InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Regelingen > Strafrecht & Politie 2 - Wetsovertreding

Strafrecht & Politie 2 - Wetsovertreding

Strafrecht & Politie 2 - Wetsovertreding Strafrecht en Politie - Overtreding van de Wet. Wanneer ben je een verdachte? Wat is staande houden, een proces-verbaal of schikking ter plekke? Hoe lang mag het verhoor bij aanhouding duren? Wat gebeurt er als men een verdachte burger langer wil vasthouden? Wat houdt inverzekeringstelling in, wat is de rol van een advocaat en wanneer beland je in een politiecel? Het antwoord op deze vragen en meer over de politie in het licht van strafwetgeving en overtreding van de wet, vind je in dit artikel.

Strafrecht en Politie

De serie Strafrecht & Politie bestaat uit drie artikelen. In dit tweede artikel Strafrecht & Politie - Wetsovertreding wordt nader ingegaan op wat er gebeurt na overtreding van de wet en men verdacht wordt van een strafbaar feit c.q. de rol van de politie hierin. In deel 1 Strafrecht & Politie wordt specifiek ingegaan op de taken en plichten van de Politie. Tevens wordt hierin een korte schets gegeven van de ontwikkeling van het Nederlandse strafrecht (Code Punal). En in Strafrecht & Politie - Verhoor Proces-verbaal wordt nader ingegaan op het verhoor, het tekenen van het proces-verbaal en de voorgeleiding.

Overtreding van de Wet

Verdachte. Een ieder die niet de aanwijzingen van de politie opvolgt, of op wie de verdenking rust dat hij/zij een strafbaar feit heeft gepleegd, wordt bestempeld als (vermeende) verdachte.

Staande houden

Staande houden. De politieman of een andere opsporingsambtenaar is bevoegd om de verdachte staande te houden. De verdachte mag dan worden gevraagd naar zijn/haar naam, voornamen en woon- of verblijfplaats. Daar een verdachte echter niet gehouden is een verklaring te nadele van zichzelf af te leggen, is hij/zij niet verplicht op deze vragen te antwoorden. Indien men wel wenst op de vragen in te gaan, dan is alleen het opgeven van een onjuiste naam een strafbaar feit.

Proces-verbaal en Schikking ter Plekke

Proces-verbaal. Indien het een lichte overtreding betreft, zoals fout parkeren of rijden met onvoldoende verlichting op de fiets, dan is de politie bevoegd direct proces-verbaal op te maken en vervolgens deze bon uit te reiken, indien de verdachte het strafbare feit erkent en zijn naam opgeeft.
Schikking ter Plekke. Bij dergelijke overtredingen kan de verdachte ter plekke met de politie een schikking aangaan, daar het de politie vrijstaat een zogenaamde transactie aan te bieden, waarbij de verdachte gevrijwaard is van verdere strafvervolging. De verdachte kan daarentegen iedere medewerking met de politie weigeren en de verdere behandeling van het gebeuren door justitie afwachten.

Naast de politie is verder een ieder die een strafbaar feit op heterdaad ontdekt, bevoegd de verdachte aan te houden. Bijvoorbeeld wanneer je de dief van je auto of de inbreker in je huis op heterdaad kunt betrappen. Indien dit het geval is, dan mag je deze persoon, zo het je lukt (en als je het durft) vastpakken en zo nodig ergens opsluiten. Je moet dan wel onmiddellijk de politie bellen, daar het voor zichzelf spreekt dat eigen rechter spelen natuurlijk niet de bedoeling is.

Aanhouden door de Politie

Aanhouden voor nader verhoor. De politie kan degene die een ernstige overtreding of een misdrijf heeft begaan, of de verdachte die weigert zijn/haar naam te zeggen, vervolgens voor nader verhoor aanhouden.
Verhoor max. 6 uur. Aanhouden betekent dat de verdachte voor verhoor wordt meegenomen naar het politiebureau. Aan dit verhoor zit echter wel een maximum van zes uur vast, de uren tussen 24.00 ’s nachts en 9.00 uur in de morgen niet meegerekend. Gedurende deze nachtelijke uren mag de verdachte, aangehouden om 23.00 uur in de avond tot en met de volgende dag uiterlijk 14.00 uur vastgehouden worden ten behoeve van verhoor en -indien nodig- opmaken van een proces-verbaal omtrent het gebeurde. Na het verstrijken van de 6 uren verhoor, kan de verdachte langer vastgehouden worden, indien er een bepaalde procedure gevolgd wordt (zie onder inverzekeringstelling). Gedurende de aanhouding is de politie bevoegd tot onderzoek aan lichaam en kleding.

Onderzoek aan lichaam en kleding

Onderzoek lichaam/kleding. Dit onderzoek mag uitsluitend worden bepaald door de (hulp)officier van justitie. Deze bevoegdheid wordt met name uitgevoerd door douaneambtenaren in samenwerking met de marechaussee aan de grens, bij de opsporing van strafbare feiten bij de persoonscontrole en de in- en uitvoer van goederen.
Bevoegden. Hiertoe is het merendeel van degenen met een hogere rang van de marechaussee, de Rijks- en gemeentepolitie bevoegd, daar ze automatisch benoemd zijn tot hulpofficier van justitie (en in deze functie dan ter plekke aanwezig).

De Inverzekeringstelling

Inverzekeringstelling kan, uitsluitend in het belang van het onderzoek, slechts worden bevolen door de al eerder genoemde (hulp)officier van justitie. De duur van de inverzekeringstelling is 2 x 24 uur. Indien nodig kan dit verlengd worden met nogmaals 2 x 24 uur. Dit houdt in dat een verdachte maximaal 4 dagen in een politiecel vastgehouden kan worden.
Verplicht formulier. De wet schrijft voor dat de inverzekeringstelling aan de verdachte kenbaar wordt gemaakt door het uitreiken van het formulier. Op dit formulier dienen, naast de vermelding van het wetsartikel dat het veronderstelde strafbare feit aangeeft, de naam van de verdachte, de datum en het uur waarop het formulier is uitgereikt, te worden vermeldt. De verdachte kan dan zelf nagaan wanneer hij/zij moet worden vrijgelaten.
Verlenging. Indien de verlenging van de inverzekeringstelling noodzakelijk wordt geacht, dient tijdig voor het verstrijken van de eerste 2 x 24 uur een desbetreffend en gelijkvormig nieuw formulier te worden uitgereikt. In de praktijk komt het echter op menig politiebureau vaker voor dat (wegens tijdsgebrek het nodige onderzoek te doen en hiervoor proces-verbaal op te maken) er in één keer zowel het formulier inverzekeringstelling als de verlenging hiervan aan een verdachte wordt uitgereikt, zodat de verdachte meteen voor 4 dagen vastzit.

Politiecel Rechten Advocaat

Politiecel. Na de inverzekeringstelling belandt men in de politiecel. Persoonlijke bezittingen moeten afgegeven worden. Veters uit schoenen, broekriem en stropdas, sjaal en alle andere kledingstukken waarmee men zichzelf geweld aan zou kunnen doen, worden afgenomen. Het gaat hier met name om b.v. mogelijke zelfverminking of het zichzelf ophangen in de cel. Om deze reden mogen ook geen rookwaar, lucifers en aanstekers e.d. de cel mee ingenomen worden, hetgeen voor sommigen een extra straf betekent.

Rechten. Naast de hierboven genoemde plichten, heeft men ook rechten. Zo is er het recht om -indien nodig- bezoek van een arts te verlangen, familie en vrienden van de situatie op de hoogte te stellen en om bezoek van een door een zelf gekozen advocaat te vragen. De arts zal diegene -indien nodig- van medicijnen voorzien (voor drugverslaafden ook b.v. methadon). Familie en vrienden mogen diegene niet bezoeken, maar wel etenswaren (desgewenst een compleet diner van een restaurant e.d.), snoepgoed, lectuur en kleding afgeven.

Advocaat. De advocaat mag ten alle tijden, behalve gedurende het verhoor, op bezoek komen om zijn/haar cliënt over de situatie in te lichten en zo mogelijk advies te geven. De politie is verplicht zowel de reclassering als het bureau voor rechtshulp in de desbetreffende regio of stad in te lichten in zake het feit waarom degene op het bureau vastzit. Indien gewenst zal een medewerker van de reclassering ook langskomen om te praten over de maatschappelijke problemen waarin diegene terechtgekomen is, om zodoende mogelijk te helpen met oplossingen hierbij. Het Bureau voor Rechtshulp zorgt ervoor dat diegene zo snel mogelijk een advocaat kan raadplegen.

Lees verder

© 2007 - 2019 Sila, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Rechtsmiddelen Verdachte (Strafrecht)Rechtsmiddelen Verdachte (Strafrecht)Rechtsmiddelen van de verdachte gedurende voorlopige hechtenis. Indien een verdachte meent dat hij ten onrechte wordt va…
Advocaat – WerkzaamhedenAdvocaten kennen we allemaal van de vele televisieseries, de films of misschien wel de spannende boeken van bijvoorbeeld…
Het OM: wat doet het OM en wanneer ben je verdachte?Het OM: wat doet het OM en wanneer ben je verdachte?Veel mensen horen wel eens praten over het Openbaar Ministerie of O.M. Maar wat doet dat Openbaar Ministerie precies? En…
Het kiezen van een letselschade advocaatHet kiezen van een letselschade advocaatDe letselschade advocaat is een persoon met wie je liever niet te maken wilt krijgen. Maar wanneer dit toch het geval is…
Opzet; de verschillende vormen in het strafrechtOpzet komt in het dagelijks leven vaak voor. Mede om deze reden heeft de Nederlandse wetgever het begrip 'opzet' als bes…
Bronnen en referenties
  • Baars, J. Groenhart, P. et al. Uw goed Recht. Amsterdam: Trendboek

Reageer op het artikel "Strafrecht & Politie 2 - Wetsovertreding"

De infoteur van dit artikel heeft aangegeven wegens omstandigheden moeilijk of niet te kunnen reageren.
Reageren op het artikel of reageren op reacties blijft mogelijk, maar antwoord van de infoteur zal mogelijk uitblijven.

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Frits Jansen, 09-09-2015 18:04 #3
Verdachte ben je (alleen) als er een "redelijke" verdenking bestaat dat je een wettelijk strafbaar gesteld feit hebt gepleegd. De drempel voor "redelijk" is laag - maar "z'n smoel stond mij niet aan" volstaat niet.
Verdachten van misdrijven worden als regel aangehouden (op heterdaad mag ook een burger dat doen). Aanhouden betekent: meenemen naar een plaats voor verhoor. In de praktijk is dat het politiebureau.
Wie 's avonds laat wordt aangehouden moet de nacht doorbrengen op het bureau omdat ze geen zin hebben je dan nog te verhoren. Als je zegt dat je gebruik zult maken van je zwijgrecht maakt ze dat niet uit. Een rare regel is ook dat je na je verhoor terug gaat in je cel totdat het OM besloten heeft wat er met je moet gebeuren. Ook als je vergrijp zo licht is dat je zeker niet in voorlopige hechtenis wordt genomen, bijv. na belediging van een agent. Ze willen je in principe meteen met een dagvaarding naar huis sturen maar het komt voor dat dat toch niet lukt door de drukte en dan zit je voor niets te wachten.

Terence, 24-04-2013 14:02 #2
Hoe krijg je een agent die geen zin heeft in zijn plicht, zover dat hij WEL een aanklacht wil opnemen, vooral als het over een geweldsituatie gaat? Zeker op op avonden in het weekeinde lijkt men toch liever geen papierwerk te doen. Dit is overigens echt gebeurd! en ik hoor het van meer mensen dat aanklachten geweigerd worden.

Maria, 17-06-2012 13:18 #1
Goedenmorgen. dit is maria.ik ben woonbaar in spanje… maar had te maken met een weg gelopen hond, die vervolgens constand aan het blaffen was even verderop`… Man is in auto gestapt met de bedoeling hond vangen want de hond werd gek van alle buren die de politie aan het bellen waren en nu kwam de politie mijn straat in stopte gaf een slag met zijn stok op de auto werd bang en ging naar binnen, nu hebben ze me hek geopend me huis ingedrongen en mijn auto in beslag genomen en zoeken ze me. waren erg geweldadig help Reactie infoteur, 18-06-2012
Beste Maria,

Dit zal ook in een europese democratie als Spanje niet mogen gebeuren. Probleem is lijkt mij dat je dan aangifte zal moeten doen bij de instantie die dit tevens heeft veroorzaakt (corruptie?).
Ik ben onvoldoende op de hoogte van de spaanse cultuur / wetgeving om een bevredigende reactie te kunnen geven, maar mischien is het wijs om je tot een rechtskundig bureau in Spanje te wenden!?

Mvg

Infoteur: Sila
Laatste update: 28-12-2008
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Regelingen
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 3
Schrijf mee!