InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Psychologie > Leven met hoogbegaafdheid

Leven met hoogbegaafdheid

Leven met hoogbegaafdheid De laatste jaren is er veel aandacht gekomen voor hoogbegaafde kinderen. Dit is een goede zaak, natuurlijk. Maar hoogbegaafdheid gaat niet weg zodra iemand de leeftijd van 18 jaar bereikt. Hoe ervaren volwassenen hun hoogbegaafdheid, en wat voor invloed heeft dit op hun leven?

Hoogbegaafdheid is anders denken

Twee tot drie procent van de Nederlanders mag zich hoogbegaafd noemen. Hoogbegaafden denken sneller. Ook slaan ze soms denkstappen over, en leggen verbanden die anderen niet leggen. Door hun andere manier van denken passen hoogbegaafde mensen niet altijd even goed in 'het systeem'. En dan maakt het niet uit of dat systeem nou een kleuterklas, een webdevelopers-team of een re-integratietraject is. Hoogbegaafden zijn in een bepaald opzicht nu eenmaal 'anders'. Wat voor gevolgen heeft dat voor hun leven?

Twaalf opleidingen, dertien ongelukken

Doordat ze anders denken, passen veel hoogbegaafden niet echt in ons huidig onderwijssysteem. Omdat alles hen makkelijk af gaat, leren veel hoogbegaafden niet wat het is om echt door te zetten. Dat breekt ze op als de stof wél moeilijker wordt. Veel hoogbegaafden hebben daarom een allesbehalve vlekkeloze schoolcarrière. Vaak zakken hoogbegaafden enkele schoolniveaus naar beneden. Dan begint men op het gymnasium, en eindigt men op het vmbo. Ook komt het voor dat men diverse opleidingen begint, maar nooit afmaakt.

Als deze mensen een studie treffen waar ze hun talent en passie wél in kwijt kunnen, laten ze hun ware potentieel zien. Dan blijkt een voorheen 'ongeïnteresseerde' puber ineens fantastische resultaten te kunnen halen. Vandaar dat de schoolloopbaan van hoogbegaafden soms een combinatie van uitersten is. Naar de LOM-school én een paar jaar later een acht plus gemiddeld op de universiteit, het komt voor!

Veel 'mislukte' schoolcarrières zouden te voorkomen zijn geweest als men wist wat er aan de hand was. Veel hoogbegaafden hebben altijd al geweten dat ze op de een of andere manier 'anders' zijn. Maar vaak komen ze er pas op latere leeftijd achter waar dat aan ligt. Dat is jammer, want als je niet weet dat je hoogbegaafd bent, weet je ook niet waar de oorzaak van je problemen ligt. Je denkt wellicht dat je niet zo slim bent, of dat 'dat hele school-ding kennelijk niks voor jou is'. Zo haken veel hoogbegaafden op een gegeven moment af. En dat terwijl ze op school kunnen uitblinken als het onderwijs aan hun leerstijl is aangepast.

Altijd met de voet op je rem

Ook in het dagelijks leven kunnen hoogbegaafden tegen bepaalde problemen aan lopen. Door hun andere manier van denken kunnen ze zich een buitenbeentje voelen. Anderen begrijpen hen niet, of vinden hen maar 'raar'. Vaak deelt de omgeving hun interesses niet. Veel hoogbegaafden krijgen dingen te horen als: 'waarom moet je altijd over zulke moeilijke onderwerpen praten' 'jij maakt ook echt overal een heuse wetenschap van!' of 'Maak je dáárover zorgen? Hoe kom je erop! Jij denkt ook veel te ver dóór hé'.

Ook merken veel hoogbegaafden soms dat ze 'te snel' gaan. Dan ben je je tijdens gesprekken constant in aan het houden, omdat de ander het anders niet meer kan volgen. Je aanpassen aan de ander is helemaal niet erg. Toch kan het ook best leuk zijn om eens een keer helemaal 'voluit' te gaan. Lekker kletsen over de ideeën die in je op komen, zonder constant te hoeven denken 'ga ik niet te snel?' of 'hoe zeg ik dit in gewone mensentaal'? Als je altijd stapvoets moet rijden is het heerlijk om het gaspedaal eens in te trappen.

Ook hier kan het helpen om de oorzaak van die 'mismatch' te weten. Weten dat men hoogbegaafd is geeft handvatten om er iets mee te doen. Zo kan het helpen om 'een eigen plek te creëren'. Ofwel: een eigen kring van gelijkgestemden op te zoeken. Er is helaas geen universeel recept om 'soortgenoten' te vinden. Voor de een is een speciale vereniging voor hoogbegaafden een verademing, terwijl de ander meer een klik vindt op een hobbyforum. Sommige geluksvogels kennen in hun familie of werk al een aantal soortgenoten. Veel hoogbegaafden melden dat, áls die klik er eenmaal is, het voelt als thuiskomen. Je hebt ineens aan een half woord genoeg, en je mag zijn wie je bent zonder je aan te hoeven passen. Dat is heerlijk!

Hoogbegaafd en werk

Ook op hun werk merken veel hoogbegaafden dat ze niet altijd even goed 'passen'. Veel hoogbegaafden hebben een grote behoefte aan autonomie. Helaas bieden lang niet alle banen die autonomie. Vooral hoogbegaafden die hun school niet hebben afgemaakt, lopen hier tegenaan. Zij komen soms in een eenvoudiger baan terecht, en merken al snel dat ze méér weten dan de chef, die hen voorschrijft wat ze moeten doen.

Niet leuk voor de hoogbegaafde, maar ook niet voor de chef. Hoogbegaafden hebben vaak moeite met bureaucratische regeltjes, en doen dingen graag op hun eigen manier. Ze worden niet graag op de vingers gekeken. Ook prikken zij soms haarfijn door alle politieke spelletjes heen. Of ze worden ongeduldig tijdens vergaderingen. Zij zien dan lang van te voren de conclusie al aankomen, terwijl de rest daar nog anderhalf uur over moet vergaderen. Dit alles kan ervoor zorgen dat hoogbegaafde werknemers als 'lastig' worden gezien door hun managers.

Ook hier geldt weer: als je weet wát er aan de hand is, ben je al een heel eind. Als je van jezelf weet dat je een grote behoefte hebt aan autonomie, kan je ervoor kiezen voor jezelf te beginnen, of een baan te zoeken in een sector waarin men wat vrijer gelaten wordt. Ook qua carrière geldt, dat het als hoogbegaafde belangrijk is je eigen plekje te zoeken. Wie zijn eigen plekje vindt, bloeit vaak enorm op, en kan voor het eerst echt genieten van zijn 'gave'. Helaas is er ook voor 'je plekje vinden' qua werk, geen universeel recept.

Lees verder

© 2014 - 2019 Carpeventum, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Hoogbegaafdheid bij basisschoolkinderenHoogbegaafdheid bij basisschoolkinderenHoogbegaafd zijn is 'in'. Steeds meer kinderen en ouders krijgen met hoogbegaafdheid te maken; er zijn speciale scholen…
HoogbegaafdheidHoogbegaafdheidIn het onderwijs is er de laatste tijd veel aandacht gekomen voor hoogbegaafde kinderen. Er is zelfs al een middelbare s…
Help! Mijn kind is hoogbegaafd. En nu?Als je ontdekt, of vermoed dat je kind hoogbegaafd is, vraag je je natuurlijk af wat dat gaat betekenen. In de opvoeding…
Waarom testen op hoogbegaafdheid?Waarom testen op hoogbegaafdheid?Waarom moet je testen op hoogbegaafdheid? Dit is een vraag die mensen zich waarschijnlijk stellen. Het is goed mogelijk…
Hoogbegaafdheid bij kinderenHoogbegaafdheid bij kinderenWie wil nou niet dat zijn kind hoogbegaafd is? Veel ouders hebben het als wens. Maar iemand die hoogbegaafd is, is daar…
Bronnen en referenties
  • http://mens-en-samenleving.infonu.nl/carriere/75213-hoogbegaafdheid-vloek-of-zegen.html
  • http://www.mensa.nl/hoogbegaafdheid/kenmerken/anders-denken
  • http://www.hoogbegaafd-idee.nl/hoogbegaafd/hb-werk.html

Reageer op het artikel "Leven met hoogbegaafdheid"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Rebecca, 16-12-2015 01:20 #4
Ik heb mijn hele leven lang al het probleem dat niemand mij lijkt te begrijpen of volgen Als ik me niet bewust ben van wat ik 'moet' zeggen. En meestal ben ik dat niet. Ik herken mezelf heel goed in bovenstaand stukje maar dat wil nog niet zeggen dat ik hoogbegaafd ben. Alleen mensen zeggen te vaak dat ik moet dimmen met te zeggen wat ik wil zeggen en aan het einde van het liedje, vergadering, meeting wat dan ook maar zegt iemand precies wat ik drie uur daarvoor heb gezegd. En dan krijgt diegene een schouderklopje. Drie jaar geleden werd ik precies door dat soort dingen overspannen. Moest naar een psycholoog van mijn werkgever en tijdens gesprekken merkte ik dat mijn baas vond dat ik niet in het bedrijf paste. kreeg ineens allemaal testen en toestanden en ik kreeg even te horen wat collega's vonden als ik aan het woord was tijdens vergaderingen. Ze konden er namelijk geen touw aan vastknopen. Pas als iemand anders precies hetzelfde zei snapten ze wat ik bedoelde en wat ik voor ogen had gehad met een bepaalde opmerking en tijdens dat gesprek kreeg ik letterlijk te horen: 'jij bent al bij de deur en een ander heeft de jas nog niet aan' op mijn Cito toets kwam dat ik naar de huishoudschool moest en bij de tweede kon in op proef naar de mavo. Ik deed niets liever dan lezen, had een abonnement op een museum wat vlakbij school was en waar ik bijna elke pauze heen ging. Enfin ik wil er geen epistel van maken maar nu bij mijn nieuwe baan loop ik er weer keihard tegenaan dat ik eigenwijs, koppig en last heb van doen wat de horde doet. Ik heb ontzettend last van mijn eigen gedachten. 'Doe nu maar wat ze willen dan kom je niet in de problemen' 'hallo, je wil toch verbetering zien? Dan ben jij degene die het moet oplossen' herkent iemand dit? Wat moet ik in hemelsnaam doen?

Antoon, 09-11-2015 18:36 #3
Ik ben ook hoogbegaafd. Ik heb van meerdere mensen gehoord dat ze ook faalangst hebben. Maar ik snap niet waar dat vandaan komt, bij "ons". Ik deed VWO (Gymnasium), daarna Atheneum en nu MBO. Wat het probleem voor mij is, is toch dat doorzettingsvermogen. Maar ja

Destanie, 26-10-2015 13:19 #2
Ik denk, nee ik weet dat ik hoogbegaafd ben. Maar ik heb ook faalangst en geen geld voor een fatsoenlijke IQ test waarbij ze rekening houden met faalangst en concentratieproblemen. Ik begon op havo en ben afgezakt naar vmbo en toen praktijkniveau. Mijn lesstof hier op MBO 2 is zo makkelijk dat het gewoon geen uitdaging meer biedt. Ik vind dat ze alle mensen aan het begin van bijvoorbeeld het middelbare beroepsonderwijs, moeten testen om erachter te komen of ze niet iets op hoger niveau aankunnen.

Klaas, 05-03-2015 04:49 #1
Elke leerling zou frequent getest moeten worden op IQ waarna maatwerk wordt geboden. Dat voorkomt problemen en bevordert positieve ontwikkelingen.

Infoteur: Carpeventum
Laatste update: 28-01-2014
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Psychologie
Special: Hoogbegaafdheid
Bronnen en referenties: 3
Reacties: 4
Schrijf mee!