mijn kijk op

Waardoor ontstaat stigmatisering?

Ik verklaar het probleem, stigmatisering ten aanzien van mensen met een psychische stoornis door de samenleving dat uiteindelijk tot zelfstigmatisering leidt, vanuit de cognitieve psychologie. Ik kies hiervoor omdat er meerdere interventies binnen (onder andere) GGZ WNB gericht zijn op het veranderen van disfunctionele denkschema's. Volgens mij is het probleem ook het best te verklaren middels deze stroming.

Cognitieve schema's

Het boek 'Het palet van de psychologie (Rigter pp. 192) vertelt dat mensen cognitieve schema's hebben met bijvoorbeeld betrekking op kinderen en een specifiek kind, van ouders en hun eigen ouders, van mensen en zichzelf (dit is het zelfbeeld), van angst en angst voor een speciale hond enzovoorts. Een cognitief schema bevat feitelijke aspecten die door iemand emotioneel ingekleurd worden. Dit kan wat betreft stigmatisering zijn, dat mensen door de berichten vanuit de media een cognitief schema hebben ontwikkeld inzake mensen met een psychische stoornis, bijvoorbeeld dat zij eng en gevaarlijk zijn.

Vier mechanismen

De cognitieve schema's dienen als leidraad voor het selecteren, coderen (interpreteren), terughalen (herinneren) en verwerken van informatie, volgens het boek 'Palet van de psychologie (Rigter pp. 193)'. Hierbij zijn er 4 mechanismen te onderscheiden, te weten:
  • Schema’s beïnvloeden welke informatie wordt waargenomen en welke genegeerd wordt (selectie). Toen Tristan van der V. 6 mensen doodschoot werd er meteen een verklaring gezocht (waarom doet iemand zoiets?). Tristan bleek schizofrenie te hebben, dit werd waargenomen terwijl het feit dat er heel veel mensen met schizofrenie zijn die niemand kwaad doen, wordt genegeerd.
  • Op basis van de schema's wordt aan de geselecteerde informatie een betekenis toegekend (interpretatie) en wordt informatie verder verwerkt tot nieuwe betekenissen (transformatie). "Iemand met schizofrenie is gevaarlijk want Tristan had ook schizofrenie en schoot 6 mensen dood".
  • Schema's beïnvloeden welke informatie iemand uit zijn geheugen kan ophalen en welke betekenis daaraan wordt toegekend (herinnering). Iemand ontmoet iemand met de diagnose schizofrenie en de persoon in kwestie herinnert zich het schietincident in Alphen.
  • Schema's beïnvloeden en sturen het gedrag dat iemand uitoefent (actie). Personen vermijden en bekritiseren mensen met schizofrenie. Er ontstaat stigmatisering.

Attributiestijlen

Er is onderscheid tussen attributiestijlen. Het boek 'Palet van de psychologie (Rigter pp. 215)' zegt hierover dat dit de manier is waarop iemand de waargenomen werkelijkheid oorzakelijk verklaart. Hierbij hebben mensen de keuze tussen interne attributie (ik was zelf de oorzaak) en externe attributie (iets of iemand anders is de oorzaak). Ook is er een keuze tussen stabiele (blijvende) of variabele oorzaken, en algemeen geldende of specifieke oorzaken. De manier waarop iemand zijn eigen gedrag verklaart, oftewel attribueert, kan belangrijk zijn voor zijn zelfbeeld.

Iemand met een psychische stoornis, die tijdens zijn zoektocht naar sociale contacten, wordt afgewezen door iemand omdat hij deze stoornis heeft, kan de oorzaak bij zichzelf leggen (ik ben inderdaad gek). Als deze attributie ook nog stabiel en algemeen is, denkt de persoon in kwestie dat hij in de toekomst ook dergelijke negatieve ervaringen zal opdoen. Hij zal denken dat andere mensen hem ook gek vinden en geen contact met hem willen. Dit vergroot de kans op een negatief zelfbeeld en zelfstigmatisering.
© 2012 - 2020 Cissle, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Coaching: De cognitieve benaderingCoaching: De cognitieve benaderingDe cognitieve psychologie heeft een grote invloed gehad op coaching. Uit deze psychologische benadering is de cognitieve…
Invloed van stigma op de ontwikkelingsgebiedenPsychische stoornissen kunnen in elke levensfase optreden. Stigmatisering werkt voor iedereen met een psychische stoorni…
Positieve psychologiePositieve psychologieGeluk? Wanneer ben je nu precies gelukkig? Komt dit door wat je meemaakt, wat je voelt, hoe je denkt of wat je bezit? Di…
Psychologie studeren, UniversiteitPsychologie studeren, UniversiteitVeel studenten kiezen ervoor om psychologie te gaan studeren. Meer kennis over de beweegredenen van mensen is vaak de re…

Succes of falenSucces of falenNeurologen hebben baanbrekende ontdekkingen gedaan ten aanzien van de werking van het menselijk brein. Zo heeft men rece…
Equity theory; hoe gelijkheid motivatie beïnvloedEquity theory; hoe gelijkheid motivatie beïnvloedEr zijn een aantal verschillende mechanismen waarop motivatie beïnvloed kan worden door factoren uit de omgeving. Een va…
Bronnen en referenties
  • Rigter, J. (2010) Cognitieve psychologie. In Het palet van de psychologie. Stromingen en hun toepassingen in hulpverlening en opvoeding. (pp. 183 t/m 226). Bussum: Uitgeverij Coutinho.

Reageer op het artikel "Waardoor ontstaat stigmatisering?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Cissle
Laatste update: 17-01-2012
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Psychologie
Bronnen en referenties: 1
Artikelen met het label 'Mijn kijk op…' bevatten naast objectieve informatie ook een persoonlijke mening en/of ervaring.
Schrijf mee!