InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Psychologie > Tips voor het formuleren van persoonlijke grenzen

Tips voor het formuleren van persoonlijke grenzen

Tips voor het formuleren van persoonlijke grenzen Het stellen van persoonlijke grenzen is vaak lastig. Soms vraag je je af wat de beste manier is om de omgeving duidelijk te maken waar jij met betrekking tot een bepaald onderwerp de grens wil trekken. Je wilt zowel duidelijk als respectvol zijn in de richting van de ander en de relatie niet onnodig onder druk zetten. Integendeel, je hoopt de sfeer en daarmee de relatie te verbeteren. Hoe pak je zoiets aan? Wat is onhandig op dit gebied? En wat werkt er in het algemeen goed?

Analyse van formuleringen bij het stellen van grenzen

Het risico dat je in valkuilen trapt bij het aan de orde stellen van gewenste grenzen kun je zo klein mogelijk maken als je rekening houdt met de mogelijke uitwerking van de manier waarop je je grenzen formuleert. Hierna volgen enkele concrete voorbeelden van een handige en een onhandige en een analyse ervan. Op deze manier kun je gemakkelijk zien wat de risico's en sterke punten zijn van elke aanpak van een bepaalde situatie.

Voorbeelden van een onhandige aanpak

Laten we beginnen met een voorbeeld van een aanpak die waarschijnlijk niet de door jou gewenste uitwerking zal hebben.
'Houd nou eens op om zo respectloos met mij om te gaan als we een meningsverschil hebben. Je maakt me daarmee boos [of verdrietig].'
Het onhandige aan de aanpak in bovenstaand voorbeeld is dat:
  • je daarmee de ander beschuldigt (en wel van respectloos gedrag). Het doet er niet toe of je gelijk hebt. Als je het gedrag van die ander wilt veranderen, is het vaak wel zo praktisch om de schuldvraag in het midden te laten. Dit om te voorkomen dat die ander in de verdediging schiet in plaats van zich af te vragen hoe hij of zij jou tegemoet kan komen.
  • je bovendien een poging doet om die ander verantwoordelijk te stellen voor jouw gevoelens. Ieder mens is en blijft immers verantwoordelijk voor zijn eigen gevoelens?
  • je niet duidelijk maakt wat het ongewenste gedrag concreet inhoudt.

Een ander voorbeeld van een onhandige aanpak die mogelijk een averechts effect gaat hebben ten opzichte van wat je wilt bereiken:
'Hoe kun je mij dit aandoen na alles wat ik al die jaren voor jou heb gedaan?'
In dit tweede voorbeeld beschuldig je de ander van ongewenst gedrag door van 'aandoen' te spreken. Bovendien wil je weten waarom die persoon zich daaraan schuldig maakt. Dat is niet effectief: mensen weten namelijk zelden het waarom van hun gedrag. Bovendien ben je niet op zoek naar een verklaring voor het ongewenste gedrag.

Wat je in wezen wilt, is dat het ongewenste gedrag ophoudt. Een verwijzing naar wat jij in het verleden allemaal voor die persoon hebt gedaan, is een beproefd recept om die ander te irriteren. Daarmee maak je de kans dus niet groter, maar kleiner dat de ander voortaan eerder geneigd is om rekening met jouw gevoelens te houden.

Voorbeeld van een iets minder onhandige aanpak

'Ik heb een hekel aan de manier waarop je met me omgaat als we een meningsverschil hebben. Ik voel me daar boos en verdrietig over.'
Deze aanpak is beter dan die van het bovenstaande voorbeeld, omdat je de ander niet beschuldigt, maar je beperkt tot wat jouw gevoelens zijn over zijn gedrag.

Het zwakke aan deze aanpak is dat je nog niet duidelijk hebt gemaakt waaruit het ongewenste gedrag bestaat.

Voorbeeld van een handige aanpak

''Ik heb er een hekel als je tegen me schreeuwt en met deuren slaat of lange tijd juist helemaal niets meer tegen me zegt en me als het ware doodzwijgt als we een meningsverschil hebben. Ik voel me daar boos en verdrietig over.'
Nu heb je zowel een effectieve ik-boodschap gegeven, de ander nergens van beschuldigd, maar wel het ongewenste gedrag concreet duidelijk gemaakt.

Ander voorbeeld van een handige aanpak

'Ik heb er een hekel aan als je niet reageert op wat ik zeg, maar me de rug toekeert en me volkomen negeert. Als ik je dan vraag wat er aan de hand is, zeg je 'niets', maar je gezicht spreekt boekdelen. Ik kan echt niet ruiken wat jou dwarszit en ik stel het op prijs als je me dat vertelt, eventueel op een later moment als dat jou beter schikt. Maar ik wil beslist dat er een eind komt aan dat doodzwijgen.'
In dit voorbeeld geef je zowel een effectieve ik-boodschap, vertel je concreet waaruit het ongewenste gedrag bestaat zonder daarbij de ander te beschuldigen en geef je de ander de ruimte om zijn of haar visie op de kwestie te vertellen. Eventueel zou je nog de consequentie kunnen noemen als de ander zijn gedrag niet bijstelt, maar daarmee kun je ook wachten tot het ongewenste gedrag zich eventueel herhaalt.

Voor een succesvol stellen van grenzen is ook de timing van essentieel belang. Verder heb je wellicht baat bij praktische tips. Heb je nog maar weinig ervaring met deze materie, dan wil je misschien meer informatie over het beginnen met het stellen van persoonlijke grenzen.

C'est le ton qui fait la musique

Zoals met zoveel dingen geldt ook hier dat een effectieve communicatie van je grenzen niet alleen bestaat uit de kerninhoud van je boodschap, maar vooral ook uit de manier waarop je het zegt. Met andere woorden: ook bij het trekken van persoonlijke grenzen geldt: c'est le ton qui fait la musique (het is de toon die de muziek maakt).

Lees verder

© 2013 - 2019 Manon-troppo, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Persoonlijke grenzen stellen en versterkenPersoonlijke grenzen stellen en versterkenHet stellen van persoonlijke grenzen kan lastig zijn. Toch is het heel belangrijk. Onze persoonlijke grenzen bepalen wie…
Zo leer je assertief te zijn!Zo leer je assertief te zijn!Assertiviteit betekent opkomen voor jezelf, zonder de gevoelens van anderen uit het oog te verliezen. Assertief zijn zit…
Assertiviteit, introversie en verlegenheidAssertiviteit, introversie en verlegenheidAssertiviteit gaat over de omgang met andere mensen in sociale situaties. Assertief gedrag gaat over het durven en kunne…
Cursus assertiviteit: waarom is assertief worden nuttig?Cursus assertiviteit: waarom is assertief worden nuttig?Een cursus assertiviteit volgen is in meerdere opzichten nuttig. Niet alleen verlegen mensen die hun verlegenheid willen…
Assertiviteit aanleren: 6 tips om snel assertief te wordenAssertiviteit aanleren: 6 tips om snel assertief te wordenAssertief zijn is niet iets waar de meeste mensen een aanleg voor hebben. Veel mensen laten zich in een conflictsituatie…
Bronnen en referenties
  • Setting boundaries; IIPFW; http://www.ipfw.edu/affiliates/assistance/selfhelp/relationship-settingboundaries.html
  • Setting boundaries; The Counseling Center of the University of Louisville; https://louisville.edu/counseling/prismold/mediation-topics/setting-boundaries.html
  • Setting Personal Boundaries; Clarke University http://www.clarke.edu/page.aspx?id=6508
  • Boundaries or Burnout; University of Wisconsin; www.uwrf.edu/.../ArticleBoundariesOrBurnout.pdf‎
  • Setting boundaries Appropriately: Assertiveness Training; Mark Dombeck, Ph.D. and Jolyn Wells-Moran, Ph.D.; CSN; http://www.csn.edu/PDFFiles/CAPS/Handouts/Assertiveness%20Training%20_Setting%20boundaries%20Appropriately.pdf

Reageer op het artikel "Tips voor het formuleren van persoonlijke grenzen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Manon-troppo
Laatste update: 25-08-2013
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Psychologie
Special: Persoonlijke grenzen
Bronnen en referenties: 5
Schrijf mee!