De zin en onzin van een instelling voor jongeren

Steeds vaker hoor je dat jongeren, maar ook kinderen in een instelling worden geplaatst. De pleegzorg begint op de achtergrond te verdwijnen en steeds vroeger, maar ook vaker verblijven zelfs kinderen jonger dan 12 jaar in een instelling. Maar wat heeft een instelling of leefgroep voor nut? Heeft het wel effect? En klopt het gezegde 'je komt er slechter uit dan dat je er in kwam'?

Instellingen

Instellingen zijn groepen waar jongeren verblijven onder justitiële maatregelen. Hier hoort een OTS (ondertoezichtstelling) ook bij, want de (gezins)voogd bepaalt dat de jongere daar moet blijven. Ook ouders kunnen er voor kiezen om hun jongere daar te plaatsen. In een instelling wordt vaak geleefd volgens een bepaalde structuur en regelmaat met vaste groepsregels en afspraken. Een weekendje weg wordt op een instelling 'verlof' genoemd.

Soorten instellingen

Er zijn een paar soorten instellingen. De jongere moet aan een paar eisen voldoen om daar te kunnen en mogen verblijven.

Justitiële Jeugdinrichting (JJI)

Eigenlijk valt dit niet onder het kopje 'instellingen'. Een JJI is een een jeugdgevangenis. In Nederland verdwijnen steeds meer jeugdgevangenissen. Zo is Huize Alexandra Almelo in mei 2012 gesloten. Een jongere komt niet zomaar in een jeugdgevangenis. De rechter moet eerst een PIJ maatregel afgeven. PIJ staat voor 'Plaatsing in Jeugdinrichting'. Hier verblijven vaak jongeren die ernstige delicten hebben gepleegd, zoals doodslag, moord, loverboypraktijken of overvallen. De deuren zijn daar altijd op slot, er staan hekken, er is bewaking en er hangen veel camera's. Kortom: het is voor een jongere haast onmogelijk om daar weg te lopen! De weg naar op verlof gaan is vaak uiterst moeizaam.

Gesloten instelling

In een gesloten instelling zijn de regels wat minder streng dan in een jeugdgevangenis. Wel gaan alle deuren op slot. Maar een jongere mag wel naar buiten, het verlof kan makkelijk geregeld worden en in een gesloten instelling wordt er vaker gekeken naar diagnostiek en een behandeling dan naar het opsluiten. Dat is dus een positief punt.

Besloten instelling

Bij een besloten instelling hebben de jongeren wat vrijheid. Zo gaan de slaapkamerdeuren niet op slot, en als de sfeer van de groep goed is, gaan ook de voordeuren open. Op een besloten instelling wordt vooral gewerkt naar een overplaatsing naar een open groep. Zo mogen de jongeren vrijheden sparen, zoals bijvoorbeeld naar de stad. Alles gaat wel in goed overleg. Vooral hier gaat de behandeling pas echt van start.

Open instelling

Bij een open instelling zijn er weinig vrijheidsbeperkende maatregelen. Eigenlijk zijn de jongeren om er te eten en te slapen, want theoretisch gezien mogen ze naar buiten en naar binnen wanneer ze willen. De deuren gaan nooit op slot. Dat mag niet.

Een moeilijk proces, met zelfs de kans op verergering

Het gewenste effect is vaak een gedragsverandering bij de jongere. Bijvoorbeeld door therapieën, psychiatrische hulp en diagnostiek. Helaas wordt er in een instelling vaak oppervlakkig gekeken naar het verschil tussen ‘gedrag’ en ‘karakter’. Iemand kan zich verschrikkelijk gedragen, maar toch een zachtaardig karakter hebben en absoluut niet in een instelling passen. Zo kan het ook zijn dat iemand zich behalve verschrikkelijk gedraagt, ook zo is. Dit klinkt hard, en dat is het ook. Zulke dingen kun je nu eenmaal niet veranderen, en al helemaal niet met medicatie zoals Ritalin en Risperdal. Gelukkig gaat het op de meeste instellingen wel goed. Jongeren zien in dat ze meer bereiken door goed gedrag. Maar dit is vaak een moeilijk proces, vooral bij verwaarloosde en mishandelde jongeren.

Soms heeft het geen zin

Als je weer dieper in zou gaan op karakter en gedrag, en daarin een discrepantie (significant verschil) ontdekt, dan zou het niet goed zijn om ongeveer negen jongeren met gedragsproblemen op één groep te plaatsen. Als je een zachtaardig meisje tussen allemaal harde bikkels zet, wat gebeurt er dan? Het meisje zal zich aanpassen om bij de groep te horen en meegaan in bijvoorbeeld het drugsdealen of meisjes handelen. Het meisje kan zich dan wel bikkelhard gedragen, maar zal altijd zachtaardig blijven; karakter verander je NIET.

Jonge kinderen

Steeds vaker wordt er de keuze gemaakt om jonge kinderen in een instelling te plaatsen. Dit is niet voor alle kinderen even goed. Voor kinderen met een reactieve hechtingsstoornis kan het wel goed zijn, omdat er meer afstand is qua emoties. Anderzijds leert zo'n kind zich dan nooit goed hechten. Op een instelling is de groepsleiding behoorlijk oppervlakkig; er wordt niet geknuffeld voor het slapen, de groepsleiding is altijd druk en je zou zelfs kunnen spreken van affectieve verwaarlozing. Een pleeggezin is meestal toch de juiste oplossing: in een instelling, met allemaal oudere kinderen en jongeren, kan het kind niet goed spelen, worden er hoge eisen gesteld en wordt er soms zelfs gepest. Kinderen horen buiten te spelen, in een zandbak te zitten en met poppen te spelen. In een instelling is daar weinig mogelijkheid voor.
© 2014 - 2020 Meisje98, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Wat is een gemeenschapsinstelling?Wat is een gemeenschapsinstelling?Een gemeenschapsinstelling, je hoort erover op het nieuws , je leest erover in de krant. Maar wat is een gemeenschapsins…
Het verschil tussen voogd en gezinsvoogdHet verschil tussen voogd en gezinsvoogdVeel mensen snappen niet het verschil tussen een voogd en een gezinsvoogd. Een voogd heeft zeggenschap over een kind, ee…
Soorten leefgroepen in de jeugdzorgSoorten leefgroepen in de jeugdzorgHet kan voorkomen dat een kind niet meer thuis kan wonen. Dit kan bijvoorbeeld als er sprake is van kindermishandeling,…
Wat is een jeugdagent?Wat is een jeugdagent?Een jeugdagent: je hebt er vast wel eens van gehoord. Een jeugdagent houdt zich voornamelijk bezig met jeugdigen, dus jo…

Wanneer jongeren het nest verlatenWanneer jongeren het nest verlatenIedereen weet dat kinderen enig moment uitvliegen, dat is de bedoeling. Toch scheelt het nog veel wanneer jongeren daadw…
De taalontwikkeling van jonge kinderenDe taalontwikkeling van jonge kinderenDe taalontwikkeling van jonge kinderen is fascinerend. Jonge kinderen hebben een natuurlijke aanleg om te leren praten e…

Reageer op het artikel "De zin en onzin van een instelling voor jongeren"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

H. G. M. Vormeer, 31-03-2017 17:55 #1
Mijn dochter heeft pddnos en mcdd. Ze heeft van september tot maart in een gesloten instelling gezeten. Zij heeft daar veel geleerd maar ze is nog niet klaar. Ze krijgt nog therapieën voor sociaal media en hoe ga ik om met deze ziekten. Ze heeft al een therapie gehad voor beelden die ze zag in de slaap en die hebben geholpen.

Nu is ze twee weken in een open instelling en moet volgens haar voogd helemaal opnieuw beginnen terwijl ze al vrijheden had. Op de fiets gaat ze naar de therapeut, thuis naar vriend(innen) en naar de stad. Tevens mocht ze met de trein naar school. Raar dat ze weer terug moet. Zo hou je een meisje niet positief en moet ze weer aan haar vertrouwen werken. Wij als ouders vinden dat je door moet gaan waar ze was en niet terug. Tevens de bezoekregels normaal aanhouden en dat kan, alleen de voogd beslist het.

Infoteur: Meisje98
Gepubliceerd: 28-03-2014
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Pedagogiek
Reacties: 1
Schrijf mee!