InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Psychologie > Passief-Agressieve Persoonlijkheid

Passief-Agressieve Persoonlijkheid

Iedereen moet wel eens tegen zijn zin iets doen en niemand doet dat graag en met veel plezier. Wanneer iemand echter altijd klaagt en beweert het slachtoffer te zijn van boze opzet, problemen heeft met gezag en onredelijk is in zijn of haar steeds wisselende wensen of eisen, zou er wel eens sprake kunnen zijn van een passief-agressieve persoonlijkheid.

Algemeen

Mensen met een passief-agressieve persoonlijkheid vermijden conflicten. Ze voelen zich onvolmaakt of incompleet maar projecteren dit gevoel op anderen in de hoop dat deze als daders van hun lijden ontmaskerd worden. Ze hebben intens veel moeite met kritiek of bevelen, zich onderwerpen aan iemand wordt als een nederlaag ervaren. Maar ze durven niet te zeggen wat ze denken, durven geen nee te zeggen en wentelen zich dan vol overgave, klagend en gefrustreerd in hun slachtofferrol. In tegenstelling tot de depressieve persoonlijkheid, vinden zij hun lijden onverdiend maar zijn ze er wel trots op dit te doorstaan.

Kenmerken

  • Grillig gedrag, wisselende wensen/eisen
  • Snel prikkelbaar en zeer ongeduldig
  • Jaloers op anderen
  • Vaag in het uiten van wensen en behoeften
  • Subassertief
  • Onzeker over eigen kunnen
  • Passief verzet plegen

Relaties met andere mensen

Passief-agressieve persoonlijkheden stellen zich erg afhankelijk op maar hebben vaak wel een onredelijke houding ten opzichte van gezaghebbenden. Ze voelen zich onwaardig maar verwachten tegelijkertijd dat anderen hen bewijzen dat dit niet het geval is. Ze zijn nooit direct maar kunnen heel goed iemand laten voelen dat deze hen onheus behandeld heeft. Ze saboteren op een manipulatieve manier karweitjes die ze niet willen doen, treuzelen, stellen uit of “vergeten” de, in hun ogen onredelijke, verplichtingen. Kritiek hierop zien ze altijd als onterecht. Het is te vergelijken met het gedrag van een opstandige puber, alleen is dat gelukkig van voorbijgaande aard.

Relatie met een partner

Passief-agressieve persoonlijkheden zijn meester in het aanvaarden van de slachtofferrol en in die zin kunnen ze ook heel goed de ander in de daderrol duwen. Vaak gaat dit zo ver dat er zelfs een relatie wordt gecreëerd waarin de partner ook inderdaad ongevoelig of erger dreigt te worden.

Hulpverlening

Het valt voor een therapeut niet mee de nare ervaringen te herkaderen en van daaruit duidelijk te maken dat bijvoorbeeld invloed van anderen nog geen onderwerping hoeft te betekenen. Ze klagen over onrecht maar willen eigenlijk niets aan de situatie veranderen omdat ze zich veiliger voelen in de slachtofferrol. Hier aan tornen, betekent dat ze zich assertiever en actiever moeten opstellen. Hun angst om verlaten te worden, maakt nou juist dat zo moeilijk.
© 2008 - 2019 Jaszzx, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
4 Handige tips:  Hoe om te gaan met uw opgroeiende puber?4 Handige tips: Hoe om te gaan met uw opgroeiende puber?Zoals iedere ouder weet zijn niet alle pubers hetzelfde, maar een extra beetje hulp voor als u met uw handen in het haar…
Pubergedrag, wat is normaal en wat niet?Pubergedrag, wat is normaal en wat niet?Niet alle pubers zijn hevige rebellen, maar wanneer ze dat wel zijn drijven ze je soms tot wanhoop. Hoe moet je ze benad…
Hoe start je een moeilijk gesprek met je puber?Hoe start je een moeilijk gesprek met je puber?Opvoeden, hoe begin je een moeilijk gesprek met je puber kind? Hoe begin je als ouder over gevoelige onderwerpen zoals d…
Wat is passief inkomen?Wat is passief inkomen?Wat wordt verstaan onder een passief inkomen? En hoe verkrijg je een passief inkomen? Kun je rijk worden met een passief…
Pubers kunnen lastig zijn: Hoe ga je er mee om?Pubers kunnen lastig zijn: Hoe ga je er mee om?Pubers kunnen soms erg lastig zijn, ze doen wat ze willen, ze luisteren niet naar je. Alleen hun mening telt en niet die…
Bronnen en referenties
  • Beknopte handleiding bij de diagnostische criteria van de DSM-IV-TR / druk 2 www.kennisring.nl www.adhd-xtra.nl

Reageer op het artikel "Passief-Agressieve Persoonlijkheid"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Santokh Kaur, 23-06-2017 12:34 #12
Hallo allemaal,
Ik ben er sinds kort achter dat ik dus ook getrouwd ben met iemand die aan deze stoornis lijd. Zelf ben ik yogalerares en begeleid ik mensen, empathisch van aard en dus in de eerste plaats steeds aan zichzelf werkend om te groeien. Ik lees hier onder dat er best wel wat therapeuten zijn die dit soort mens als partner krijgen… natuurlijk! Een empathisch persoon is het perfecte slachtoffer van een passief-agressieve persoonlijkheid. Het heeft me 5 jaar geduurd om door te hebben dat mijn man P-A is… ondertussen verloor ik "zonder reden" al mijn vreugde, levenslust, ben vervroegd in de overgang gekomen en begon tekenen van kanker te vertonen.(dat laatste niet bevestigd door een arts btw maar instinctief) Hij destabiliseerde ook steeds de relatie met mijn kinderen, was er als het waren mee in competitie. En ik maar verder aan mezelf werken! Nu ik zelf weer sterker in mijn schoenen sta en uit de langzaam opgedragen isolatie kom ben ik natuurlijk niet meer een goeie vrouw voor hem. Sinds kort gaat hij dan ook in "relatie" therapie. 4 jaar terug wou ik dat, maar hij niet en nu ik met een zaak start wou hij natuurlijk intensief in therapie… zodat ik nog steeds energie in hem stop en niet in mijn healing/ontwikkeling! En wat denk je?… de therapeute is helemaal mee met de "arme stakker". Ze bevestigt blijkbaar dat hij getrouwd is met een koud, onwillig mens met pestgedrag oftewel iemand met P-A-P. Volgens mij zou je het ook kunnen onderbrengen als een vorm van narsisme. Anyway… het herkennen is één zaak maar wat doe je eraan, hoe houd je jezelf gezond? Ik ben visualisatie gaan doen waarvan ik het gevoel krijg dat ze werkt. Het doet niets aan de ander zijn gedrag maar het beschermt je wel tegen "leeglopen". ik wil die graag met jullie delen… Visualiseer jezelf en de ander, zie de tentakels die die persoon aan jou gehecht heeft en waarmee jou energie gedronken wordt. Ga die dan liefdevol (erg belangrijk dat je geen wraakgevoelens hebt) ontkoppelen in visualisatie en geef ze terug aan hem of haar. Tegelijker tijd praat je in gedachte met het innerlijk kind van de ander en bevestig je dat het sterk genoeg is om uit zijn eigen energie te putten, dat daar ook plenty van aanwezig is zodat hij/zij niet bang hoeft te zijn en dat jij de jouwe weer nodig hebt voor jezelf en vanaf nu de "leen"tijd afgelopen is.
Verder wil ik toch ook nog vermelden dat ik zie dat hij in de grotere foto natuurlijk wel zelf een slachtoffer is. Hij heeft een zeer kille, narsistische moeder en is zijn vader jong verloren aan kanker. (surprise!) Dit patroon gaat erg ver terug in de familie lijn.
Succes aan allen! let love rule!… including self love dear therapist! ;-)
Santokh/Simone

Ruben Christiaens, 28-01-2017 17:45 #11
Beste mensen,

Ik moet zeggen dat door over dit fenomeen te lezen hier, ik mij over de hele lijn hierin herken, tot mijn verbazing.
Heb altijd wel gevoeld dat er iets mis was met mij, maar kon het precies niet duiden. Relationeel gezien heb k t nooit lang uit gehouden met vrouwen. Tot 5 jaar geleden dan toch. Nu ben ik al 3 jaar getrouwd met 2 kinderen. Heb t altijd moeilijk gehad met al de rest rond mij eigenlijk door de overtuiging dat de meeste mensen mij gewoon verkeerd begrijpen of toch de intelligentie daarvoor ontbreken. Maar deze passief agressieve stoornis lijkt mij de meest redelijke uitleg. Alhoewel ik niet 100 % overtuigd ben, en het probleem misschien toch ergens anders ligt.
Hoe kan ik dit zeker weten?

Xoxo, 19-11-2014 21:46 #10
Watgeweldig dat er forums als deze bestaan, en natuurlijk niet volledig en perfect.
Ik ben zowel therapeut als de ex van een man die heel passief agressief is, kom net boos met mijn/ ons zoontje van hem vandaan omdat hij me weer zo n mind fuckje gaf dat ik er weg van liep. Onmachtig gemaakt boos, tegen beter weten in, weer verbaasd over het feit dat geen enkele zelfreflectie werkt bij hem.een opmerking maken kan wel, als t maar niet over zijn gedrag gaat. Kritiek wordt handig gepareerd en teruggekaatst, de ander doet het en wordt de slechte gemaakt, zodat hij weer zielig kan zijn.
Niet mee te leven, zie ik in onderstaande teksten, klopt vind ik, geen vermogen om verantwoordelijk te zijn, boos op alles wat op autoriteit lijkt of n autoriteit is, dus ook op een rood stoplicht… en veelal in een conflict verwikkeld met anderen of met een hogere orde. Boos op de wereld en idd… het ligt alrijd aan een ander.
Wat werkt wel: niets verwachten. Een dominante ouder heeft hen vaak boos op gezag gemaakt, dat inzicht doet soms al wonderen, boosheid naar het juiste adres zien te kanaliseren en slimmer, sneller en ze voor zijn, zodat de gevolgen van eigen gedrag voor eigen hun rekening komen.
Bijvoorbeeld mijn ex kwam altijd als hij met zoon zou zijn te laat, ik maar wachten, mafspraken uitstellen, afzeggen soms, enzo.
Toen besloot ik gewoon weg te gaan met kind als de tijd dat mijn ex zou komen was gepasseerd, in plaats van mezelf te frustreren, dus trof hij dan niemand aan. Wanneer hij dan oos opbelde zei ik alleen maar: oh, ben je er nu, ik had tien uur in mijn agenda staan, maar toen je maar niet kwam ben ik maar gegaan, jammer zeg… en dan telkens weer.
Op een gegeven ogenblik kwam hij op tijd.
Ik zeg niet de wijsheid inpacht te hebben, ik kan er gek en razend boos van worden en gefrustreerd over allerlei zijn, alleen ik weet dat ik me het meest okay voel als ik niets verwacht.
Allemaal heel veel succes gewenst.

Bt, 06-04-2014 14:47 #9
Het is niet vol te houden. Ik heb jaren een relatie met een vrouw gehad die dit gedrag vertoonde. Ze was altijd heel aardig, correct, meegaand. Maar toch ook weer niet. Als ik iets van haar wou deed ze dat met gulle lach maar dan nét niet wat ik precies vroeg. Zodanig dat ze het eigenlijk niet echt deed en ik het beter niet had kunnen vragen.
Dit ging tot in de kleinste dingen. Gingen we ergens heen dan moesten we volgens haar écht daar of daar linksaf. Steevast was dat achteraf fout en hadden we rechtsaf gemoeten. Ze bleef ook passief in uiten van intimiteit naar mij. Hier moest ik steeds initiatief toe nemen of er letterlijk om vragen. Ook dan weer deed ze wat ik vroeg zonder enig merkbare weerstand.
Maar ook hier; precies nét niet doen wat je eigenlijk wilt.
Grote probleem was, dat ze bleef doen alsof er niets aan de hand was. Ze bleef maar vrolijk, aardig en ogenschijnlijk zorgeloos. Als ik haar gedrag voorzichtig benoemde en het bespreekbaar wilde maken, klopten mijn ervaringen echt niet volgens haar. Het was ook erg moeilijk concreet te maken wat er mis was, omdat ze steeds 'lief', 'aardig' en 'redelijk' bleef. Ze werd nooit boos ofzo, terwijl ik voelde dat er onder haar oppervlakkige houding van alles broeide. Maar hier weigerde ze over te praten of dit enigszins toe te geven. Het was gewoon niet zo en er was niets aan de hand bij haar zei ze dan. dat lag dan bij mij.
Tot ik een keer echt geïrriteerd reageerde, omdat het mij zo hoog zat. Toen kon ik maar beter weg gaan. Continu conflictvermijdend gedrag.
Ik heb niet lang daarna de relatie beëindigt.
Iemand met dit gedrag maakt je compleet machteloos en houdt zichzelf buiten schot. Zelfs als je uiteindelijk weggaat, want dan heb jij het gedaan en is zij 'het slachtoffer' bij iedereen. Terwijl ze jou in feite beetje voor beetje weggejaagd heeft.
Dodelijk vermoeiend en frustrerend om een 'intieme relatie' mee te hebben. Onmogelijk volgens mij.

Kim, 25-03-2014 08:07 #8
Heeft iemand ervaringen met therapie, kortom een handvat of advies om met PAP om te gaan?
Ben erachter dat ik PAP heb, best confronterend maar wel positief m.b.t. zelfontwikkeling dat er een forum als deze is! Mijn relatie is zojuist beëindigd omdat mijn partner het niet volhoudt om ermee om te gaan. Wat ik na het lezen van de gevolgen wel PAP achterlaat wel begrijpen kan!

Taya, 13-06-2012 13:39 #7
Hallo Maria
De slachtofferrol die hier bedoeld wordt - voor passief agressieven dus - is eigenlijk niet wat de algemene betekenis van het woord is. Zoals ik al eerder zei, de informatie is zo incompleet dat het niet duidelijk is eigenlijk. Deze p.a "slachtoffers" zijn in werkelijkheid helemaal geen slachtoffers, ze doen net alsof zodat jij als HUN slachtoffer dus, hun gaat helpen, alles voor hun doen- want ze "vergeten" en "kunnen het niet" zijn zo "onhandig" en jij maar sloven voor ze - dus wie is het ware slachtoffer hier? Juist, de partner of collega van de uitgekookte passief aggr!

Taya, 13-06-2012 13:22 #6
Hallo antonis
Er isiets aan te doen. Het erkennen alleen al zal je enorm goed doen… Het wordt een gevecht met jezelf… lees erover zoveel je kunt, ook in het engels zo mogelijk en wordt je bewust van wanneer je het doet en gooi dan je voet op de rem - leer sorry zeggen tegen je slachtoffers, en ga jezelf hersenspoelen met hoe je het beter had aan kunnen pakken - zeg 100 keer tegen je computer hoe het zou moeten werken ipv p.a. Het is een lang proces van afleren maar vooral nieuw gedrag aanleren (een substitutie klaar hebben liggen is hard nodig anders weet je niet meer hoe je te gedragen). Probeer eerlijk met jezelf te zijn - dan is het makkelijker eerlijk te zijn tegenover anderen ook, al hoef je niet je hart bloot te leggen.Vele therapeuten hebben nog nooit van passief aggressief gehoord… en dan nog… tenzij je ermee geleefd hebt is het moeilijk te vatten. Vecht voor jezelf, lees, studeer, hersenspoel, oefen en oefen. Al verbeter je maar voor 50%, de partner zal het enorm waarderen! Sterkte en groeten Taya

Antonis, 09-05-2012 21:31 #5
Ik zit momenteel in een enorm diepe crisis in ons huwelijk. Nu ik deze site lees, schrik ik me helemaal kapot. Ik herken me er volledig in. Allemaal gedragingen en kenmerken die ik ook heb. Maar toch weet ik het niet zeker. Ik zou daar graag achter willen komen. We zijn al bij 4 therapeuten geweest, maar geen van hen is hier over begonnen. Kunt u mij aub vertellen hoe ik er achter kan komen of dit het is waar ik last van heb?

Maria, 31-03-2011 23:58 #4
Speel je ook een slachtofferrol, als je werkelijk een slachtoffer bent[geweest]
ik bedoel niet van een partner, maar bv. kindermishandeling, mismaakt e d door ongelukkige omstandigheden?
soms doet afkeer mensen ook zeggen: je zit in de slachtofferrol!
maar ondertussen danken zij god dat zij niet in schoenen van"slachtoffer"hebben moeten staan!

Donna, 15-03-2011 16:36 #3
Wat kun je eraan doen als je dit hebt? Ik denk niet dat mensen met dit probleem niet open staan voor hulp. Ben bang dat ik aan het eind van mijn latijn gekomen ben. Is scheiden de enige optie en wat dan? Verlaten is erger dan doodgaan? Mijn partner heeft er al meegedreigd.

Marian Oonk, 12-05-2010 22:08 #2
Beste Taya, ik zit met verbazing jouw verhaal te lezen en merk dat ik de adrenaline tot aan mijn kruin heb zitten. Ik zal even kort uit leggen waarom. Twee jaar geleden ben ik onverwachts na een huwelijk van 20 jaar verlaten voor een veel jongere vrouw. Ik begreep er niets van, maar voelde wel dat er al een tijdje dat er iets niet kloptte. Nu zelf in therapie en eigenlijk op zoek naar bevestiging van mijn gevoel. Ik kan mijn ex partner redelijk objectief beschrijven en sinds 3 dagen ben ik er achter met behulp van mijn therapeut dat hij aan een PAP lijdt, ondanks dat ik zelf in de hulpverlening zit, heb ik dit niet gezien, maar ik krijg nu wel antwoorden op mijn extreem hulpeloos/radeloos gevoel wat ik vaak had. Ik kan hier in mijn verwerkings proces wel wat mee. Ik weet niet zo goed wat jou bedoeling is met deze site, maar als ik wat voor je kan doen dan hoor ik het wel, vriendelijke groet marian

Taya Jonkergouw, 05-10-2008 05:42 #1
Al jaren heb ik een studie gemaakt van passief agressief gedrag - in het engels dan. Het is enorm probleem wat veel meer aandacht verdient - vooral in huwelijks counselling. Als ik lees wat er in het Nederlands over geschreven staat, dan huil ik want het is zo onvolledig - "a half truth is whole lie" en dat maakt het bijna compleet waardeloos.Ik smeek u de engelse versies van deze zeer ernstige, destructieve "mental disorder" in het engels te bestuderen. Vele huwelijken gaan eraan kapot, het slachtoffer van deze gestoorden verdient zeer veel sympathy en troost. Astublieft, lees het allemaal zelf, type in: passitve aggressive behaviour - of - passive aggressive personality disorder. U kunt mij ten alle tijden kontakten - graag zelfs. Taya Reactie infoteur, 06-10-2008
Bijna alle persoonlijkheidsstoornissen zijn ernstig en vaak ook destructief en bijna alle artikeltjes hierover zijn onvolledig. De artikeltjes zijn bedoelt als globale informatie, een korte inleiding van het hoe en waarom. Een compleet beeld verkrijgt men bij professionele hulpverleners en boeken, de ruimte is wat beperkt om hier een compleet boek te publiceren.

Infoteur: Jaszzx
Laatste update: 08-04-2010
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Psychologie
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 12
Schrijf mee!