InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Sociaal cultureel > Vrouwen in Afghanistan

Vrouwen in Afghanistan

Het leven van vrouwen in Afghanistan is van oudsher niet gemakkelijk. De macht van mannelijke familieleden is dusdanig groot dat ze nauwelijks de kans krijgen zelf beslissingen te nemen. Tijdens de jaren waarin het communistische regime de macht had veranderden de levens van vrouwen op een positieve manier, met de komst van de Taliban echter werd hun positie dusdanig slecht dat de hele wereld er schande van sprak.

Familie

In Afghanistan draait het gehele leven om familie, waarbij de oudste man de partriarch is en zijn wil is wet. De rol van vrouwen is ondergeschikt aan die van mannen. Vrouwen worden geacht zich uit respect voor de familie-eer nauwelijks zichtbaar te maken. Dit betekent in het dagelijks leven alleen de straat op wanneer dat strikt noodzakelijk is en wanneer ze zich dan in het openbaar vertonen, dienen ze dit gesluierd te doen. In het slechtste geval dragen ze een 'burqa', die hen van top tot teen bedekt, met een gaasje voor de ogen.

Er zijn verschillen tussen de etnische groepen, maar in grote lijnen is dit de denkwijze bij de meeste mensen. Hierbij dient aangetekend te worden dat bij nomaden vrouwen meer vrijheid genieten, vanwege het simpele feit dat zij rondtrekken en dus niet voortdurend binnenshuis kunnen blijven. Ook op het platteland is er meer vrijheid omdat vrouwen hier vaak meehelpen op het land. De situatie is het slechtst voor vrouwen in de grotere dorpen en steden.

Modernisering

Ten tijde van de koningen Amanullah Shah en Zahir Shah kwam er langzaam verbetering in de positie van vrouwen. Amanullah Shah opende de eerste meisjesschool en in 1935 werd onderwijs verplicht voor alle kinderen. In 1962 werd ook het hoger onderwijs opengesteld voor vrouwen. De invloed van de Sovjet-Unie was groeiende in die periode en hun ideeën van gelijke rechten voor vrouwen hadden invloed in Afghanistan. Met de komst van het communistisch regime werden vrouwen gestimuleerd te studeren en burqas werden afgelopen, vooral in de grote steden. De conservatieve elementen in het land stuitte deze liberaliseringen echter tegen de borst. Veel mensen konden het tempo waarin de moderniseringen plaatsvonden niet bijbenen en zij vonden steun bij conservatieve mullahs, die zich tegen de communisten verzetten.

De Taliban

Met de komst van de Taliban verslechterde de situatie van vrouwen enorm. Het werd vrouwen verboden buitenshuis te werken, scholing te volgen, ze werd verplicht een burqa te dragen buitenshuis en het werd zelfs verboden om zich zonder 'mahram' (echtgenoot of mannelijk familielid) op straat te vertonen. Dit op straffe van een pak slag tot gevangenisstraf. Vrouwen die geen man meer hadden om in hun levensonderhoud te voorzien werd het leven op deze manier onmogelijk gemaakt. En door de burgeroorlog was het aantal weduwen hoog. Sommige vrouwen werden gedwongen om hun kinderen onder te brengen in weeshuizen, omdat ze geen andere mogelijkheid zagen ze eten te geven. Medische voorzieningen voor vrouwen waren nauwelijks aanwezig. Vrouwen onder de Taliban waren minder dan tweederangsburgers.

Traditioneel was de vrouw ondergeschikt aan de man in een familie, in tijden van nood echter kon ze altijd een beroep doen op haar familie. Bij ziekte of wanneer ze weduwe werd, was er altijd de familie waar ze terecht kon. De oorlog heeft daar echter een einde aan gemaakt. Bracht de situatie zoals hij voorheen was de vrouwen nog bescherming, nu staan veel vrouwen er helemaal alleen voor. De oorlog heeft families uiteengerukt, veel vrouwen zijn weduwen of hebben een man die dusdanig gewond is geraakt dat hij niet meer in het onderhoud van zijn gezin kan voorzien. In zulke situaties zou een vrouw vroeger steun hebben gekregen van haar familie, nu is die familie vaak simpelweg niet meer aanwezig. En hoewel de Taliban officiëel verdreven zijn is het leven voor een vrouw die verkiest te werken hard. Werkende vrouwen worden nog steeds bedreigd, door ultra-conservatieve elementen in de Afghaanse samenleving of door haar eigen familie die dit als een schande ziet. Dit terwijl voor zo'n vrouw er vaak simpelweg geen andere mogelijkheid is dan buitenshuis te werken om in het levensonderhoud van haar gezin te voorzien.

Na de Taliban

Toen in 1999 de Taliban met Westerse hulp verdreven werd bloeide de hoop op dat de situatie voor vrouwen snel zou verbeteren. En hoewel er officiëel inderdaad veel verbeteringen hebben plaatsgevonden, is voor veel vrouwen de toestand eigenlijk nauwelijks veranderd of verbeterd. Officiëel mogen vrouwen weer werken, hun hoofddoeken afdoen, alleen over straat, onderwijs volgen. Vrouwen kunnen zich nu openlijk uitspreken over hun problemen. Gedwongen huwelijken, verkrachting, moord in naam van de familie-eer, abortus, het zijn thema's die nu eindelijk openlijk besproken kunnen worden, hoewel het de vrouwen die die stap durven te nemen groot gevaar oplevert. In de praktijk wordt dit de meeste vrouwen echter onmogelijk gemaakt. De rechten van vrouwen zijn nu wel vastgelegd in de nieuwe grondwet.

De Taliban maakt opnieuw haar opkomst in veel gebieden, maar ook andere conservatieven maken vrouwen het leven vrijwel onmogelijk. Stamraden, die in veel streken een grote rol spelen, spreken zich vrijwel altijd uit tegen vrouwen. De vrouwen die een hogere positie weet te bereiken wordt bedreigd. Regelmatig worden zulke dreigementen ook uitgevoerd en regelmatig worden vrouwen ontvoerd en vermoord, vanwege het simpele feit dat ze een baan buitenshuis hebben en hun mening durven te geven. Journalistes, vrouwelijke parlementsleden en andere vrouwen die zich durven uit te spreken over de problemen liggen zwaar onder vuur en krijgen geen bescherming. Instituten die zich, vaak met Westerse hulp, richten op het helpen van vrouwen worden bedreigd en vaak wordt hen het werken onmogelijk gemaakt.

Lees verder

© 2008 - 2017 Sasati, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Afghanistan vanaf de negentiende eeuw tot aan ISAFAfghanistan vanaf de negentiende eeuw tot aan ISAFAfghanistan heeft een rijke geschiedenis, maar heeft tevens een geschiedenis die door geweld en oorlog gekenmerkt is. De…
Het ontstaan van de ISAF missie in AfghanistanHet ontstaan van de ISAF missie in AfghanistanNa een oorlog om Afghanistan te bevrijden van het Taliban regime, moest het verwoeste land ondersteund worden in de wede…
De Boeddha's van BamiyanToen de Taliban in Afghanistan in 2001 besloten om de eeuwenoude Boeddha-beelden in de Bamiyan Vallei te vernietigen was…
Afghaanse sex-wet, hoe zit dat nu?Afghaanse sex-wet, hoe zit dat nu?Wie heeft er nog niet over gehoord of gelezen? De nieuwe wet die ze willen doorvoeren in Afghanistan, over dat vrouwen v…
Landen van de wereld: AfghanistanAfghanistan is een republiek in Centraal-Azië die grenst aan Pakistan, Iran, Turkmenistan, Oezbekistan, Tadzjikistan en…

Reageer op het artikel "Vrouwen in Afghanistan"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Mary, 20-11-2010 14:45 #2
Deze artikel geeft een zeer goede beeld over de situatie van vrouwen in Afghanistan. zelf ben ik er ongeveer 5 jaar geleden naar Afghanistan geweest, dit beeld herken ik heel goed. ik wil nog aan deze artikel nog iets toevoegen. dat de grrotste belemmering voor de vrouwen hun familie is. de families houden de vrouwen zo strikt in de gaten dat ze zich nauwelijks kunnen bewegen, grotendeels door mannelijke familielid. maar de rol van de vrouwen mag hierin niet onderschaat worden, want de omas en moeders houden hun dochters/schoondochters net zo strikt in de gaten als de manen dat doen. Zij weten niet anders, ze denken dat hun dochters alleen een goede leven zullen hebben als ze geooraam zijn en alles doen wat hun verteld wordt. Een vrouw die een eigen mening wordt al snel beschoud als een slechte vrouw. de gemeenschap en dan bedoel ik zowel de mannen als de goed gehoorzame vrouwen maken deze vrouwen het leven onmogelijk. De Afghaanse vrouwen moeten eerst begrip bij hun vrouwelijke familie crieeren en dan de mannelijke. alleen in Afganistan is dat onmogelijk, want de oude generatie zal het nooit begrijpen, dus er moet minstens een generatie voorbij gaan, wil de vrouwelijke emancipatie een kans maken. Ik denk dat de vrouwen het beste een kans maken als ze radicale beslissingen nemen, vaak zal een familiebreuk een gevolg zijn. Reactie infoteur, 21-11-2010
Mary, bedankt voor uw reactie. U snijdt een belangrijk punt aan, de rol van vrouwen binnen een familie. Ik ben zelf helaas nooit in Afghanistan geweest, maar levend in een moslimland weet ik inderdaad dat de druk van met name ook vrouwen binnen de familie enorm kan zijn. Moeders, tantes en vooral ook schoonmoeders spelen een hele grote rol, in mijn ogen zelfs een belangrijkere rol dan de mannelijke familieleden.

Tamara, 13-01-2010 10:42 #1
Jeetje… als dit niet verschrikkelijk is dan weet ik het ook niet meer!
ik wil echt niet alles over 1 kam scheren maar maar moet je nou kijken wat door een religie word aangericht.
hoe kunnen ze nou zo handelen uit geloofsovertuiging,
dit heeft daar dus absoluut niks meer mee te maken.
als je er toch een religie op na houd staat liefde en harmonie toch op de eerste plaats lijkt mij.
maar dat is bij dit verhaal ver te zoeken.
ik vind het in ieder geval echt niet normaal een vrouw staat gewoon gelijk aan de man.
voor alle moslim mannen komt het allemaal wel heel mooi uit dat dit de regeltjes zijn van hun geloof.
tegenwoordig zijn mensen al macht belust dus als dit dan ook nog word vrijgesproken is dit natuurlijk helemaal te mooi om waar te zijn voor hun.
ik ben geen voorstander van geen enkele religie!
al die boeken zoals de koran en de bijbel enz.zijn allemaal door mensen handen geschreven en herschreven na al die jaren.hoe kan je dit dan nog als waarheid aannemen.
mensen zijn tegenwoordig te zwak om zelf keuzes te maken.alles leggen ze uit handen bij hun god.
en als ze slechte dingen hebben gedaan zijn ze misleid door een zogenaamde duivel!
je bent nog altijd zelf verantwoordelijk voor je daden.je bent geboren met een eigen keuze.het mooiste wat ons is gegeven.
daarom is het zo krom dat mensen over elkaar regeren op deze wereld.
er klopt niks aan maar heel veel mensen nemen dit aan als normaal en denken dat we dit nodig hebben op deze wereld omdat het anders chaos word.
1 ding weet ik wel door alle regeringen en daarbij de regels die voor ons als mens gemaakt zijn gaat deze planeet juist heel hard achter uit.
en zo ook door al die verschillende religies.mensen kunnen zo nooit in harmonie met elkaar samen leven.
ik hoop dat hier ooit een einde aan zult komen.want ik heb het echt doen met deze onderdrukte vrouwen.

de wereld moet veranderen!

een betere wereld begint bij jezelf!

… van een vrouw zonder religie maar wel met genoeg liefde! Reactie infoteur, 13-01-2010
Tamara, in veel dingen geef ik je gelijk. Ik wil echter wel opmerken dat de situatie in Afghanistan niet de gemiddelde leefsituatie van moslim-vrouwen is. In dat land en vooral onder de Taliban was de situatie extreem. De positie die de Taliban inneemt tav de vrouw vind ik, als moslima, ook walgelijk en heeft mijns inziens totaal niets met de Islam van doen, maar is een uitvergroting van Afghaanse cultuur.

Een interessant boek van een moslima is 'Brief van een Islamitische vrouw' geschreven door Kabbani, een Syrische moslima, die een totaal ander beeld schetst dan doorgaans in de media naar buiten komt. De situatie waarin moslims leven is enorm divers en zo ook de positie van de vrouw.

Infoteur: Sasati
Laatste update: 12-10-2008
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Sociaal cultureel
Special: Afghanistan
Reacties: 2
Schrijf mee!