InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Filosofie > Het probleem van het lijden

Het probleem van het lijden

Het probleem van het lijden Filosofische en logische gedachtengang over het bestaan van God en het kwade in de wereld volgens Epicurus (371 - 342 v.Chr.) en John Leslie Mackie (1917–1981 ). (Afbeelding: Epicurus)

Inhoudsopgave


Het filosofisch vraagstuk

Epicurus was een Griekse filosoof die in het oude Griekenland een eigen filosofische school oprichtte. Zijn school stond voor een sobere levensstijl, en ging op geloofsgebied in tegen de 'schaduwwereld' van Plato. De meeste notities van en over hem zijn echter verloren gegaan, maar Epicurus was waarschijnlijk de eerste persoon die het probleem van het lijden formuleerde. Dit raadsel stelt de goedheid en almachtigheid van God en de reden van het bestaan van het kwade in vraag. Het probleem stelt zich als volgt:
  • Er bestaat kwaad.
  • God kan het kwaad niet ongedaan maken.
  • Of God wil het kwaad niet ongedaan maken.
  • Als Hij het niet kan, is Hij niet almachtig.
  • Als Hij het niet wil, is Hij zélf kwaadaardig.
  • Waarom zou je Hem dan God noemen?
  • Als Hij het wel kan (almachtig) én wil (goed) ongedaan maken, waar komt dan het kwade vandaan?

Dit werd logisch geformuleerd door J.L. Mackie:
  • God is almachtig.
  • God is goed.
  • Het kwaad bestaat.

Antwoordmogelijkheden op de logische stellingen

De 3 voorwaarden kunnen nooit alledrie tegelijk vervuld zijn. Wanneer je erkent dat er kwaad bestaat in de wereld, is God ofwel niet goed, ofwel niet almachtig. Er schieten volgens Mackie nog 3 logisch correcte antwoorden over:
  1. “God bestaat en is omnipotent, maar wil het kwaad niet verhinderen.” Hier kan men een morele vraag opwerpen over het al dan niet zinvol zijn van het aanbidden van een kwaadaardige God, of een god die minstens het kwade goedgezind is.
  2. “God bestaat en wil het kwade verhinderen, maar is niet omnipotent.” Als je weet dat een bank je geen lening wil geven omdat ze zelf (bijna) failliet is, waarom dan nog langs de bank gaan? Heeft het m.a.w. zin een God te aanbidden die niet bij machte is je te helpen?
  3. “Er bestaat geen God.” Of God heeft bestaan maar bestaat niet meer. Of God zal ooit bestaan maar bestaat nu nog niet. Maar dan rijst de vraag: uit welke almachtige kracht kan een goede God onstaan? Of hoe kan een almachtige God ooit sterven?

Semantische oplossingen en geloofskwestie

De enige andere manieren waarop het vraagstuk beantwoord kan worden waarbij alledrie de stellingen waar zijn (God is omnipotent en goed; kwaad bestaat) is door de begrippen een andere betekenis te geven. Hierbij wordt vaak een beroep gedaan op het 'vertrouwen' of 'geloof' in God. Men kan ook de 'intenties' van God aanpassen om de stellingen te laten kloppen. Als men bijvoorbeeld stelt dat God omnipotent is en zowel het goede als het kwade belichaamt, kan de vraag beantwoord worden met:
  • "Er is kwaad in de wereld omdat God sommige mensen wil straffen."
  • "Het kwade bestaat omdat de mensen onvoldoende geloven in God."
  • “God is wel goed, maar wil ons geloof op de proef stellen met het kwade.”
  • "God kan niet vervat worden in menselijke logica, omdat Hij buiten alle dimensies staat."
  • ...

In de categorie semantische oplossingen zijn er ontzettend veel mogelijke antwoorden. Maar dan wordt het echter een semantisch of geloofsvraagstuk en is de logica zoek. De gedachtengang in het lijdensprobleem wordt vaak gebruikt in discussies tussen theïsten, atheïsten en agnosten over het geloven in god.

Lees verder

© 2011 - 2018 Swah, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Probleem van het lijden: een probleem voor het christendom?Probleem van het lijden: een probleem voor het christendom?Het probleem van het lijden wordt vaak als belangrijk argument gegeven tegen het bestaand van God. En dan vooral de God…
Heeft ethisch handelen een goddelijke of menselijke bron?Heeft ethisch handelen een goddelijke of menselijke bron?Is juist ethisch handelen het product van een goddelijke bron of is het door mensen zelf geïnspireerd? Voor een antwoord…
Hoe kwaad te bestrijden - Joodse visieHoe kwaad te bestrijden - Joodse visieWat is kwaad? Voor velen is bijvoorbeeld de aanslag van 11 september 2001 het symbool van kwaad. Is het iets werkelijk,…
Islay distilleerderijen 1: LagavulinIslay is een eiland aan de westkust van Schotland en is het zuidelijkste eiland van de binnen-Hebriden. Het Schotse eila…
Kabbala - de Tanya: Het boek van de Beinoni genoemdKabbala - de Tanya: Het boek van de Beinoni genoemdDe Tanya is één van de grootste moessar boeken aller tijden. Hoewel Rabbijn Schneur Zalman het boek geschreven heeft voo…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Het probleem van het lijden"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Tom, 20-02-2016 00:10 #1
Beste infoteur,

om het kwaad te begrijpen moeten we ons eerst eens afvragen wat het kwaad is. Het kwaad is de afwezigheid van de liefde.
Het kwaad is het tegenovergestelde van de Tien Geboden. De Tien Geboden leren ons om liefde te tonen naar God (en Zijn liefde in te zien) en liefde te tonen naar onze naasten.
Bij gebrek aan deze liefde spreekt men over het kwaad.

Het kwaad is ontstaan in het paradijs. Adam en Eva weigerden te luisteren naar hun hemelse Vader (eert uw vader en uw moeder). Zij begeerden de verboden vrucht (gij zult niet begeren). Door het plukken van de vrucht pleegden zij diefstal (gij zult niet stelen). En zij pleegden doodslag (gij zult niet doden). De straf op de overtreding was de dood.

Door de ongehoorzaamheid, dus door het gebrek aan liefde, kregen Adam en Eva kennis van het goede (liefde) en het kwade (gebrek aan liefde). Dit noemen wij dan de zondeval. Het ging dus niet om de vrucht. Het ging om het tonen van de liefde door gehoorzaam te zijn.

God zal het kwade uiteindelijk verslaan. God staat het kwade toe om zodoende verhoogt te worden. Het is namelijk zo dat hoe meer kwaad de mens doet des te groter is het wonder van vergeving. Zelfs het kwaad dient dus God…

Die Griekse filosofie is dus zwaar achterhaald.

Infoteur: Swah
Laatste update: 20-08-2013
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Filosofie
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 1
Schrijf mee!