InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > Tehilliem: Psalm 56 – een Joodse uitleg

Tehilliem: Psalm 56 – een Joodse uitleg

Tehilliem: Psalm 56 – een Joodse uitleg David schrijft Psalm 56 wanneer hij op de vlucht is voor Saul. Hij verblijft in het paleis van de Filistijn Achish, de stadsvorst van Gat. Diens bodyguard is Yishbi, de broer van Goliath die door David is gedood. David bevindt zich dus in een onmogelijke positie: gezocht in zijn thuisland en zich schuilhoudend in een vijandige omgeving. Hij bidt tot God voor zichzelf en voor wat zijn broeders in de toekomst nog zullen meemaken.

Tekst Psalm 56

Voor de koorleider. Op de wijs van Een roerloze duif in de verte. Van David, een stil gebed, toen de Filistijnen hem in Gat hadden gegrepen. Wees mij genadig, God, want ze bedreigen mij, de hele dag bestoken en bestrijden ze mij. Mijn tegenstanders bedreigen mij, heel de dag, en bestrijden mij vanuit hun hoge vesting. In mijn bangste uur vertrouw ik op U. Op God, wiens woord ik prijs, op God vertrouw ik, angst ken ik niet, wat kan een sterveling mij aandoen?
…..
…..
Op God, wiens woord ik prijs, op de Eeuwige, wiens woord ik prijs, op God vertrouw ik, angst ken ik niet, wat kan een mens mij aandoen. Aan u, God, heb ik geloften gedaan, met dankoffers wil ik u betalen, U hebt mijn leven aan de dood ontrukt, mijn voet voor struikelen behoed. Nu kan ik wandelen onder Gods hoede in het licht van het leven.

De Hebreeuwse tekst van Psalm 56

א לַמְנַצֵּחַ עַל-יוֹנַת אֵלֶם רְחֹקִים לְדָוִד מִכְתָּםבֶּאֱחֹז אוֹתוֹ פְלִשְׁתִּים בְּגַת. ב חָנֵּנִי אֱלֹהִים כִּי-שְׁאָפַנִי אֱנוֹשׁ כָּל-הַיּוֹם לֹחֵם יִלְחָצֵנִי. ג שָׁאֲפוּ שׁוֹרְרַי כָּל-הַיּוֹם כִּי-רַבִּים לֹחֲמִים לִי מָרוֹם. ד יוֹם אִירָא אֲנִי אֵלֶיךָ אֶבְטָח. ה בֵּאלֹהִים אֲהַלֵּל דְּבָרוֹבֵּאלֹהִים בָּטַחְתִּי לֹא אִירָא מַה-יַּעֲשֶׂה בָשָׂר לִי. ו כָּל-הַיּוֹם דְּבָרַי יְעַצֵּבוּ עָלַי כָּל-מַחְשְׁבֹתָם לָרָע. ז יָגוּרוּ יצפינו (יִצְפּוֹנוּ) הֵמָּה עֲקֵבַי יִשְׁמֹרוּ כַּאֲשֶׁר קִוּוּ נַפְשִׁי. ח עַל-אָוֶן פַּלֶּט-לָמוֹ בְּאַף עַמִּים הוֹרֵד אֱלֹהִים. ט נֹדִי סָפַרְתָּה-אָתָּה שִׂימָה דִמְעָתִי בְנֹאדֶךָ הֲלֹא בְּסִפְרָתֶךָ. י אָז יָשׁוּבוּ אוֹיְבַי אָחוֹר בְּיוֹם אֶקְרָא זֶה-יָדַעְתִּי כִּי-אֱלֹהִים לִי. יא בֵּאלֹהִים אֲהַלֵּל דָּבָר בַּיהוָה אֲהַלֵּל דָּבָר. יב בֵּאלֹהִים בָּטַחְתִּי לֹא אִירָא מַה-יַּעֲשֶׂה אָדָם לִי. יג עָלַי אֱלֹהִים נְדָרֶיךָ אֲשַׁלֵּם תּוֹדֹת לָךְ. יד כִּי הִצַּלְתָּ נַפְשִׁי מִמָּוֶת הֲלֹא רַגְלַי מִדֶּחִילְהִתְהַלֵּךְ לִפְנֵי אֱלֹהִים בְּאוֹר הַחַיִּים.

Toelichting op Psalm 56

David is als een roerloze duif in de verte

De zin 'Een roerloze duif in de verte' kan letterlijk worden geïnterpreteerd. Maar de Joodse Bijbelcommentator Rashi legt uit dat dit Davids situatie beschrijft van een opgejaagde man die ver van huis is en door angst bevangen en stil is. Terwijl hij bedreigd wordt spreekt hij over de duif, het oude symbool van de vrede, dat zo opgejaagd is dat hij stil is geworden. Rashi verwijst in zijn commentaar naar I Samuel 21:12: 'Nog diezelfde dag zette David zijn vlucht voor Saul voort, tot hij bij Achish kwam, de stadsvorst van Gat. De hovelingen van Achish zeiden tegen hun vorst: “Is dat niet David, de koning van het land? Is dat niet degene over wie ze triomfantelijk hebben gezonden: “Saul versloeg ze bij duizenden, David bij tienduizenden”?'

Het Joodse volk is als de opgejaagde David

Rabbijn Yitzchok Rubin vergelijkt de opgejaagde David (Psalm 56:7 – vergelijk Genesis 49:19 en Hooglied 1:8, commentaar van Rashi) met het opgejaagde Joodse volk in de Diaspora dat steeds weer naar andere plekken moest/moet vluchten. Veel niet-Joden hunkeren naar het einde van het Joodse volk. Ze zeggen het niet hardop maar ze verlangen er wel naar. Degenen die het wel hardop zeggen willen niet alleen Joden uitsluiten maar genieten ook van de onderdrukking. Dag in dag uit doen ze Joden pijn. Wanneer het ergste voorbij lijkt komt er weer een nieuw 'motief' om Joden te vervolgen. De enige reddingsboei bij wie Joden kunnen schuilen is Hashem. Zelfs wanneer Joden door God gestraft worden keren ze naar Hem terug zoals een kind weer beschutting zoekt bij zijn ouders door wie hij eerder is gestraft. Joden blijven verbonden met de Tora.

Een zee van tranen

God weet dat de Joden lijden en voelt hun pijn. Chassidiem spreken over een zee van tranen in het hoogste rijk van de Hemel. Het bestaat uit alle tranen van Joden die hebben geleden. De tranen zijn heilig en worden bewaakt door de zielen van de vroomste Joden (tzadikkiem).

God is met David

De vijanden van David kunnen doen wat ze willen, maar David weet dat God met hem is. David heeft al zijn vertrouwen in de handen van God gelegd. Het maakt niet uit wat de vijanden doen. De uitkomst is in Gods handen. Zelfs als David sterft dan weet hij dat dit Gods wil is.

Nadere toelichting op bovenstaande Joodse commentaren

In de bespreking van Psalm 38 zijn we nader ingegaan op de angsten en depressies van David. Angst ontstaat omdat prioriteit wordt gelegd op de materiële wereld in plaats van de spirituele wereld, zo betoogt Rebbe Menachem Mendel Schneerson. Veel mensen hebben angst omdat ze vrezen niet geaccepteerd te zullen worden door anderen. Maar het gaat er juist om dat je jezelf accepteert door God in je leven op te nemen en je de taak uit te voeren waarmee God je hier op aarde heeft gezet.

Rabbijn Noah Weinberg geeft een aantal interessante adviezen om angst om te zetten in positieve energie. Weinberg legt uit dat de grootste menselijke angst is om te leven zonder doel. Het is zaak voor jezelf na te gaan wat het meest belangrijke is in je leven en dat je daarmee vervolgens aan de slag gaat. Leef alsof elke dag je laatste dag kan zijn. Door God te vrezen (lees: respect hebben voor God, d.w.z. het steeds in gedachten houden van de consequenties van je handelen) word je verlost van alle andere angsten. Hij is de enige die je bij alles kan helpen. God is degene die je helpt bij het bereiken van je doel. De Joodse wijzen zeggen: "Iemand die God dient omdat hij beloning zoekt of geen straf wil, is een slechte dienaar." God moet uit liefde worden gediend. Streef naar het goede omdat het goed is. In Jesaja 12:2 staat: Zie, God mijn heil, ik vertrouw en vrees niet, want mijn sterkte en mijn psalm is God.

Lees verder

© 2017 Etsel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Bijbel - Psalm 3 in jonge taalBijbel - Psalm 3 in jonge taalPsalm 3 is geschreven door David nadat hij achterna gezeten werd door zijn zoon Absalom. Hij schrijft over de angst die…
Joodse Bijbel: De dood van Koning SaulJoodse Bijbel: De dood van Koning SaulKoning Saul en zijn drie zonen, Jonathan, Abinadab en Malkishua vinden de dood tijdens hun strijd tegen de Filistijnen.…
Psalm 30 - Van David?De Bijbel noemt David de auteur van Psalm 30. Onterecht vinden critici, waarbij ze wijzen op het feit dat de Psalm een g…
Tehilliem: Psalm 23 - een Joodse uitlegTehilliem: Psalm 23 - een Joodse uitlegPsalm 23 wordt in vele Joodse gemeenten aan het eind van de dienst gezegd, gevolgd door het half-kaddiesj en bar'choe. T…
Mooie bijbelteksten en gedichtjes voor op een geboortekaartMooie bijbelteksten en gedichtjes voor op een geboortekaartChristelijke ouders kiezen er vaak voor om een bijbelse tekst, gedicht of versje op een geboortekaartje te zetten. Het k…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Hurk / Pixabay
  • Tenach (tekst Psalm 56)
  • Rhythm of the heart - Rabbijn Rubin
  • Chabad
  • http://www.chabad.org/library/bible_cdo/aid/16277#showrashi=true
  • Zinvol leven - Menachem Mendel Schneerson
  • 48 Ways - Happiness: Classic Sinai Podcast - Rabbijn Noah Weinberg

Reageer op het artikel "Tehilliem: Psalm 56 – een Joodse uitleg"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Etsel
Gepubliceerd: 20-04-2017
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Psalmen
Bronnen en referenties: 7
Schrijf mee!