Passief-Agressieve Persoonlijkheid

Iedereen moet wel eens tegen zijn zin iets doen en niemand doet dat graag en met veel plezier. Wanneer iemand echter altijd klaagt en beweert het slachtoffer te zijn van boze opzet, problemen heeft met gezag en onredelijk is in zijn of haar steeds wisselende wensen of eisen, zou er wel eens sprake kunnen zijn van een passief-agressieve persoonlijkheid.

Algemeen

Mensen met een passief-agressieve persoonlijkheid vermijden conflicten. Ze voelen zich onvolmaakt of incompleet maar projecteren dit gevoel op anderen in de hoop dat deze als daders van hun lijden ontmaskerd worden. Ze hebben intens veel moeite met kritiek of bevelen, zich onderwerpen aan iemand wordt als een nederlaag ervaren. Maar ze durven niet te zeggen wat ze denken, durven geen nee te zeggen en wentelen zich dan vol overgave, klagend en gefrustreerd in hun slachtofferrol. In tegenstelling tot de depressieve persoonlijkheid, vinden zij hun lijden onverdiend maar zijn ze er wel trots op dit te doorstaan.

Kenmerken

  • Grillig gedrag, wisselende wensen/eisen
  • Snel prikkelbaar en zeer ongeduldig
  • Jaloers op anderen
  • Vaag in het uiten van wensen en behoeften
  • Subassertief
  • Onzeker over eigen kunnen
  • Passief verzet plegen

Relaties met andere mensen

Passief-agressieve persoonlijkheden stellen zich erg afhankelijk op maar hebben vaak wel een onredelijke houding ten opzichte van gezaghebbenden. Ze voelen zich onwaardig maar verwachten tegelijkertijd dat anderen hen bewijzen dat dit niet het geval is. Ze zijn nooit direct maar kunnen heel goed iemand laten voelen dat deze hen onheus behandeld heeft. Ze saboteren op een manipulatieve manier karweitjes die ze niet willen doen, treuzelen, stellen uit of “vergeten” de, in hun ogen onredelijke, verplichtingen. Kritiek hierop zien ze altijd als onterecht. Het is te vergelijken met het gedrag van een opstandige puber, alleen is dat gelukkig van voorbijgaande aard.

Relatie met een partner

Passief-agressieve persoonlijkheden zijn meester in het aanvaarden van de slachtofferrol en in die zin kunnen ze ook heel goed de ander in de daderrol duwen. Vaak gaat dit zo ver dat er zelfs een relatie wordt gecreëerd waarin de partner ook inderdaad ongevoelig of erger dreigt te worden.

Hulpverlening

Het valt voor een therapeut niet mee de nare ervaringen te herkaderen en van daaruit duidelijk te maken dat bijvoorbeeld invloed van anderen nog geen onderwerping hoeft te betekenen. Ze klagen over onrecht maar willen eigenlijk niets aan de situatie veranderen omdat ze zich veiliger voelen in de slachtofferrol. Hier aan tornen, betekent dat ze zich assertiever en actiever moeten opstellen. Hun angst om verlaten te worden, maakt nou juist dat zo moeilijk.
© 2008 - 2022 Jaszzx, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
4 Handige tips:  Hoe om te gaan met uw opgroeiende puber?4 Handige tips: Hoe om te gaan met uw opgroeiende puber?Zoals iedere ouder weet zijn niet alle pubers hetzelfde, maar een extra beetje hulp voor als u met uw handen in het haar…
Pubergedrag, wat is normaal en wat niet?Pubergedrag, wat is normaal en wat niet?Niet alle pubers zijn hevige rebellen, maar wanneer ze dat wel zijn drijven ze je soms tot wanhoop. Hoe moet je ze benad…
Hoe start je een moeilijk gesprek met je puber?Hoe start je een moeilijk gesprek met je puber?Opvoeden, hoe begin je een moeilijk gesprek met je puber kind? Hoe begin je als ouder over gevoelige onderwerpen zoals d…
Leven met een passief agressieve persoonlijkheidLeven met een passief agressieve persoonlijkheidPassieve agressie wordt door iedereen wel eens gebruikt om conflicten te vermijden in situaties waar we het gevoel hebbe…

Psychopathie en de Hare checklist (PCL-R)Bij het woord psychopaat denken we meestal aan de kille moordenaar die zijn slachtoffer met zichtbaar plezier op een gru…
Depressieve PersoonlijkheidZelfkritiek hebben is nooit verkeerd en wanneer je iets fout hebt gedaan moet je daarvoor je verantwoordelijkheden kenne…
Bronnen en referenties
  • Beknopte handleiding bij de diagnostische criteria van de DSM-IV-TR / druk 2 www.kennisring.nl www.adhd-xtra.nl
Reactie

Taya Jonkergouw, 05-10-2008
Al jaren heb ik een studie gemaakt van passief agressief gedrag - in het engels dan. Het is enorm probleem wat veel meer aandacht verdient - vooral in huwelijks counselling. Als ik lees wat er in het Nederlands over geschreven staat, dan huil ik want het is zo onvolledig - "a half truth is whole lie" en dat maakt het bijna compleet waardeloos.Ik smeek u de engelse versies van deze zeer ernstige, destructieve "mental disorder" in het engels te bestuderen. Vele huwelijken gaan eraan kapot, het slachtoffer van deze gestoorden verdient zeer veel sympathy en troost. Astublieft, lees het allemaal zelf, type in: passitve aggressive behaviour - of - passive aggressive personality disorder. U kunt mij ten alle tijden kontakten - graag zelfs. Taya Reactie infoteur, 06-10-2008
Bijna alle persoonlijkheidsstoornissen zijn ernstig en vaak ook destructief en bijna alle artikeltjes hierover zijn onvolledig. De artikeltjes zijn bedoelt als globale informatie, een korte inleiding van het hoe en waarom. Een compleet beeld verkrijgt men bij professionele hulpverleners en boeken, de ruimte is wat beperkt om hier een compleet boek te publiceren.

Jaszzx (30 artikelen)
Laatste update: 08-04-2010
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Psychologie
Bronnen en referenties: 1
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.