest gevreesde rechter is de innerlijke stem die weigert om te vergeven. Hij is het gereedschap geworden van de jetser hara (de kwade neiging). Dit leidt tot depressie en meedogenloze bitterheid. Je bent dan afgesneden van G'ds vergeving en voor altijd verloren.

Tekst Psalm 82

Een lied van Asaph. G'd staat in de gemeente van G'd; te midden van de rechters zal Hij oordelen. Hoelang zul je onrechtvaardig oordelen en voor altijd de goddelozen bevoordelen? Oordeel over de armen en wees; rechtvaardig de nederigen en de armen. Laat de armen en behoeftigen vrij; red [hen] uit de handen van [de] goddelozen. Ze wisten het niet en ze begrijpen niet dat ze in duisternis zullen wandelen; alle fundamenten van de aarde zullen wankelen. Ik zei: "Jullie zijn engelenwezens en jullie zijn allemaal engelen van de Allerhoogste." Als mens zul je inderdaad sterven en als een van de vorsten val je. Sta op, o G'd, oordeel de aarde, want U beërft alle naties.

Hebreeuwse tekst van Psalm 82 - תהילים פב

{א} מִזְמוֹר לְאָסָף אֱלֹהִים נִצָּב בַּעֲדַת אֵל בְּקֶרֶב אֱלֹהִים יִשְׁפֹּט:
{ב} עַד מָתַי תִּשְׁפְּטוּ עָוֶל וּפְנֵי רְשָׁעִים תִּשְׂאוּ סֶלָה:
{ג} שִׁפְטוּ דַל וְיָתוֹם עָנִי וָרָשׁ הַצְדִּיקוּ:
{ד} פַּלְּטוּ דַל וְאֶבְיוֹן מִיַּד רְשָׁעִים הַצִּילוּ:
{ה} לֹא יָדְעוּ וְלֹא יָבִינוּ בַּחֲשֵׁכָה יִתְהַלָּכוּ יִמּוֹטוּ כָּל מוֹסְדֵי אָרֶץ:
{ו} אֲנִי אָמַרְתִּי אֱלֹהִים אַתֶּם וּבְנֵי עֶלְיוֹן כֻּלְּכֶם:
{ז} אָכֵן כְּאָדָם תְּמוּתוּן וּכְאַחַד הַשָּׂרִים תִּפֹּלוּ:
{ח} קוּמָה אֱלֹהִים שָׁפְטָה הָאָרֶץ כִּי אַתָּה תִנְחַל בְּכָל הַגּוֹיִם:

Luister naar Psalm 82

Luister naar Psalm 82 in het Hebreeuws.

Toelichting op Psalm 82 van Rabbi Yitzchok Rubin

Psalm 82 gaat over corrupte rechters. Volgens Rabbijn Rubin behoren Joden naar zichzelf te kijken of zij zichzelf niet op dezelfde wijze te beoordelen als corrupte rechters. Het oordeel van HaShem over de wegen die Joden bewandelen wordt geraakt door de realiteit waarin ze leven. Er is geen grotere wees dan iemand die niet naar G'd luistert. Joden moeten blijven luisteren naar HaShem. Op het moment dat ze Zijn stem niet meer horen moeten ze snel terugkeren naar hun Bron. Joden hebben allemaal de vonk van Heiligheid die in hen woont. Joden hoeven alleen maar gereinigd te worden met zoute tranen van wroeging. Niemand is buiten het bereik van die zoute tranen. Iedere Jood kan tesjoeva doen (berouw tonen). Maar als ze zich te streng beoordelen wordt de wereld om hen heen donker. Ze zijn dan blind voor alle begrip en kwetsbaar voor negatieve krachten. Joden kunnen echter altijd de weg naar huis vinden, als ze zichzelf maar met rechtvaardigheid en begrip beoordelen.

Commentaar van Rashi op Psalm 82

Per vers het commentaar van Rashi, de Joodse Bijbelcommentator die leefde van 1040-1105. Rashi wordt beschouwd als de leraar van de leraren. Door alle traditionele Joden wordt Rashi als autoriteit op het gebied van de Joodse Bijbel en de Talmoed beschouwd. Vandaar dat het belangrijk is om zijn commentaar op de Psalmen weer te geven. Rashi gebruikt nieuw Hebreeuws aangevuld met Oud Franse woorden. Zijn taalgebruik is soms wat orakelachtig kort. Voor nadere verklaring is het verstandig een orthodox Joodse rabbijn te raadplegen.

Vers 1
Een lied van Asaph. G'd staat in de gemeente van G'd; te midden van de rechters zal Hij oordelen.

G'd staat in de gemeente van G'd: om te zien of zij [de rechters] eerlijk oordelen, en u oordeelt, hoe lang zult u onrechtvaardig oordelen?

Vers 3
Oordeel over de armen en wees; rechtvaardig de nederigen en de armen.

rechtvaardig: Als hij [de arme man] gelijk heeft in zijn zaak, keer het vonnis dan niet om hem te veroordelen om de goddelozen te bevoordelen.

Vers 5
Ze wisten het niet en ze begrijpen niet dat ze in duisternis zullen wandelen; alle fundamenten van de aarde zullen wankelen.

Ze wisten het niet: De rechters die gerechtigheid verdraaien.

en ze begrijpen niet: dat zij vanwege deze ongerechtigheid in het donker zullen wandelen (in de volgorde van [Exodus 23:8]: "voor omkoping blinden, enz."), en alle grondslagen van de aarde hierdoor zullen wankelen.

Vers 6
Ik zei: "Jullie zijn engelenwezens en jullie zijn allemaal engelen van de Allerhoogste."

Jullie zijn engelenwezens: Angels. Toen Ik je de Tora gaf, gaf Ik het aan jou op voorwaarde dat de Engel des Doods niet over je zou heersen.

Vers 7
Als mens zul je inderdaad sterven en als een van de vorsten val je.

Als mens zul je inderdaad sterven: Inderdaad, als Adam, zul je sterven omdat je je daden hebt gecorrumpeerd zoals hij deed.

en als een van de vorsten: de eerste [prinsen], die stierven, zo zullen jullie vallen. De Midrash Aggadah (Midrash Psalm 82: 3) [legt uit]: Als een van de hemelse prinsen, want er wordt gezegd (Jesaja 24:21): "de Heere zal de straf bezoeken op de menigte van de hemel in de hoogte."

Vers 8
Sta op, o G'd, oordeel de aarde, want U beërft alle naties.

Sta op, o G'd: Asaph begint te bidden dat Hij opstaat en die corrupte rechters van Israël afsnijdt.

want U: zijn Degene die de naties erft, en iedereen is in Uw handen om te oordelen.

Nadere toelichting op bovenstaande Joodse commentaren

Deze psalm waarschuwt rechters die onrechtvaardig omgaan met de bedelaar of de wees, terwijl ze de rijken bevoordelen door steekpenningen aan te nemen. Ze doen alsof ze de wet niet kennen of begrijpen.

Het rechtssysteem is één van de drie pijlers die de wereld ondersteunen (Rabbi Shimon, de zoon van Gamliel, zou zeggen: door drie dingen wordt de wereld ondersteund: wet, waarheid en vrede). Wanneer gerechtigheid aangetast wordt, begint de beschaving op haar grondvesten te schudden (denk aan de Neurenberg Rassenwetten in Nazi-Duitsland). Wanneer gerechtigheid echter wordt gehandhaafd, worden mensen vergeleken met engelen en zijn hun dagen gezegend. Andere commentaren verklaren deze psalm met betrekking tot een specifieke aflevering in de tijd van koning Josafat toen hij bepaalde rechters verving die hij vermaande door te zeggen: "Je oordeelt niet voor de mens, je oordeelt voor G'd." Aardse gerechtigheid moet synchroon lopen met hemelse gerechtigheid anders is sprake van een onrechtvaardige samenleving.

De omkoping door eigenliefde (narcisme) geldt ook voor de meesten van ons. De Joodse wijzen merken op dat een persoon zichzelf zal vergeven vanwege narcisme. Narcisme is een ziekte waarbij de getroffene blind is voor de onmiskenbare waarheid van zijn wanhopige situatie. Hij verliest hierbij het rechte pad uit het oog. Dat kan ook gebeuren bij iemand die de Tora naleeft en zichzelf als belangrijk gaat beschouwen en zo arrogant wordt. Hij zal niet zien dat hij geestelijk ziek is en geen remedie zoeken en uiteindelijk bezwijken.

De Jetser Hara (kwade neiging) wordt inderdaad vergeleken met een rechter, zoals beschreven in hoofdstuk 13 over Tanya (“de neigingen van de Beinoni (gemiddelde man) worden beschreven als zijn "rechters". Om te zondigen, moet zijn kwade neiging hem regeren; om goed te kunnen doen, moet zijn goede neiging heersen.”), maar heeft niet het laatste woord. Een van de beste manieren om de innerlijke stem van kritiek te temmen, is om een eerlijke en goede mentor te hebben, die je kunt vertrouwen en raadplegen. Wanneer de negatieve gedachte komt, kun je er een licht op laten schijnen door ze met een andere persoon te delen.

Lees verder

© 2020 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Mooie bijbelteksten en gedichtjes voor op een geboortekaartMooie bijbelteksten en gedichtjes voor op een geboortekaartChristelijke ouders kiezen er vaak voor om een bijbelse tekst, gedicht of versje op een geboortekaartje te zetten. Het k…
Bijbel - Psalm 2: in jonge taalBijbel - Psalm 2: in jonge taalDe schrijver van Psalm 2 heeft een boodschap voor de mensen die het voor het zeggen hebben in hun land. Hij wil hen waar…
Tehilliem: Psalm 43 – een Joodse uitlegTehilliem: Psalm 43 – een Joodse uitlegIn het Jodendom wordt Psalm 43 gezien als een betekenisvol gebed om de moeilijkheden van het lijden veroorzaakt door vij…
De Bijbel in de praktijk: vertrouwen in het levenDe Bijbel in de praktijk: vertrouwen in het levenPiekeren is menselijk en vaak zie je ‘beren op je pad’. Of ben je nog grenzeloos vol vertrouwen en voel je je nog veilig…

Tehilliem: Psalm 83 – een Joodse uitlegTehilliem: Psalm 83 – een Joodse uitlegEen gebed betreffende de oorlogen tegen Israël in de dagen van Josafat (Jehosafat), toen de naties zich tegen Israël ver…
De staat van de aarde in Genesis 1:2aDe staat van de aarde in Genesis 1:2aDe staat van de aarde die in Genesis 1:2a beschreven wordt heeft onder christenen altijd tot uiteenlopende interpretatie…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Hurk, Pixabay
  • Chabad
  • Tenach (voor tekst Psalm 82)
  • Rashi's commentaar op de Bijbel - http://mens-en-samenleving.infonu.nl/religie/116426-joodse-denkers-rasji-bijbelcommentaar-in-joodse-traditie.html
  • Rhythm of the Heart - Rabbi Yitzchok Rubin
  • https://www.chabad.org/library/article_cdo/aid/148272/jewish/On-the-Teachings-of-Chassidus-Chapter-Twenty-One.htm
  • https://www.chabad.org/library/tanya/tanya_cdo/aid/7892/jewish/Chapter-13.htm
  • https://www.chabad.org/library/tanya/tanya_cdo/aid/460097/jewish/Chapter-13.htm
  • https://www.chabad.org/library/tanya/tanya_cdo/aid/1058448/jewish/Tanya-Chapter-13-I.htm
  • https://www.chabad.org/library/tanya/tanya_cdo/aid/1058449/jewish/Tanya-Chapter-13-II.htm
  • https://www.chabad.org/library/tanya/tanya_cdo/aid/1058450/jewish/Tanya-Chapter-13-III.htm
  • https://www.chabad.org/parshah/article_cdo/aid/4092025/jewish/Justice-Justice-Shall-You-Pursue.htm
  • https://www.chabad.org/library/article_cdo/aid/682498/jewish/English-Text.htm

Reageer op het artikel "Tehilliem: Psalm 82 – een Joodse uitleg"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Gepubliceerd: 18-02-2020
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Psalmen
Bronnen en referenties: 13
Schrijf mee!