InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Sint Lullus: de opvolger van Bonifatius als aartsbisschop

Sint Lullus: de opvolger van Bonifatius als aartsbisschop

Sint Lullus: de opvolger van Bonifatius als aartsbisschop Sint Lullus, zijn officiële Latijnse naam, is ook wel bekend onder de namen Lull, Lulo en Lul. De naam klinkt voor ons vreemd in de oren maar het is waarschijnlijk afkomstig van het het woord liud dat volk betekent. Het leven van Lullus heeft menig interessante aspecten. Hij was de opvolger van Bonifatius als aartsbisschop van Mainz en heeft Bonifatius zijn werk in Duitsland afgemaakt. Niet alleen was hij zijn opvolger maar ook een goede vriend en familie van hem. Nadat hij jarenlang heeft besteed aan het opbouwen van het klooster in Hersfeld is hij daar gestorven en begraven. Nog elk jaar wordt er rond zijn sterfdag een week lang feest gevierd in Hersfeld.

De vroege jaren van het leven van Lullus

Lullus werd ongeveer 710 na Christus geboren te Wessex in Engeland en behoorde tot een rijke adellijke familie. In die tijd was die streek in Engeland in handen van de West-Saksen. Zijn ouders stuurden hem naar het klooster te Malmesbury om te studeren en hij werd daar monnik. Op een bedevaart naar Rome in 737 kwam hij zijn grote voorbeeld Bonifatius tegen. Bonifatius zou een rode draad in zijn leven worden en was als een spirituele vader voor hem. Lullus ondersteunde Bonifatius bij zijn missie om de Franken te kerstenen en ging ook met hem mee op een van zijn tochten naar Friesland, waar Bonifatius en tweeënvijftig andere geestelijken op een latere missie de dood zouden vinden. Kerstenen is het bekeren van heidenen tot het christendom.

De naam Lul, Lull, Lulo hangt samen met het woord Liud. Onze woorden 'lui' en 'lieden' in de zin van werklieden kunnen we hierin herkennen. Het lijkt er op dat de naam werd gebruikt als afkorting van een naam die met Lui- of Lu- begon. Enkele voorbeelden daarvan:
  • Luifried;
  • Ludwig;
  • Lulof.

Aartsbisschop van Mainz

In 738 ging Lullus naar het klooster van Fritzlar dat in 732 door Bonifatius was gesticht. Fritzlar zou de plek zijn waar Bonifatius een heilige eik gekapt zou hebben. Daarna ging hij in het klooster Ohrdurf wonen, dat ook door Bonifatius was gesticht. In 747 werd hij door Bonifatius tot priester gewijd en niet lang daarna in 752 werd hij koorbisschop onder toeziend oog van Bonifatius. Een koorbisschop was een bisschop die aan het hoofd stond van de kerken op het platteland en in de kleine steden. Doordat Bonifatius Lullus had aangesteld als koorbisschop had hij zijn handen vrij om voor een laatste keer naar Friesland te gaan, alwaar hij ongelukkig aan zijn einde kwam. Na Bonifatius zijn dood volgde Lullus hem op als aartsbisschop van Mainz.

Strijd om relikwieën van Bonifatius

Reliek Bonifatius / Bron: Broederhugo at Dutch Wikipedia, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Reliek Bonifatius / Bron: Broederhugo at Dutch Wikipedia, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
Na de dood van zijn geliefde spirituele vader Bonifatius ontstond er een strijd om zijn botten tussen hem en Sint Sturmius of Sturmi. Botten van een heilige, ook wel relikwieën genoemd, waren belangrijke handelswaar in de middeleeuwen. Deze strijd werd gewonnen door Sint Sturmius. Lullus liet het niet over zijn kant gaan en wist de Frankische koning Pepijn over te halen om Sturmi te laten verbannen naar Jumièges. Sturmi zou niet loyaal zou zijn aan de koning. Lullus was een geestelijke die niet voor geweld terug deinsde om zijn doel te bereiken en fungeerde ook als politiek en militair adviseur van de vader van koning Pepijn, Karel de Grote.

Bonifatius zou volgens officiële bronnen zijn gedood bij Dokkum in de buurt, toen de stoet werd overvallen door een groep Friezen. Hij werd met stokslagen doodgeknuppeld. Hoewel andere bronnen weer vermelden dat hij een boek gebruikt zou hebben om de aanval met zwaarden af te weren. Het was geen bijbel maar een codex met traktaten tegen de Arianen, die in de ogen van Bonifatius ketters waren. Het betreffende boek met zwaardslagen wordt nog steeds in Mainz bewaard.

Heimwee Bonifatius

Bonifatius had heel veel last van heimwee, dat blijkt ook uit brieven die Bonifatius schreef met de kloosterzusters Lioba en moeder Eadburga in Engeland die voor hem baden en hem geschenken stuurden. Uit de brieven bleek dat hij behoefte had aan het eten van zijn eigen cultuur, een gesprek in zijn eigen taal en omgang met mensen van zijn eigen cultuur. Dit zou de reden kunnen zijn dat Bonifatius het zo goed kon vinden met Lullus die ook uit dezelfde streek kwam als hijzelf en tevens familie van hem was. Er is ook een verzameling van 150 brieven tussen Bonifatius en Lullus bewaard gebleven. Zuster Eadburga en Lioba waren overigens ook familie van Bonifatius.

De Engelse kloosterzusters

Bonifatius mistte zijn thuisland en zijn familie zo erg en hij had zoveel steun aan de zusters Eadburga en Lioba dat hij het idee vatte om een aantal van de kloosterzuster naar Duitsland te halen. De vrouwen zouden een vrouwenklooster kunnen stichten in het gebied waar hij zich bevond, die waren er namelijk nog niet. Ze zouden les kunnen geven aan de inheemse adellijke meisjes. Door hun vaardigheden, vroomheid en kwaliteit van onderwijs zouden ze goud waard zijn. Lioba en 29 andere zusters ondernamen de reis naar Duitsland om zich bij Bonifatius te voegen. Ook Kunihildis en haar dochter Bertigitte hadden zich aangemeld voor de reis. Volgens de bron waren zij verwant aan één van Bonifatius meest intieme vrienden namelijk Lullus.

Lullus als vertrouwenspersoon

Brieven getuigen dat Bonifatius zoveel vertrouwen had in Lullus dat hij hem tweemaal naar Rome stuurde om namens hem geheime onderhandelingen te voeren. Lullus zelf zou ook brieven en cadeautjes hebben uitgewisseld met Eadburga en Lioba, de favoriete kloosterzusters van Bonifatius. Het zou zelfs zo geweest zijn dat Bonifatius op een gegeven moment zo slecht kon zien dat Lullus hem de brieven die hij ontving heeft voorgelezen en dat hij de antwoorden waarschijnlijk heeft geschreven.

Heilig verklaard

Lullus werd 7 april 852 heilig verklaard. In de elfde eeuw verscheen zijn heiligenleven, de Vita Lulli. Een heiligenleven wordt ook wel hagiografie genoemd. Op 16 oktober 786 stierf hij in Hersfeld en daar is hij ook begraven. Rond zijn graf ontstond een heus feest, het Lullusfeest dat vandaag de dag nog wordt gevierd in de week van 16 oktober. Vanaf 769 had hij zich bezig gehouden met het ontwikkelen van de abdij van Hersfeld. Karel de Grote, waarschijnlijk op voorspraak van Lullus, maakte er in 775 zijn Rijksabdij van. Een Rijksabdij is een abdij die rechtstreeks onder voogdij van de Duitse keizer van het Heilige Roomse Rijk van de Duitse Natie viel.

Lees verder

© 2019 Rajeki, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Vita Sturmi: het leven van Sint SturmiusVita Sturmi: het leven van Sint SturmiusHoewel zijn naam wellicht anders doet vermoeden stond Sint Sturmius oftewel Sturmi te boek als een rustige vredige man d…
Lullus en Sturmi: strijd om de heilige botten van BonifatiusLullus en Sturmi: strijd om de heilige botten van BonifatiusSint Lullus en Sint Sturmius kenden elkaar waarschijnlijk heel goed. Beide lieten ze zich leiden door Bonifatius en hiel…
Bonifatius: apostel der Duitsers en FriezenBonifatius: apostel der Duitsers en FriezenHoewel Bonifatius soms wel de apostel der Duitsers en Friezen wordt genoemd, heeft hij in Nederland en met name Frieslan…
Hagiografie: een beschrijving van het leven van een heiligeHagiografie: een beschrijving van het leven van een heiligeEen geestelijke in de middeleeuwen die volgens zijn tijdgenoten zulke bijzondere dingen had gedaan dat hij weleens heili…
Verering van relikwieën vooral in de middeleeuwenEen relikwie is een voorwerp of overblijfsel waar een bijzondere kracht aan wordt toegekend. Vaak bestaat een relikwie u…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: 2micha, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • https://heavyangloorthodox.blogspot.com/2019/06/holy-hierarch-lul-of-hersfeld.html
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Hagiografie
  • https://www.flabber.nl/artikel/waar-komen-onze-vieze-woorden-vandaan-52986
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Rijksabdij
  • www.heiligen.net/heiligen/06/05/06-05-0754-bonifatius.php
  • https://www.heiligenlexikon.de/BiographienL/Lullus_von_Mainz.html
  • https://www.historiek.net/heilige-bonifatius-in-754-vermoord-bij-dokkum/63469/
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Relikwie
  • https://www.catholicsaints.info/tag/name-lul/
  • Afbeelding bron 1: Broederhugo at Dutch Wikipedia, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "Sint Lullus: de opvolger van Bonifatius als aartsbisschop"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Rajeki
Laatste update: 10-07-2019
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Sint Lullus
Bronnen en referenties: 11
Schrijf mee!