Loverboys: gedwongen prostitutie van jonge meisjes

Loverboys: gedwongen prostitutie van jonge meisjes

Loverboys zijn pooiers die meisjes via een scala aan verleidingstactieken inpalmen teneinde hen in de prostitutie te loodsen en uit te buiten. De slachtoffers zijn vaak afkomstig uit probleemgezinnen met een hulpverleningsachtergrond, of die te streng of overbeschermd zijn opgevoed en zwakbegaafde meisjes. De loverboys zijn overwegend allochtoon, tussen de 20 en 30 jaar, sociaal vaardig, charmante jongemannen met een vlotte babbel en vaak al op jonge leeftijd begonnen met een criminele carrière.

Loverboys: gedwongen prostitutie van jonge meisjes


Klik hier voor een artikelenreeks over de reclassering: Wat doet de Reclassering; Reactance (weerstand tegen bedreiging van gedragsvrijheid); Cirkel/fasen van gedragsverandering van Prochaska en DiClemente; Daders huiselijk geweld; Loverboys; Wet Voorwaardelijke invrijheidstelling; Elektronisch Toezicht / Elektronische controle / huisarrest; Cognitieve Vaardigheidstraining (CoVa) Eerst denken dan doen; STATIC-99 (Inschatting recidiverisico seksuele delinquenten); Werkstraf.

Loverboys: een nieuw verschijnsel?

In september 1995 introduceerde de politie van Utrecht de term loverboys. De media namen dit woord gretig over; een modewoord was geboren. Toch was er niets nieuws onder de zon. De onderzoeker Bovenkerk geeft de voorkeur aan de term modern pooierschap:

  • Zoveel is duidelijk: de empirische werkelijkheid geeft er geen aanleiding toe het probleem van de loverboys apart te benoemen. Binnen de wereld van prostitutie en souteneurs komt sinds jaar en dag en overal ter wereld de figuur voor van de pooier die jonge vrouwen verleidt om ze in de prostitutie te brengen. De kwestie is in Nederland opgeklopt en overdreven. De feiten geven geen aanleiding om een apart beleid te ontwikkelen.(1)

Toch is het woord loverboy niet meer uit de media weg te denken. Een willekeurige greep uit een aantal recente berichten:

  • Den haag, 13 maart 2009. De rechtbank heeft een jonge man en een minderjarige veroordeeld tot celstraffen omdat ze als loverboys vrouwen hebben uitgebuit. Ze moeten vijf en zeven maanden de cel in. De jongens, 17 en 19 jaar, zouden de woning van de moeder van de 19-jarige hebben gebruikt om twee vrouwen op te sluiten. Een derde vrouw zat er volgens de rechtbank vrijwillig omdat ze dacht een relatie met de minderjarige te hebben. Ook gaf zij aan als prostituee te willen blijven werken. In tegenstelling tot de andere twee hoefde ze het geld dat ze verdiende niet aan de verdachten af te staan.(2)

  • Den Haag, 12 maart 2009. Een 15-jarige jongen uit Den Haag is vandaag schuldig bevonden aan mensenhandel. De loverboy kreeg door de kinderrechter in Den Haag een straf opgelegd van vier maanden jeugddetentie en jeugd-tbs. De straf komt overeen met de eis van het Openbaar Ministerie (OM), aldus een voorlichtster van het OM. De loverboy ging met drie minderjarige meisjes uit Den Haag een relatie aan. Hij beloofde hen geld en een mooie toekomst samen. Vervolgens haalde hij de meisjes over om voor hem in de prostitutie te werken. Meisjes die niet meer voor de verdachte wilden werken, bedreigde en chanteerde hij. Zo zei de Hagenaar dat hij tegen hun ouders zou zeggen wat voor werk ze deden. De loverboy werd volgens het OM geholpen door een 49-jarige plaatsgenoot. De zaak tegen deze Hagenaar is nog onder de rechter.(3)

Onlangs kwam het boek Echte mannen eten geen kaas: vier jaar in handen van een loverboy van de drukpers gerold. Hierin beschrijft Maria Mosterd (1989) hoe ze in handen valt van de loverboy Manou en jarenlang door hem wordt geëxplodeerd. 'Loverboy' is een ingeburgerd begrip geworden; het heeft zelfs een plaatsje in het woordenboek veroverd.

  • lo·ver·boy [lovverboj] de; m -s jongen die een verhouding met een meisje begint om haar later tot prostitutie te dwingen.(4)

Een nieuw begrip suggereert dat we te maken met een nieuw fenomeen, maar dat is dus niet zo. Bovenkerk wijst erop dat we vroeger het woord voosbinkie gebruikten ter aanduiding voor de werkwijze van mannen die een liefdesrelatie met een vrouw beginnen om ze in de prostitutie te brengen en te exploiteren. Ook zijn de gerichte activiteiten van mannen om meisjes of vrouwen te werven op plaatsen waar zich kwetsbare vrouwen bevinden, die ontvankelijk zijn om voor het prostitutiekarretje te spannen, niet nieuw. In de negentiende eeuw werden volgens Bovenkerk al meisjes op het Centraal Station van Amsterdam aangesproken die zojuist uit de provincie waren aangekomen.

Definitie (begripsbepaling) loverboy
Loverboys zijn mensenhandelaren die vrouwen en/of mannen doelbewust emotioneel afhankelijk maken door (de belofte van) het aangaan van een liefdesrelatie en hen vervolgens - via dwang, (dreiging met) geweld of een andere feitelijkheid, afpersing, fraude, misleiding, misbruik van uit feitelijke omstandigheden voortvloeiend overwicht, misbruik van een kwetsbare positie van deze vrouwen of mannen - uit te buiten, veelal in de prostitutie.(5)

Werkwijze van loverboys: grooming, inlijving en exploitatie

Het gaat bij het begrip loverboy om een manier van werken, een methode om meisjes de prostitutie in te krijgen en zodoende geld aan haar te kunnen verdienen. Het gaat bij loverboys om mannen of jongens die meisjes via het creëren van liefdesafhankelijkheid in hun netten lokken en om ze erin te houden wordt verbale en fysieke agressie ingezet. Het is dus geen nieuw verschijnsel: dergelijke mannen zijn er altijd al geweest. Er zijn grofweg twee methoden om meisjes te ronselen voor prostitutie:

  • debt-bounding (dwang door schuld); en
  • de loverboy-methode.

Debt-bouding wordt gebruikt bij vrouwen die van het buitenland naar Nederland komen. Deze vrouwen worden vaak onder valse voorwendselen naar Nederland gehaald om hier te komen werken als huidhoudster of een ander decent beroep. De handelaar levert haar de benodigde papieren en betaalt haar reis. Eenmaal in Nederland wordt ze gedwongen in de prostitutie te werken: ze moet haar schuld met forse rente aflossen.

Loverboys hanteren een andere methode. Loverboys palmen een kwetsbaar meisje in door haar te overladen met cadeaus en haar veel aandacht te geven. Het meisje wordt tot vriendin gemaakt, in een afhankelijkheidsrelatie gebracht en de prostitutie ingeloodst.

Het ontwikkelingsmodel van de loverboy- relatie bestaat uit drie stadia:
  1. grooming;
  2. inlijving; en
  3. exploitatie of instandhouding.

1. Grooming
Grooming omvat alle plannings- en voorbereidingshandelingen van de loverboy om het meisje voor zich te winnen en in een liefdesafhankelijkheidsrelatie te brengen. Meisjes worden vaak geworven op VMBO scholen (6), maar ook in cafés, dancings of andere gelegenheden. Haar hoofd wordt op hol gebracht door veel cadeautjes, zoals een mobieltje, sieraden en kleding. Het mobieltje is een machtsmiddel bij uitstek. Via het mobieltje kan hij haar veel aandacht geven en tegelijkertijd haar gangen controleren. De loverboy rijdt in een blitse auto en geeft het meisje alle aandacht van de wereld.

Uit de literatuur blijkt dat soms ook meisjes nieuwe meisjes ronselen, de zogeheten lovergirls. Ook kan er sprake zijn van het rekruteren van meisjes door pooiers voor elkaar. In een eerste contact met een meisje wordt onderzocht in hoeverre ze ontvankelijk is voor zijn vleierijen. Vangt de loverboy bot, dan werpt hij elders zijn hengel uit.

2. Inlijving
Als het meisje eenmaal is gevallen voor de charmes van de loverboy, dan vindt er geleidelijke inlijving plaats in de wereld van de prostitutie. Het meisje wordt allengs en gedoceerd de streep overgetrokken. In eerste instantie probeert hij het meisje mee naar bed te krijgen. Met name moslimmeisjes kan hij daarmee later chanteren. Er is soms zelfs sprake van verkrachting.
Hij rijdt een keertje met haar rond in de rosse buurt, ze maakt kennis met zijn vrienden. Hij wendt voor dat hij schulden heeft en dat hij die alleen kan aflossen als zij zich tijdelijk prostitueert. Zij moet dit doen als tegenprestatie; hij heeft immers al zo veel aan haar gegeven. Nu moet ze wat terugdoen.

De meeste meisjes bieden aanvankelijk weerstand. De loverboy gebruikt echter allerlei technieken om het meisje over de streep te trekken. Er worden twee technieken onderscheiden: met en zonder fysiek geweld.

3. Instandhouding
Zo rolt ze bijna als vanzelf fase drie in. De sociale banden van het meisje worden vaak op aandringen van de loverboy afgesneden, ze neemt daardoor steeds meer afstand van haar familie en haar vroegere vriendenkring. De loverboy die het meisje ontmaagd heeft, kan haar daarmee chanteren. Daardoor is de weg terug naar huis afgesneden.

De loverboy bindt het meisje aan zich door haar te manipuleren en te misleiden. De loverboy maakt allerlei valse beloften ("Over een paar maanden hebben we genoeg geld bij elkaar zodat je niet meer hoeft te werken"), hij chanteert haar ("Wat zullen je ouders denken als ik ze vertel dat je geen maagd meer bent") en hij past verbaal (dreigen/schelden) en fysiek geweld toe (slaan/schoppen). Hierdoor is het meisje steeds bang om te worden mishandeld. Soms worden slachtoffers ook getatoeëerd met de naam van de pooier, hetgeen is bedoeld als een soort eigendomsbewijs. Dit zijn moderne slavernij-praktijken.

Het Stockholm-syndroom

De uitbuitingssituatie wordt vaak in stand gehouden door het meisje. Dit proces wordt vaak verklaard door het uit de literatuur afkomstige Stockholm-syndroom, een psychologisch verschijnsel waarbij slachtoffers zich identificeren met hun agressor als overlevingsstrategie en gaandeweg sympathie voor hun agressor ontwikkelen. Het Stockholm-syndroom is genoemd naar de ervaringen van gegijzelden op een overval van een bank in Stockhol, 1973. De slachtoffers werden zes dagen lang gegijzeld en zij namen het voor hun gijzelnemers op, ook nadat ze bevrijd waren. In deze gijzelingssituatie ontwikkelden de slachtoffers een emotionele relatie met hun gijzelnemers, waarbij ze zich vergaand met hen identificeerden. Het gaat bij dit verschijnsel om situaties waarbij de agressor volledige controle over het slachtoffer heeft en het slachtoffer voorziet in zijn of haar basisbehoeften.

In een situatie van gedwongen prostitutie worden push en pull factoren waargenomen. Een pull-factor is het verschijnsel dat het meisje aangetrokken wordt door de pooier en dat zij haar gedrag aanpast aan de grillen en eisen van de pooier teneinde hem gunstig te stemmen. Zij weet op den duur wat hij wil en niet wil en zij stemt haar gedrag helemaal af op die van hem. Zij identificeert zich in vergaande mate met hem. Daarnaast voelt zij zich angstig, boos en verward door het gewelddadige en manipulatieve gedrag van de pooier. Zij vreest voor haar leven als zij niet doet wat hij van haar wil (push factoren).

Loverboys: moelijk aan te pakken

De slachtoffers dragen dus bij aan het in stand houden van hun eigen uitbuitingssituatie uit angst voor represailles en door de afhankelijkheidsrelatie waarin zij zijn opgesloten. De pooier is degene met wie zij zich heeft geïdentificeerd en door het sociale en maatschappelijke isolement waarin hij haar heeft gebracht, dreigt zij ook nog eens alles te verliezen als deze relatie wordt beëindigd. Het is het enige wat ze eigenlijk nog heeft. Haar identiteit hangt samen met die van hem doordat ze zich uit lijfsbehoud vergaand met hem vereenzelvigd heeft. Dergelijke psychologische processen maken het zeer lastig om tegen deze praktijken op te treden. Er zijn gevallen bekend van meisjes die actief uit handen probeerden te blijven van politie en hulpverleningsorganisaties:

  • Vrijwel alle prostitutie hulpverleningsorganisaties geven aan dat ze de politie inschakelen als ze een minderjarige aantreffen. De politie licht de familie in en de jeugdhulpverlening gaat er soms toe over om minderjarige prostituées in gesloten jeugdinstellingen te plaatsen. Vandaar dat een groot deel zich nog steeds in het verborgene afspeelt en de doelgroep ook zijn best doet om dat zo te houden. Als de controle op minderjarigen in de prostitutie streng is, ontwikkelen meisjes strategieën omniet te worden opgemerkt door de politie of door hulpverleners, waarbij je het risico loopt dat ze de politie inlichten. Liegen over leeftijd is daarbij één van de meest voor de hand liggende strategieën.(7)

Integrale aanpak van loverboy-problematiek

Een integrale aanpak op alle fronten is nodig. Hierbij kunnen we denken aan preventie-activiteiten zoals voorlichting op school, de reguliere opsporing en vervolging van loverboys, potentiële loverboys in een vroeg stadium benaderen en waarschuwen en effectieve hulpverlening aan loverboy-slachtoffers. De onderzoekster Noorlander geeft een aantal aanbevelingen ten aanzien van de hulpverlening aan slachtoffers:
  • Op een veilige en anonieme plek moet de hulpverleenster door langdurig één op één contact het meisje tot inkeer brengen.
  • Het sociale netwerk rond het meisje moet worden versterkt en uitgebreid en het contact met ouders en belangrijke anderen moet worden hersteld.
  • Er moet het meisje een positief toekomstperspectief worden geboden als redelijk alternatief voor het prostitutiewerk.(8)


Een aantal citaten uit het vonnis betreffende de 'Sneep-zaak'

Sneep-zaak, zes verdachten. Allen schuldig aan vrouwenhandel ten aanzien van één of meer vrouwen.

Excerpt
"Kenmerkend voor de organisatie was de nietsontziende en gewelddadige wijze waarop werd gehandeld. (…) Het dossier staat bol van geweld en intimidaties." De vijf verdachten hebben "geen enkel respect (…) voor de lichamelijke en geestelijke integriteit en het zelfbeschikkingsrecht van deze vrouwen". Er is voorts sprake van onder meer mishandeling van individuele vrouwen. De rechtbank heeft verkrachting en dwang tot borstvergroting of tot abortus als strafverzwarende omstandigheden aangemerkt. Straffen variërend van acht maanden tot zeven jaar en zes maanden.

Slachtoffer, 19 jaar
Met betrekking tot die [vrouw 19]) (in voornoemde periode)
  • met die [vrouw 19] een liefdesrelatie aangegaan en/of die [vrouw 19] ingepalmd en/of (emotioneel) van hem verdachte en/of zijn mededader(s) afhankelijk gemaakt door / met het geven van veel aandacht en/of het geven van cadeau’s en/of van alles voor haar te betalen en/of
  • die [vrouw 19] als prostituee laten werken en/of
  • voor die [vrouw 19] een kamer(s) geregeld en/of laten regelen alwaar zij zich kon prostitueren en/of
  • die [vrouw 19] naar / van haar werkplek gebracht / opgehaald en/of laten brengen en/of laten ophalen en/of
  • die [vrouw 19] gedwongen, althans bewogen, om vele uren achter elkaar en/of bij ongesteldheid en/of bij ziekte te werken in de prostitutie en/of
  • die [vrouw 19] tijdens het uitvoeren van haar werkzaamheden als prostituee in de gaten gehouden/ in de gaten laten houden en/of
  • die [vrouw 19] gedwongen, althans bewogen, om (een (groot) deel van) haar verdiensten uit de prostitutie aan hem verdachte en/of zijn mededader(s) af te staan en/of of te dragen en/of
  • woonruimte voor die [vrouw 19] geregeld en/of
  • die [vrouw 19] de huur van de woonruimte (welk huurcontract op naam van verdachte staat) laten betalen en/of
  • die [vrouw 19] één- of meermalen geslagen en/of
  • die [vrouw 19] gedreigd te slaan en/of
  • die [vrouw 19] gedwongen, althans bewogen, om een tatoeage (met de naam van verdachte) te nemen/laten plaatsen en/of
  • die [vrouw 19] (voortdurend) gecontroleerd en/of
  • die [vrouw 19] meegenomen, althans laten meenemen, vanuit België naar Nederland en/of die [vrouw 19] vanuit België naar Nederland laten komen teneinde die [vrouw 19] in Nederland als prostituee te laten werken.

Slachtoffer, 21 jaar
Met betrekking tot die [vrouw 21]) (in voornoemde periode)
  • met die [vrouw 21] een liefdesrelatie aangegaan en/of die [vrouw 21] ingepalmd en/of (emotioneel) van hem verdachte en/of zijn mededader(s) afhankelijk gemaakt door / met het geven van veel aandacht en/of het geven van cadeau’s en/of van alles voor haar te betalen en/of
  • die [vrouw 21] als prostituee liet(en) werken en/of
  • voor die [vrouw 21] een kamer(s) geregeld en/of laten regelen alwaar zij zich kon prostitueren en/of
  • die [vrouw 21] naar / van haar werkplek gebracht / opgehaald en/of laten brengen en/of laten ophalen en/of
  • die [vrouw 21] gedwongen, althans bewogen, om vele uren achter elkaar en/of bij ongesteldheid en/of bij ziekte te werken in de prostitutie en/of
  • die [vrouw 21] tijdens het uitvoeren van haar werkzaamheden als prostituee in de gaten gehouden/ in de gaten laten houden en/of
  • die [vrouw 21] gedwongen, althans bewogen, om (een (groot) deel van) haar verdiensten uit de prostitutie aan hem verdachte en/of zijn mededader(s) af te staan en/of of te dragen en/of
  • woonruimte voor die [vrouw 21] geregeld en/of
  • die [vrouw 21] één- of meermalen geslagen en/of
  • die [vrouw 21] gedreigd te slaan en/of
  • die [vrouw 21] tegen haar wil vastgehouden in een appartement (in Amstelveen), althans op een plek, zonder dat zij uit vrije wil uit dat appartement / van die plek weg kon en/of
  • die [vrouw 21] gezegd dat zij 30.000 Euro moest betalen, althans een (fors) geldbedrag, aan hem verdachte en/of zijn mededader(s) als zij uit de prostitutie wilde en/of
  • die [vrouw 21] (voortdurend) gecontroleerd en/of
  • die [vrouw 21] meegenomen, althans laten meenemen en/of (laten) ontvoeren, vanuit België naar Nederland en/of die [vrouw 21] vanuit België naar Nederland laten komen teneinde die [vrouw 21] in Nederland als prostituee te laten werken.


Lees ook:


Voetnoten:
  1. Bovenkerk e.a: ‘Loverboys’ of modern pooierschap in Amsterdam; Willem Pompe Instituut voor Strafrechtswetenschappen, Utrecht, december 2004, p.19.
  2. http://binnenland.nieuws.nl/549692/celstraffen_voor_jonge_gewelddadige_loverboys
  3. http://www.nrc.nl/binnenland/article2179468.ece/Loverboy_15_veroordeeld_tot_celstraf
  4. http://www.vandale.nl/vandale/opzoeken/woordenboek/?zoekwoord=loverboy
  5. Managementsamenvatting: Analyse loverboys op internet; Politie Rotterdam-Rijnmond; http://www.politie-rijnmond.nl/publicaties/loverboys.pdf
  6. Evelien Noorlander: Verder leven zonder ‘lover’boy’: Drie hulpverleningsvormen aan loverboy-slachtoffers getoetst aan de criminologische ‘what works’ beginselen, ingevuld door werkwijzen uit de hulpverlening, evaluaties en de meningen van de slachtoffers; Noordwijk, december 2005, Universiteit Leiden, Faculteit der Rechtsgeleerdheid.
  7. Prof. dr. R.A.R. Bullens en drs. J.E. van Horn - Daad uit 'liefde'; gedwongen prostitutie van meisjes; Justitiële verkenningen 2000/06, p.41.
  8. Evelien Noorlander: Verder leven zonder ‘lover’boy’: Drie hulpverleningsvormen aan loverboy-slachtoffers getoetst aan de criminologische ‘what works’ beginselen, ingevuld door werkwijzen uit de hulpverlening, evaluaties en de meningen van de slachtoffers; Noordwijk, december 2005, Universiteit Leiden, Faculteit der Rechtsgeleerdheid.
© 2009 - 2012 Tartuffel, gepubliceerd in Diversen (Mens en Samenleving) op . Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Tartuffel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer informatie…

Gerelateerde artikelen
Loverboys een maatschappelijk gevaar Loverboys zijn de gladde, mooie jongens die meisjes langzaam aan in de prostitutie w…
Loverboys & Lovergirls Het is natuurlijk heerlijk om verliefd te zijn en zeker als dit van beide kanten komt. Helaas komt…
Daten met de verkeerde, fout vriendje, de loverboy De loverboy is niet nieuw. Met 'love' heeft hij niets te maken. Vroege…
Loverboys, je droom jongen uit hel! Helaas, lopen er aardig wat jongens rond in Nederland, die dames met mooie praatjes e…
Boekverslag – Loverboys, Helen Vreeswijk Met Loverboys stelt schrijfster Helen Vreeswijk wederom een maatschappelijk dile…

Reageer op het artikel "Loverboys: gedwongen prostitutie van jonge meisjes"

Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.
Bronnen en referenties
  • Bovenkerk e.a: ‘Loverboys’ of modern pooierschap in Amsterdam; Willem Pompe Instituut voor Strafrechtswetenschappen, Utrecht, december 2004.
  • Evelien Noorlander: Verder leven zonder ‘lover’boy’: Drie hulpverleningsvormen aan loverboy-slachtoffers getoetst aan de criminologische ‘what works’ beginselen, ingevuld door werkwijzen uit de hulpverlening, evaluaties en de meningen van de slachtoffers; Noordwijk, december 2005, Universiteit Leiden, Faculteit der Rechtsgeleerdheid.
  • Prof. dr. Frank Bovenkerk en mr. Guido Pronk - Over de bestrijding van loverboymethoden; Justitiële verkenningen 2007/07.
  • Prof. dr. R.A.R. Bullens en drs. J.E. van Horn - Daad uit 'liefde'; gedwongen prostitutie van meisjes; Justitiële verkenningen 2000/06.
  • http://binnenland.nieuws.nl/549692/celstraffen_voor_jonge_gewelddadige_loverboys
  • http://www.nrc.nl/binnenland/article2179468.ece/Loverboy_15_veroordeeld_tot_celstraf
  • http://www.scharlakenkoord.nl
  • LJN: BD6969, Rechtbank Almelo , 08/963002-07.
  • Management samenvatting: Analyse loverboys op internet; Politie Rotterdam-Rijnmond; http://www.politie-rijnmond.nl/publicaties/loverboys.pdf
  • Mensenhandel: Derde rapportage van de Nationaal Rapporteur; A.G. Korvinus (Nationaal Rapporteur Mensenhandel); Bureau NRM, Den Haag, juli 2004.
  • Wikipedia.org/wiki/Loverboy_(pooier)
Infoteur: Tartuffel
Rubriek: Mens en Samenleving / Diversen
Bronnen en referenties: 11
Schrijf mee!