InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Tehilliem: Psalm 75 – een Joodse uitleg

Tehilliem: Psalm 75 – een Joodse uitleg

Tehilliem: Psalm 75 – een Joodse uitleg Tijdens de Joodse feestdagen houden Joden zich niet bezig met frivoliteit, maar met gezang en lof, en met het bestuderen van de wetten van de feestdagen. Ook, toen zij verkondigden (bij het geven van de Tora): "Wij zullen doen en wij zullen horen!" lieten ze, volgens de Tora, de wereld bestaan (G'd vernietigde de wereld niet omdat de Joden de Tora accepteerden). Deze psalm waarschuwt ook degenen die zich overgeven aan wereldse genoegens en hun welvaart toeschrijven aan hun eigen inspanningen.

Tekst Psalm 75

Voor de dirigent, al tashcheth, een psalm van Asaf, een lied. We hebben U bedankt, o G'd, we hebben bedankt, en Uw naam is nabij; ze hebben Uw wonderen verteld. Wanneer ik een feestelijke dag neem, zal ik met eerlijkheid oordelen.
…..
…..
Want een beker is in de hand van de Heer en sterke wijn, een volledige mengeling, en Hij giet uit deze [beker], maar alle goddelozen van de aarde zullen weglopen en drinken [het]. En ik zal voor altijd reciteren; Ik zal [lof] zingen voor de G'd van Jacob. En alle hoornen van de goddelozen zal ik afsnijden; de horens van de rechtvaardigen zullen worden opgeheven.

Hebreeuwse tekst van Psalm 75

א לַמְנַצֵּחַ אַל-תַּשְׁחֵת מִזְמוֹר לְאָסָף שִׁיר. ב הוֹדִינוּ לְּךָ אֱלֹהִים הוֹדִינוּ וְקָרוֹב שְׁמֶךָ סִפְּרוּ נִפְלְאוֹתֶיךָ. ג כִּי אֶקַּח מוֹעֵד אֲנִי מֵישָׁרִים אֶשְׁפֹּט. ד נְמֹגִים אֶרֶץ וְכָל-יֹשְׁבֶיהָ אָנֹכִי תִכַּנְתִּי עַמּוּדֶיהָ סֶּלָה. ה אָמַרְתִּי לַהוֹלְלִים אַל-תָּהֹלּוּ וְלָרְשָׁעִים אַל-תָּרִימוּ קָרֶן. ו אַל-תָּרִימוּ לַמָּרוֹם קַרְנְכֶם תְּדַבְּרוּ בְצַוָּאר עָתָק. ז כִּי לֹא מִמּוֹצָא וּמִמַּעֲרָב וְלֹא מִמִּדְבַּר הָרִים. ח כִּי-אֱלֹהִים שֹׁפֵט זֶה יַשְׁפִּיל וְזֶה יָרִים. ט כִּי כוֹס בְּיַד-יְהוָה וְיַיִן חָמַר מָלֵא מֶסֶךְ וַיַּגֵּר מִזֶּהאַךְ-שְׁמָרֶיהָ יִמְצוּ יִשְׁתּוּ כֹּל רִשְׁעֵי-אָרֶץ. י וַאֲנִי אַגִּיד לְעֹלָם אֲזַמְּרָה לֵאלֹהֵי יַעֲקֹב. יא וְכָל-קַרְנֵי רְשָׁעִים אֲגַדֵּעַ תְּרוֹמַמְנָה קַרְנוֹת צַדִּיק.

Luister naar Psalm 75

Luister naar Psalm 75 in het Hebreeuws.

Toelichting op Psalm 75 van Rabbi Yitzchok Rubin

In Psalm 75 geeft David de Joodse rechtvaardigen die de Tora naleven hoop. Hij laat zien dat de goddelozen een oppervlakkig leven leiden. De woorden van David geeft de Joden troost. Naleving van de Tora gebeurt niet voor niets. Zelfs de goddelozen zullen uiteindelijk accepteren dat het pad van de Tora het enige juiste pad is. De Tora geeft aan wat echt belangrijk is in het leven. Hoe meer de Joden de Tora bestuderen des te meer G'd in hun harten is.

Rashi geeft aan dat als de Joden de Tora op de Sinaï niet geaccepteerd hadden de wereld niet meer zou bestaan. De wereld kan niet bestaan zonder de eindeloze spirituele energie van HaShem. G'd brengt de Joden op hun bestemming via de Tora. Ze hoeven dit alleen maar te accepteren.

De goddelozen leven in een wereld van luchtspiegeling. Ze zijn arrogant, maar met zo'n houding zullen ze nimmer slagen. Het gaat in het leven immers niet om menselijk succes. Het echte succes wordt gemeten met een grotere maatstaf. Al het goede komt van HaShem. Hij houdt de beker vast van rijke liefde. Echt geluk is alleen te vinden in de Tora. Daarin zullen Joden hun volledigheid vinden. Al het andere in het leven eindigt in bitterheid. Er bestaat niets anders dan G'd. Alleen Hij is de waarheid.

Commentaar van Rashi op Psalm 75

Per vers het commentaar van Rashi, de Joodse Bijbelcommentator die leefde van 1040-1105. Rashi wordt beschouwd als de leraar van de leraren. Door alle traditionele Joden wordt Rashi als autoriteit op het gebied van de Joodse Bijbel en de Talmoed beschouwd. Vandaar dat het belangrijk is om zijn commentaar op de Psalmen weer te geven. Rashi gebruikt nieuw Hebreeuws aangevuld met Oud Franse woorden. Zijn taalgebruik is soms wat orakelachtig kort. Voor nadere verklaring is het verstandig een orthodox Joodse rabbijn te raadplegen.

Vers 1
Voor de dirigent, al tashcheth, een psalm van Asaf, een lied.

al tashcheth: Letterlijk, vernietig Israël niet.

Vers 2
We hebben U bedankt, o G'd, we hebben bedankt, en Uw naam is nabij; ze hebben Uw wonderen verteld.

We hebben U bedankt, o G'd: voor het goede; we hebben ook bedankt voor het kwaad.

en...is nabij: Uw naam is altijd dichtbij in onze mond.

ze hebben verteld: Onze generaties [hebben] voortdurend [Uw] verhalen verteld.

Vers 3
Wanneer ik een feestelijke dag neem, zal ik met eerlijkheid oordelen.

Wanneer ik een feestelijke dag neem: Wanneer we een feest hebben, houden we ons niet bezig met obsceniteit en lichtzinnigheid, zoals [alle] naties doen.

zal ik met eerlijkheid oordelen: We nemen het naar ons hart om U te prijzen en te prijzen volgens het incident van die dag.

Vers 4
Toen de aarde en al haar bewoners wegsmolten, stelde Ik haar pijlers voor altijd vast.

Toen de aarde en al haar bewoners wegsmolten, etc.: Op de dag van het geven van de Tora, toen de aarde en al haar bewoners wegsmolten vanwege de voorwaarde die U met de schepping hebt gesteld: dat als Israël de Tora niet accepteerde, u het [de aarde] zou teruggeven als leeg en chaos.

Ik: Uw volk, Israël.

stelde haar pijlers vast: toen ik zei: "We zullen doen en we zullen horen."

Vers 5
Ik zei tegen de perverse, "gedraag je niet pervers," en tegen de goddelozen, "hef de hoorn niet op."

tegen de perverse: Aan de goddelozen, die Israël verwarren.

Vers 7
Want het komt niet uit het oosten of uit het westen, noch komt uit de woestijn verheffing.

Want het komt niet uit het oosten: van de zon of van zijn ondergang, en niet van de woestijnen waar u aan een reis per karavaan begint om [uw] bezit te vergroten; er is geen kracht in deze om [uw] hoorn op te heffen.

Vers 8
Maar G'd oordeelt; Hij verootmoedigt deze en verheft die.

Maar G'd oordeelt: [jij] voor al het kwaad dat je hebt gedaan.

Hij verootmoedigt deze: De verhoogde verlaagt Hij, en de verlaagde verheft Hij.

Vers 9
Want een beker is in de hand van de Heer en sterke wijn, een volledige mengeling, en Hij giet uit deze [beker], maar alle goddelozen van de aarde zullen weglopen en drinken [het].

Want een beker: van zwakte ligt in Zijn hand.

en sterke wijn: Hebreeuws חמר, sterk. Vinos, of vinose, in het Oud-Frans.

een volledige mengeling: De beker zit vol met een mengsel, om te mengen en alle naties te laten drinken.

en Hij giet uit deze: Uit deze beker zal Hij gieten en ervoor zorgen dat hun drankjes eruit stromen, een uitdrukking van (Micha 1:4): "zoals water over een steile plek goot (מגרים)".

Vers 10
En ik zal voor altijd reciteren; Ik zal [lof] zingen voor de G'd van Jacob.

En ik zal voor altijd reciteren: Vanaf dat moment [zal ik reciteren] Zijn wraak en Zijn macht.

Vers 11
En alle hoornen van de goddelozen zal Ik afsnijden; de horens van de rechtvaardigen zullen worden opgeheven.

En alle hoornen van de goddelozen: van Esau.

zal Ik afsnijden: Zoals de zaak zegt (Ezechiël 29:14): "En Ik zal Mijn wraak tegen Edom leggen door de hand van Mijn volk, Israël." Ze zullen de hoorn van Esau (de vijand) afsnijden en dan de hoorns van de Rechtvaardige van de wereld Israël, die de lof van de Heilige is, gezegend zij Hij zal worden opgewekt.

Nadere toelichting op bovenstaande Joodse commentaren

Terwijl de goddelozen, volgens de Tora, een oppervlakkig leven leiden, zijn Tora Joden constant met de Tora bezig, 24 uur per dag en het hele jaar door ook tijdens de feestdagen. Zij vieren geen vakanties waarbij de Tora opzij geschoven wordt. Alles draait om de Tora en G'd. Er bestaat volgens de Tora immers niets anders. De Joodse feestdagen worden gevierd op de wijze zoals G'd ze aan het Joodse volk heeft opgedragen. “Verheug je op je feesten!” vertelt de Tora aan de Joden. "Wees gewoon blij!"

Tora Joden hebben niet veel vrije tijd. Ondanks dat zijn er veel Tora Joden die muziek spelen, tekenen en andere vormen van recreatie doen. De Chabad Rebbe, vele malen verwijzend naar de Rambam, zei dat zelfs terwijl een Jood bezig is met het alledaagse hij G'd kan en moet dienen. De Rambam (Maimonides) verwijst hierbij naar Deuteronomium 6:5: "Heb G'd lief, uw Heer, met heel uw hart, met heel uw ziel en met heel uw macht." Elk aspect van het menselijk wezen moet gewijd zijn aan het dienen van G'd. Zelfs wanneer een persoon slaapt, als hij zich terugtrekt met de bedoeling dat zijn geest en lichaam rusten, opdat hij niet ziek wordt en niet in staat is God te dienen omdat hij ziek is, dan is zijn slaap dienstbaar aan de Alomtegenwoordige.

Alle daden van de mens moeten ter wille van de hemel zijn, zegt de Rambam. De daden op zich zijn niet heilig, maar ze zijn gericht op een goddelijke bedoeling. “Ken Hem op al uw manieren”, wil zeggen dat binnen de context van de fysieke activiteit een band met G'd kan worden gevestigd. Wanneer een persoon een allesomvattende band met G'd ontwikkelt, zal G'ddelijk licht al zijn paden verlichten.

Volgens Nechoma Greisman (van Chabad) zijn er twee domeinen van activiteit in het leven. De verplichte activiteiten, zoals het naleven van de Tora wetten door Joden en de Noachidische geboden door niet-Joden, en de niet-verplichte activiteiten die gedaan mogen worden, maar niet per se nodig zijn. Je kunt een goede daad doen met je vrije tijd (bijvoorbeeld mantelzorg verrichten), of je kunt gewoon neutrale dingen doen (bijvoorbeeld een boek lezen) met je vrije tijd. Dat is de vrije wil die G'd de mens biedt. Daarmee kan de mens G'ds naam heiligen in deze wereld.1

Voetnoot

1 Een Jood kan kiezen hoe hij zijn vrije tijd gebruikt. Natuurlijk zou het leren van Tora en het doen van een vriendelijke daad voorrang moeten hebben op gewoon maar rond te hangen. Neutrale dingen zijn bewegen en slapen. Als het gaat om "het lezen van het water" wordt het troebel, omdat een onschuldige detectiveroman gemakkelijk kan veranderen in een liefdesverhaal en kan afdalen in materiaal dat niet is toegestaan ​​om over te lezen. Zoals Joodse wijzen opmerken, moet men zichzelf niet aan het denken zetten over dingen die sensuele verlangens kunnen veroorzaken. Lezen over de grootsheid en ons universum en andere natuurwetenschappen valt waarschijnlijk in de categorie toegestaan ​​lezen, omdat het ertoe kan leiden dat iemand waardering voor de Schepper heeft. Kortom, de vraag voor de Jood is: hoe kan ik nu dichter bij mijn missie komen om mijn Maker te dienen? Als de Jood door te slapen verfrist wordt en duidelijkheid en output heeft, dan wordt de slaap zelf een daad van het dienen van de Schepper. Zoals het geval is met oefening. Als het echter om zelfgenoegzaamheid en bestendiging gaat, is het hoogstwaarschijnlijk geen activiteit die de Jood dichter bij zijn taak zal brengen. Het is dus een fijne lijn die de Jood moet aanscherpen en zelf moet bepalen zonder zichzelf voor de gek te houden.

Lees verder

© 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Zwangerschap en geboorte: de Joodse voorbereidingZwangerschap en geboorte: de Joodse voorbereidingWetenschap heeft aangetoond dat de handelingen, houding en gemoedstoestand van een moeder een groot effect hebben op de…
Joodse filosofie – Heschel: God, Tora, natuurVeel mensen aanbidden de natuur. De Oude Grieken deden dit in het bijzonder. De Bijbel verbiedt de aanbidding van de nat…
Tehilliem: Psalm 13 - een Joodse uitlegTehilliem: Psalm 13 - een Joodse uitlegOnze geest is een tricky plek. Het is als drijfzand. Het trekt ons om het foute te doen. We kunnen de hoop opgeven of we…
recensieBoekrecensie: Van Jom tot Jom – NIKVan Jom tot Jom is een Joods boek dat handelt over het dagelijks leven van de Joden. Het boek is uitgegeven door het Ned…
Boekrecensie: Geheim agent 613 - rabbijn Ies VorstrecensieBoekrecensie: Geheim agent 613 - rabbijn Ies VorstGeheim agent 613 (wereldverbeteraar-feestversierder) van rabbijn ing. Ies Vorst is een spannend en leerzaam boek voor Jo…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Hurk, Pixabay
  • Chabad
  • Tenach (voor tekst Psalm 75)
  • Rashi's commentaar op de Bijbel - http://mens-en-samenleving.infonu.nl/religie/116426-joodse-denkers-rasji-bijbelcommentaar-in-joodse-traditie.html
  • Chabad.org/977941
  • Chabad.org/910343#v3
  • Chabad.org/97565

Reageer op het artikel "Tehilliem: Psalm 75 – een Joodse uitleg"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 26-11-2019
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Psalmen
Bronnen en referenties: 7
Schrijf mee!