InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Tehilliem: Psalm 61 – een Joodse uitleg

Tehilliem: Psalm 61 – een Joodse uitleg

Tehilliem: Psalm 61 – een Joodse uitleg David stelde dit gebed samen terwijl hij op de vlucht was voor Saul. Het doel van al zijn gedachten en zijn smeekbede is dat G'd hem een lang leven schenkt - niet omwille van het nastreven van de geneugten van de wereld, maar eerder om G'd met ontzag te dienen, al zijn dagen. Doel hiervan is om deze wereld om te toveren in een 'woning' voor G'd. Dit kan door het tonen van berouw en doen van goede daden. Door het vervullen van mitswot ontstaat er een ware verbinding met Atzmut, de uiterste “essentie” van G'd. Wanneer de ziel haar taak vervult, creëert het een verheffing in alle hogere werelden. Engelen en zielen in hogere werelden worden beïnvloed door onze handelingen in deze wereld.

Tekst Psalm 61

Voor de koorleider. Bij snarenspel. Van David. Hoor, o G'd, mijn smeken, sla acht op mijn gebed, van het einde der aarde roep ik u aan, want mijn hart bezwijkt. Breng mij op de rots hoog boven mij, U bent altijd mijn schuilplaats geweest, een toren te sterk voor de vijand. Laat mij altijd wonen in Uw tent, veilig verscholen onder Uw vleugels, sela, U hoort mijn geloften, G'd, U beloont wie Uw naam vereren. Voeg dagen toe aan de dagen van de koning, dat zijn jaren duren van geslacht op geslacht. Wil zijn troon altijd beschermen, G'd, laten trouw en waarheid over hem waken. Dan zal ik Uw naam voor altijd bezingen, en mijn geloften volbrengen, dag na dag.

Hebreeuwse tekst van Psalm 61

אלַֽמְנַצֵּ֬חַ עַל־נְגִינַ֬ת לְדָוִֽד:
בשִׁמְעָ֣ה אֱ֖לֹהִים רִנָּתִ֑י הַ֜קְשִׁ֗יבָה תְּפִלָּתִֽי:
גמִקְצֵ֚ה הָאָ֨רֶץ | אֵלֶ֣יךָ אֶ֖קְרָא בַּֽעֲטֹ֣ף לִבִּ֑י בְּצֽוּר־יָר֖וּם מִמֶּ֣נִּי תַנְחֵֽנִי:
דכִּֽי־הָיִ֣יתָ מַחְסֶ֣ה לִ֑י מִגְדַּל־עֹ֜֗ז מִפְּנֵ֣י אוֹיֵֽב:
האָג֣וּרָה בְ֖אָֽהָלְךָ עֽוֹלָמִ֑ים אֶֽחֱסֶ֨ה בְסֵ֖תֶר כְּנָפֶ֣יךָ סֶּֽלָה:
וכִּֽי־אַתָּ֣ה אֱ֖לֹהִים שָׁמַ֣עְתָּ לִנְדָרָ֑י נָתַ֥תָּ יְ֜רֻשַּׁ֗ת יִרְאֵ֥י שְׁמֶֽךָ:
זיָ֖מִים עַל־יְמֵי־מֶ֣לֶךְ תּוֹסִ֑יף שְׁ֜נוֹתָ֗יו כְּמוֹ־דֹ֥ר וָדֹֽר:
חיֵשֵׁ֣ב ע֖וֹלָם לִפְנֵ֣י אֱלֹהִ֑ים חֶ֥סֶד וֶֽ֜אֱמֶ֗ת מַ֣ן יִנְצְרֻֽהוּ:
טכֵּ֚ן | אֲזַמְּרָ֣ה שִׁמְךָ֣ לָעַ֑ד לְשַׁלְּמִ֥י נְ֜דָרַ֗י י֥וֹם | יֽוֹם

Toelichting op Psalm 61 van Rabbi Yitzchok Rubin

Rabbijn Rubin verwijst naar de Piaceszna Rebbe die altijd zei dat als je psalmen reciteert je niet moet doen alsof het een verslag is dat Koning David duizenden jaren geleden zei, maar zeg het liever alsof dit speciaal voor jou is geschreven. Dit geldt volgens Rubin ook voor Psalm 61 waarin je G'd kan aanroepen hoever je ook gevallen bent. HaShem leidt je naar hogere plaatsen en betere uitzichten. De meeste zwakheden worden veroorzaakt door vijanden die in je eigen hart zitten. Je moet je driften beteugelen door je toevlucht te zoeken bij HaShem. Hij is jouw toren van kracht. Wanneer je toegeeft dat de pijn wordt veroorzaakt door het verliezen van jouw weg, dan kan je op zijn minst accepteren dat je moet terugkeren naar de tent van HaShem. Hier kan je altijd schuilen en de vleugels van Hasjem kunnen je opheffen in elke gegeven omstandigheid. Jouw driften kunnen verlossing vinden wanneer je je gevoelens uit bij HaShem. Er is niets zo duister als de duisternis die zichzelf wordt toegebracht, en er is geen groter licht dan dat wat aan het eind van zo'n tunnel te vinden is. Met de woorden van David kan je je ziel binden met de miljoenen Joden die je voorgingen in het gevecht tegen de duisternis. Het delen van die angstige momenten met de heiligheid die je is voorgegaan, geeft kracht en uiteindelijk licht. Met de woorden van David kan je wonen in het licht van HaShem ondanks je struikelen en ondanks het gevoel van verlies.

Commentaar van Rashi op Psalm 61

Per vers het commentaar van Rashi, de Joodse Bijbelcommentator die leefde van 1040-1105. Rashi wordt beschouwd als de leraar van de leraren. Door alle traditionele Joden wordt Rashi als autoriteit op het gebied van de Joodse Bijbel en de Talmoed beschouwd. Vandaar dat het belangrijk is om zijn commentaar op de Psalmen weer te geven. Rashi gebruikt nieuw Hebreeuws aangevuld met Oud Franse woorden. Zijn taalgebruik is soms wat orakelachtig kort. Voor nadere verklaring is het verstandig een orthodox Joodse rabbijn te raadplegen.

Vers 3

van het einde der aarde roep ik u aan, want mijn hart bezwijkt. Breng mij op de rots hoog boven mij

van het einde der aarde: hoewel ik ver verwijderd ben van mijn mannen die ik in de strijd tegen mijn vijanden stuur.
roep ik u aan, want mijn hart bezwijkt: door hen. Nu, over wat moet ik u roepen? Dat U mij op een rots leidt, die hoger en sterker is dan ik.

Vers 5

Laat mij altijd wonen in Uw tent, veilig verscholen onder Uw vleugels, sela

Laat mij altijd wonen in Uw tent: Geef me het voorrecht in deze wereld en in de komende wereld.

Vers 6

U hoort mijn geloften, G'd, U beloont wie Uw naam vereren

U beloont wie Uw naam vereren: U heeft de steden van hun erfgoed via mij hersteld.

Vers 7

Voeg dagen toe aan de dagen van de koning, dat zijn jaren duren van geslacht op geslacht

Voeg dagen toe aan de dagen van de koning: Als mij de opdracht is gegeven om jong te sterven, voeg dan dagen toe aan mijn dagen totdat mijn jaren gelijk zijn aan zeventig jaar, als de jaren van elke generatie.

Vers 8

Wil zijn troon altijd beschermen, G'd, laten trouw en waarheid over hem waken

Wil zijn troon altijd beschermen: de koning woont voor altijd voor G'd.
trouw en waarheid: waarmee hij zich bezighoudt, zal bereid zijn hem te bewaken.
laten trouw en waarheid over hem waken: Hebreeuws מן. Voorbereiding, zoals (Jona 4:6): "En de Heer ... benoemde (וימן) een kikayon."

Vers 9

Dan zal ik Uw naam voor altijd bezingen, en mijn geloften volbrengen, dag na dag

Dan zal ik Uw naam voor altijd bezingen: Net zoals U er voordeel van zult hebben, zal ik uw Naam psalmzingen door elke dag mijn geloften te betalen.

Nadere toelichting op bovenstaande Joodse commentaren

Veel mensen wensen lang te leven om te kunnen genieten van de geneugten van het leven. Zij gaan evenwel voorbij aan Davids wens om G'd te dienen. De enige reden dat mensen hier op aarde zijn is om G'd te dienen, zo stelt het Jodendom. Mensen moeten de wereld omtoveren tot een 'woning' voor G'd. Wat wordt hiermee bedoeld?

De ziel komt om twee redenen in deze fysieke wereld:
  1. Door afdaling in deze wereld kan de ziel een hoger niveau bereiken in het Paradijs dan dat het voor de afdaling had. In een lichaam verlangt de ziel naar zijn Bron, zoals een zoon naar zijn vader verlangt wanneer ze van elkaar zijn gescheiden. Deze gevoelens van verlangen creëren een diepe band tussen vader en zoon die ervaren worden zodra de ziel terugkeert naar de hemel. De gevoelens zorgen ervoor dat de ziel naar een hoger niveau wordt getild. Vanuit het perspectief van de ziel bezien is deze wereld slechts een opstapje naar de Komende Wereld.
  2. De ziel zelf hoeft niet gerectificeerd te worden omdat het G'ddelijk is. Het gaat om de verfijning van het lichaam en de fysieke wereld. De afdaling van de ziel is voor het doel van een opstijging die in het lichaam zal plaatsvinden. Deze beklimming bereikt het doel van de schepping en het is ook van groot nut voor de ziel. In feite kan de ziel iets binnen het lichaam bereiken dat groter is dan elke openbaring van de komende wereld.

Door het vervullen van mitswot ontstaat er een ware verbinding met Atzmut, de uiterste “essentie” van G'd. Het is alleen de kracht van Atzmut die iets van niets kan creëren, en het is alleen de kracht van Atzmut die dat iets kan doordringen met volledige herkenning en kennis van het niets waaruit het is gemaakt. We leren ook van dit concept dat de 'woning' voor G'd moet worden gemaakt door Zijn schepsels. Het gaat erom dat mensen berouw (tesjoevah) tonen en dat ze goede daden verrichten. Wanneer de ziel haar taak vervult, creëert het een verheffing in alle hogere werelden. Engelen en zielen in hogere werelden worden beïnvloed door onze handelingen in deze wereld. Het is om deze reden dat Kaddish, gereciteerd ter nagedachtenis van een overleden ziel, verheffing voor de ziel veroorzaakt. De overleden ziel kan geen fysieke mitswot meer uitvoeren in deze wereld, maar wanneer de naam G'd wordt verheerlijkt en vergroot door een levend familielid in deze wereld, is de ziel enorm verheven in de Komende Wereld.

Lees verder

© 2018 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De Bijbel in de praktijk: vertrouwen in het levenDe Bijbel in de praktijk: vertrouwen in het levenPiekeren is menselijk en vaak zie je ‘beren op je pad’. Of ben je nog grenzeloos vol vertrouwen en voel je je nog veilig…
Bijbel - Psalm 6 in jonge taalBijbel - Psalm 6 in jonge taalJe kunt je soms zo ellendig voelen dat je aan de dood moet denken. Psalm 6 helpt je om tijdens je angst in gesprek te ga…
Bijbel - Psalm 5 in jonge taalBijbel - Psalm 5 in jonge taalPsalm 5 is een lied of een gedicht om de dag te beginnen. David is de schrijver. Hij heeft deze Psalm waarschijnlijk ook…
Psalm 30 - Van David?De Bijbel noemt David de auteur van Psalm 30. Onterecht vinden critici, waarbij ze wijzen op het feit dat de Psalm een g…
Bijbel - Psalm 3 in jonge taalBijbel - Psalm 3 in jonge taalPsalm 3 is geschreven door David nadat hij achterna gezeten werd door zijn zoon Absalom. Hij schrijft over de angst die…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Hurk, Pixabay
  • Chabad
  • Tenach (voor tekst Psalm 61)
  • Rashi's commentaar op de Bijbel - http://mens-en-samenleving.infonu.nl/religie/116426-joodse-denkers-rasji-bijbelcommentaar-in-joodse-traditie.html
  • Rhythm of the Heart - Rabbi Yitzchok Rubin
  • https://www.chabad.org/library/article_cdo/aid/361898/jewish/The-Purpose-of-Creation.htm

Reageer op het artikel "Tehilliem: Psalm 61 – een Joodse uitleg"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Gepubliceerd: 09-04-2018
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Psalmen
Bronnen en referenties: 6
Schrijf mee!