De verborgen narcistische persoonlijkheidsstoornis

De verborgen narcistische persoonlijkheidsstoornis Zoveel als er anno 2020 bekend is in onze huidige maatschappij over de narcistische persoonlijkheidsstoornis, zo weinig is er bekend over een van de subtypes van de narcistische persoonlijkheidsstoornis: de verborgen narcistische persoonlijkheidsstoornis. In tegenstelling tot de narcistische persoonlijkheidsstoornis, staat de verborgen narcistische persoonlijkheidsstoornis niet vermeld in de DSM V. Echter zijn de effecten van omgang met een persoon die lijdt aan verborgen narcisme net zo heftig als, zo niet heftiger dan de omgang met een (openlijk) narcist. Een verborgen narcist kan zich ontpoppen tot een wolf in schaapskleren.

Omschrijving (openlijk) narcisme

Mensen die lijden aan de narcistische persoonlijkheidsstoornis voelen zich diep van binnen leeg, eenzaam en het niet waard om van te houden, vaak als gevolg van een jeugd bij eveneens narcistische ouders. Deze gevoelens van leegte, eenzaamheid en onwaardigheid worden onderdrukt en gemaskeerd door een arrogante opstelling, zich beter voor te doen dan anderen, een empathieloze opstelling naar anderen en een enorme behoefte aan bewondering en bevestiging van anderen. Een narcist is vaak enorm op zichzelf gericht, manipulatief en veeleisend. Vaak is een narcist ervan overtuigd dat hij een speciale behandeling verdient. De narcist gelooft dat hij geweldig is en het merendeel van de mensen is het daarmee eens. Hierdoor is er voldoende 'narcistische voeding' aanwezig in de vorm van bevestiging en aandacht om zijn ego in stand te houden en daarmee zijn gevoelens van eenzaamheid, leegte en onwaardigheid op afstand te houden. Het leven van een narcist is erop gericht om deze heftige gevoelens niet te hoeven voelen. Dit bereikt hij door middel van zijn ego en narcistische voeding. Een narcist heeft moeite met kritiek, falen en afwijzing omdat deze gevoelens de innerlijke gevoelens van leegte, eenzaamheid en onwaardigheid triggeren. Vaak voelt een narcist zich door kritiek, falen of afwijzing enorm vernederd. Naar schatting is 75% van de narcisten van het mannelijk geslacht.

Symptomen van (openlijk) narcisme zijn:

  • Vindt zichzelf bijzonder en laat dit duidelijk merken;
  • Vraagt om constante bewondering en geniet hier ook van;
  • Heeft een gebrek aan empathie;
  • Is een charmeur;
  • Is verslaafd aan aandacht;
  • Kan agressief gedrag vertonen;
  • Heeft een gebrek aan emoties;
  • Heeft een groot ego;
  • Wil macht hebben over anderen;
  • Heeft een gebrek aan berouw of schuldgevoelens;
  • Kan extreem jaloers zijn;
  • Wil macht hebben over anderen.

Omschrijving verborgen narcisme

Mensen die lijden aan de verborgen narcistische persoonlijkheidsstoornis ervaren diep van binnen dezelfde gevoelens van leegte, eenzaamheid en onwaardigheid als de (openlijke) narcist. Hoewel de verborgen narcist deze gevoelens ook onderdrukt en maskeert, hanteert hij andere copingmechanismen dan de (openlijk) narcist, waardoor het narcisme een stuk moeilijker te herkennen is. De verborgen narcist zal zich eerder verlegen, stil, passief en onzeker opstellen. In tegenstelling tot de (openlijke) narcist, zal de verborgen narcist weinig ambitie hebben, zich chronisch leeg voelen en er breekbaar en onzeker uit zien. Echter is de verborgen narcist net zo veeleisend, manipulatief en op zichzelf gericht als de openlijke narcist. De verborgen narcist gelooft ook dat hij geweldig is, maar het merendeel van de mensen is het hier niet mee eens. Hierdoor is 'narcistische voeding' in de vorm van aandacht en bevestiging om zijn ego in stand te houden schaars. Dit maakt dat de verborgen narcist gewiekster te werk gaat om zichzelf te voorzien van de nodige 'narcistische voeding' om zo zijn kwetsbare ego in stand te houden.

Ook een verborgen narcist kan slecht omgaan met kritiek, falen en afwijzing. Een verborgen narcist kan echter goed inspelen op de gevoelens van empathie en compassie bij zijn medemens, waardoor hij zijn naasten vaak ongemerkt goed naar zijn hand kan zetten en aan zich kan binden. Binding van een persoon leidt voor een verborgen narcist tot een bron van 'narcistische voeding'.

Symptomen van verborgen narcisme zijn

  • Vindt zichzelf bijzonder, maar laat dit niet (makkelijk) merken;
  • Doet zich voor als sociaal en begripvol, maar gebruikt dit in zijn eigen belang;
  • Heeft een gebrek aan empathie;
  • Is passief-agressief;
  • Is overgevoelig;
  • Voelt zich onbegrepen;
  • Heeft een gebrek aan emoties;
  • Wil macht hebben over anderen;
  • Heeft onpersoonljike en moeilijke relaties;
  • Is verslaafd aan bevestiging;
  • Heeft een gebrek aan berouw of schuldgevoelens.
  • Is een sociale kameleon;
  • Zijn gedrag matcht niet met zijn woorden.

Verborgen narcisme nader bekeken

Wanneer je een (openlijk) narcist plaatst naast een verborgen narcist, is de eerste in ieder geval duidelijk te herkennen. Een verborgen narcist stelt zich vaak gemaakt kwetsbaar op en voelt vaak feilloos aan waar zijn 'naasten' behoefte aan hebben. Door hierop in te spelen weet hij mensen aan zich te binden met als gevolg dat hij zichzelf verzekert van 'narcistische voeding'. Vaak hebben naasten van een verborgen narcist in eerste instantie het gevoel dat ze met een normaal persoon van doen hebben en dat maakt de stoornis gevaarlijk voor naasten. Een verborgen narcist zal zich veelal kwetsbaar opstellen om zo in te spelen op de gevoelens van compassie en empathie van zijn medemens om daarmee zijn zin te krijgen. Een verborgen narcist kan zich als een kameleon aanpassen aan de persoon waar hij mee omgaat, om hiermee personen aan zich te binden. Dit zorgt ervoor dat hij een totaal ander persoon kan zijn afhankelijk met wie hij zich omringt. Puur en alleen om verzekerd te zijn van narcistische voeding en daarmee de gevoelens van leegte, eenzaamheid en onwaardigheid op afstand te houden. Veelal heeft een verborgen narcist mooie woorden en beloftes, maar gedraagt hij zich hier echter zelden naar. Met de mooie woorden en beloftes bindt hij tevens mensen aan zich. Een voorbeeld hiervan is dat een verborgen narcist kan zeggen: "Ik heb nog nooit zoveel van iemand gehouden als van jou." Of: "Wat wij hebben is bijzonder!" Echter is dit vaak een slinkse manier om mensen aan hem te binden.

De verborgen narcist schroomt niet om te liegen, te ontkennen, de schuld af te wimpelen en in te spelen op de gevoelens van schaamte en angst bij zijn naasten. Bij het uiten van dit gedrag ervaart de narcist geen schuldgevoelens, compassie of empathie. Hij vindt immers dat hij het recht heeft om zijn naasten pijn te doen. Vanuit het perspectief van een verborgen narcist mag iedereen blij zijn dat ze met hem om mogen gaan.

Wanneer de band met een verborgen narcist wordt verbroken, zal hij ontkennen dat er ooit sprake is geweest van een (emotionele) verbinding met de betreffende persoon en doorgaan met zijn leven alsof de betreffende persoon er nooit is geweest. Hierdoor laat hij zijn naaste vaak totaal ontredderd achter. Zich afvragend of alles echt niets te betekenen had. Een verborgen narcist zal zichzelf niet echt laten kennen. Zijn echte emoties zie je niet en kom je ook niet te zien, tenzij het in het belang is om mensen aan zich te binden.

De grootste tegenstellingen op een rij

Hoewel beide stoornissen onder de zelfde noemer van narcisme vallen, zijn er grote tegenstellingen tussen de openlijke narcist en de verborgen narcist. Deze tegenstellingen zijn:
  • Narcisten zijn altijd aanwezig, actief en vol zelfvertrouwen - Verborgen narcisten zijn stil, onzeker en passief.
  • Narcisten zullen nooit een excuus maken voor hun gedrag - Verborgen narcisten zullen hun excuus aanbieden puur uit manipulatie om mensen aan zich gebonden te houden;
  • Narcisten zijn ambitieus, succesvol, charismatisch - Verborgen narcisten hebben weinig ambitie, voelen zich chronisch leeg, breekbaar en functioneren minder goed op de sociale ladder.
  • Narcisten zullen openlijk vertellen hoe goed ze zijn en wat ze hebben bereikt - Verborgen narcisten zullen zichzelf neerzetten als kwetsbare personen, slachtoffers.
  • Narcisten geloven dat ze geweldig zijn en de wereld is het daarmee eens - Verborgen narcisten geloven dat ze geweldig zijn, maar de wereld is het daar grotendeels mee oneens.
  • Voor narcisten is narcistische voeding overal beschikbaar- Voor verborgen narcisten is narcistische voeding schaars.

De gevolgen van de omgang met een verborgen narcist

Veelal hebben naasten van mensen met een verborgen narcistische persoonlijkheidsstoornis last van de volgende verschijnselen:
  • Gevoelens van paranoia;
  • Twijfelen aan de eigen geestesgesteldheid;
  • Gevoelens van hulpeloosheid;
  • Gevoelens van verlating;
  • Gevoelens van verwarring;
  • Angsten;
  • Stress.

Deze verschijnselen zijn een gevolg van de omgang met een verborgen narcist. Het is zaak om de signalen serieus te nemen en hulp te zoeken indien nodig. Zoals gezegd is verborgen narcisme moeilijk te herkennen, maar kan het veel schade aanrichten aan de naasten van de verborgen narcist.

Lees verder

© 2017 - 2020 Denisehagmeijer, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Narcisme herkennenNarcisme herkennenNarcisme kent verschillende variaties, van een grote zelfvoldaanheid tot een zware narcistische persoonlijkheidsstoornis…
Gezondheid: Een narcistische persoonlijkheidsstoornisGezondheid: Een narcistische persoonlijkheidsstoornisNarcisme is van alle tijd, maar er ligt of meer de nadruk op narcisme of narcisme neemt inderdaad toe. De verschillende…
Narcistische persoonlijkheidsstoornis: Symptomen narcismeNarcistische persoonlijkheidsstoornis: Symptomen narcismeAf en toe over zichzelf opscheppen is een menselijk kenmerk. Mensen met een narcistische persoonlijkheid hebben echter e…
Ben ik een narcist? Kenmerken narcistische persoonlijkheidBen ik een narcist? Kenmerken narcistische persoonlijkheidNarcisme is een begrip uit de psychologie dat velen wel bekend voorkomt maar waarvan veel mensen niet precies weten wat…

Perfectionist: laat imperfectie toePerfectionist: laat imperfectie toeEr wordt weleens gezegd dat perfectionisme een deugd is. Je zal maar ‘gezegend’ zijn perfectionist te zijn. Hoewel perfe…
Waarom het goed is ook alleen te zijnWaarom het goed is ook alleen te zijnFeitelijk weten de meeste mensen het wel, alleen zijn is wat anders dan eenzaam zijn. Iemand die alleen is, kan ook eenz…
Bronnen en referenties
  • http://spartanlifecoach.com/covert-narcissistic-abuse-unmasked/
  • https://www.psyq.nl/persoonlijkheidsstoornis/narcistische-persoonlijkheidsstoornis
  • https://www.psychologytoday.com/conditions/narcissistic-personality-disorder
  • https://www.psychologytoday.com/blog/communication-success/201601/7-signs-covert-introvert-narcissist

Reageer op het artikel "De verborgen narcistische persoonlijkheidsstoornis"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Daisy, 17-05-2020 19:24 #6
Ben nu net op deze site terecht gekomen, op zoek naar informatie over verborgen narcisme. Lees net het verhaal van Onyx, en mijn god, wat herkenbaar zeg. Bij mij heeft het bijna 5 jaar geduurd, en ben inmiddels een emotioneel wrak. Na 2 weken geleden de zoveelste moed bij elkaar geraapt te hebben, en alle contact verbroken te hebben blijft hij mailtjes sturen hoeveel hij me mist, terwijl hij mij al lang vervangen heeft voor een ander. En dat doet nog het meeste pijn.Ik hoop dat ik het deze keer volhoud om niet te reageren op de mailtjes, maar o wat is dit moeilijk! Reactie infoteur, 18-05-2020
Ja. Ik weet het. Het is heel moeilijk! Maar je kunt het!
Sterkte gewenst.

Groetjes,
Denise

Onyx, 02-01-2020 14:55 #5
2 jaren in een nachtmerrie geleefd. De kwetsbare, gevoelige, ontredderde had zoveel overeenkomsten met mij, dacht ik. Nee het was de kameleon. Maar dat zie je niet als je verliefd wordt op mijn zielsverwant dacht ik. Hij slokte me helemaal op en had geen tijd over voor mijn eigen dingen doen naast fulltime werken, studerende kinderen. Totdat ik op een gegeven moment een stapje terug wilde doen want ik trok het niet meer. Een groot drama werd het. Uiteindelijk maakte hij onze relatie uit. En later kreeg ik keer op keer te horen dat ik het uitgemaakt had. Maar dat was niet mijn intensie, ik wilde ff wat rust. Toen we later weer samen in gesprek gingen mocht er niet meer over het verleden gesproken worden, alleen maar vooruit kijken en het leuk en gezellig hebben. Maar ja hij slokte mij weer op. Hij begreep niet dat weekend samen zijn en 1x elkaar in de week zien voor mij voorlopig genoeg was. Hij had naast zijn werk niemand en geen hobby's terwijl ik genoeg te zorgen had en in contact wilde zíjn met mijn vriendinnen en kids. Dus de spanningen liepen op en ik trok me steeds meer terug. Uiteindelijk was de relatie weer over. Maar hij bleef in contact met mij, hij miste mij zo. Totdat ik hem bertrapte met een andere vrouw en dat tot 3x toe met andere vrouwen. Dat had ik aan mezelf te danken omdat ik te weinig tijd voor hem had. En later dat heen en weer geslinger van aantrekken en afstoten bleef maar doorgaan en hij mij uitspeelde met een andere vrouw. Ik moest knokken voor mijn plek. En liegen en bedriegen werd alleen maar erger. Nu een punt erachter gezet ook al zoekt hij nog via mail contact, ik reageer niet meer. Het vertrouwen is zo geschaad en heb nog niet eens alles hier vermeld. Dit is de beknopte versie… Reactie infoteur, 06-01-2020
Dank je wel voor je openhartige bericht. Wat heftig is het voor he geweest. Ik wens je veel kracht toe!

Warme groet,
Denise

Vera, 23-12-2019 16:46 #4
Ik weet niet of het mag, maar als reactie op die van Peter, ik ben life coach (i.o.) dat zegt niet genoeg, ik ben zeker geen gediplomeerde psycholoog, maar wat mij opviel is dat helaas zelfs experts de verkeerde diagnoses stellen, en zeker raad ik niet je huisarts aan. Hoewel je mocht een betere van mijne kennen, want mijne gaat openlijk alles googlen. Wel is van belang om met een of meerdere experts in touch te komen, o.a. wil ik je wijzen ook naar iemand die gespecialiseerd is in gezinsconflicten en gezinstherapieen gezien dat jouw kinderen sterk beïnvloed worden door deze frictie. Ik heb al gezegd dat ik geen psycholoog ben, en mn laatste bestudering van mn relatie heeft helaas te lang geduurd, juist omdat het niet altijd voor de zekerheid te weten is wat er speelt. Heel veel dingen overlappen, dat niet alleen bij persoonlijkheidsstoornissen maar ook autisme, heel veel zogenaamd rotkarakter kan de gevolg van opvoeding zijn, door de dingen die juist niet gebeurde, ze kunnen zich op verschillende manieren uiten. Ik wil in je aandacht brengen het boek Jonice Webb PhD Running on empty. Je kunt de verschillende opvoed technieken lezen en bestuderen, ook omdat het niet helemaal duidelijk is of die klachten al langdurig aanwezig zijn of zijn ze acuut.
Iig je omschrijving lijkt mij niet narcisme te zijn, maar nogmaals een diagnose op afstand te stellen met weinig informatie is onverantwoord en doe ik ook niet.
Mijn bedoeling was niet om iemand te beledigen met openbaar en ongevraagd advies geven, deed ik puur uit compassie want je situatie lijkt serieus te zijn en ik leef met je mee.
Om best te kunnen traceren of je partner toxisch is of niet en is moeilijk op basis van de doen en laten van de partner dat te beoordelen doe andersom en analiseer jezelf. Vraag jij je af wat de nabijheid met jou emotioneel en geestelijk doet. Als jij verward bent, machteloos, geprikkeld, en zelfs disconnected vaak van je eigen emotionele wereld, als je het niet kan verklaren en het voelt gewoon naar en voelt compleet anders dan je contact met anderen, kan het wel zijn dat er sprake is van toxisch partner. Ik zal je adviseren om naast professioneel hulp te zoeken tegelijkertijd doe indien mogelijk je eigen research ook, want helaas en dat meen ik echt, in de praktijk is vaak bewezen dat vooral huisartsen zomaar iets roepen, let maar op, ze besteden vaak 10 minuten de tijd aan een patiënt en gebruiken haast altijd Google als ze iets willen weten. Er zijn vele overlappingen met borderline narcisme maar ook autisme, die kunnen in bepaalde situaties zich bijna vergelijkbaar uiten maar ze hebben allemaal compleet andere motief en basis en hoe iemand is een of de andere geworden. Best is om te doen observeren en de kennis hebben van mogelijke stoornissen en subtypes maar die kennis zeker in praktijk ook eens bekijken dat voor langere periode. Want op een dag kan helaas niet schelen, een actie kan niets bewijzen. We blijven vaak toch maar twijfelen. Ik wens je sterkte en zeker succes!

Ralf, 06-09-2019 14:12 #3
Het is helaas ook jammer dat je het tegendeel ook niet kan bewijzen.
Als iemand van jou zegt dat je een verborgen narcist bent, kan je doen wat je wil, het zal bekeken worden door een gekleurde bril: 'hij zegt dat omdat hij sociaal wenselijk wil antwoorden'. Psychiaters staan er niet om te springen om je op eigen vraag te onderzoeken en je al dan niet een diagnose mee te geven. Ze vinden het 'een trend uit de echtscheidings-industrie' (is me zo letterlijk gezegd).
Weet er iemand waar je zelf terecht kan voor een onderbouwt onderzoek / officiële diagnose?

Peter, 17-06-2019 03:39 #2
Het gaat van kwaad naar erger.
Ons gezinnetje lijdt er meer en meer onder.
Zelfs op school bemerken ze aan de kinderen (8 & 10) iets niet normaal aan hun gedrag.
Ze dringen aan om de kinderen op gesprek te laten gaan met een psycholoog.
Ik wil eerst zekerheid ivm narcisme, is het dat wel?
Een gesprek met een psychiater 7 jaar terug helde meer naar ''borderline syndroom ''
Toen dacht ik zelf dat ze leed aan een postnatale depressie.
Zogoed als alle herkenningspunten komen overeen met narcisme, maar er zijn nog punten die misschien nog meer duidelijkheid kunnen geven…
-Iets leuks dat vroeger gebeurd is komt nooit tersprake, want… dit is voorbij!
-Geheugen blijkt niet in orde, bijvoorbeeld : Reeds 2 jaar is er n stukje punt afgebroken van haar keukenmesje, dit kwam toen al ( heftig) tersprake, nu komt dit plots weer aan bod, toen ik dan reageer van: dit is al twee jaar zo, is het niet waar en is het zopas gebeurd ( hoewel ze dat mesje verschillende malen per week gebruikt)
-Overdreven nood aan ''perfektie'' : in de besteklade dienen alle vorken in dezelfde richting gelegd te worden, koffielepeltjes moeten ook gerangschikt worden, de iets grotere linksom, de iets kleinere rechtsom.
-De kinderen hebben materialistisch niets tekort, dagelijks propere kleding, veel nieuwe kleding, steeds keurig naar school dus.
-Ze krijgen veel speelgoed zoals Lego bijvoorbeeld, maar owee… nog vóór dat ze écht gaan spelen wordt al over ''geen rommel maken'' gepraat.
Niemand mag iets achterlaten, geen speelgoed, geen schroevendraaier… maar op het aanrecht in de keuken is het een winkel van deodorants, gezichtscrèmes, reuk, gelaatsverzorging etc…
Zouden dit nog aanvullende punten kunnen zijn die passen bij narcisme? Of is het gewoon een rotkarakter…
Het is stilaan onhoudbaar geworden, de jongste zoon maant mij aan om van mama te scheiden.
De oudste is de laatste maanden bezig met het vernielen van zijn eigen sokken en elastiek van zijn ondergoed,
hij pult totdat er een draadje is om aan te trekken en gaat zo door tot er n halve sok verdwenen is, wat betekent dat er reeds tientallen paar sokken en tientallen nieuwe slipjes dienden aangekocht te worden!
Zijzelf wil niet weten van een psychologisch onderzoek… ga jij maar is het antwoord.
Wat moet ik doen?

- Reactie infoteur, 19-06-2019
Wat heftig voor jou en je gezin! Ik kan helaas niet zeggen wat je het beste kunt doen. Wellicht is zelf naar de huisarts gaan een optie en daar uitleggen wat er speelt. Veel sterkte en steun toegewenst!

Eva, 28-05-2019 09:43 #1
Kan iemand ook een combinatie hebben van die twee? Reactie infoteur, 28-05-2019
Dat kan zeker! Het is vaak niet zo zwart wit allemaal.

Infoteur: Denisehagmeijer
Laatste update: 15-01-2020
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Psychologie
Bronnen en referenties: 4
Reacties: 6
Schrijf mee!