De midlifecrisis nader bekeken
De midlifecrisis is een indringende fase op de helft van het leven met als kenmerk het groeiende besef dat het leven eindig is en dat nog lang niet alle doelen zijn behaald. De 40-er ervaart onrust en onvrede en kan ten prooi vallen aan zijn eigen neigingen om het roer radicaal om te gooien door bijvoorbeeld plotseling ontslag te nemen, zijn huwelijk vaarwel te zeggen of zich te verliezen in roekeloos en avontuurlijk gedrag. Een nieuw evenwicht volgt als de fase 'uitgedoofd' is.Wat het is
De midlifecrisis is een identiteitscrisis, een stormachtige fase in het leven van de veertiger die gekenmerkt wordt door perioden van onrust, onvrede en een drang om veranderingen aan te brengen in de bestaande patronen van werk, relatie en levensstijl. Er ontstaat een gevoel van 'Is dit nu alles' en er wordt een balans opgemaakt van welke doelen wel en welke niet zijn behaald in het leven. Voor de persoon die alle logische voorgaande levensontwikkelingen heeft doorgemaakt betekent de midlifecrisis vaak een ommekeer, waarop na de turbulente jaren een nieuw evenwicht wordt gevonden.Wie krijgt het
De midlifecrisis kan al beginnen als de persoon achter in de dertig is, kan voorkomen tot ongeveer het vijftigste levensjaar en kan van twee tot tien jaar duren. Niet iedereen krijgt te maken met de midlifecrisis, dit is afhankelijk van persoonlijkheid en omgevingsfactoren. Een grove schatting is dat 25% van de mensen er dusdanig mee te maken krijgt dat het negatieve gevolgen teweegbrengt. Het resterende deel ervaart eveneens symptomen maar deze worden als normaal beschouwd. Mensen met de grootste kans op een midlifecrisis zijn mensen die vastzitten in een langlopende baan en/of relatie. Ze voelen zich verveeld en afgestompt met de routine van alledag, zien hun kinderen volwassen worden, worden nerveus bij de gewaarwording dat het lichaam veroudert en dat de resterende levenstijd steeds korter wordt.Waaraan herken je de midlifecrisis
- Behoefte om een langgekoesterde droom nu eindelijk te verwezenlijken.
- Het ontwikkelen van een nieuw levensdoel.
- Heimwee naar jongere jaren.
- Hernieuwde aandacht voor verschijning en uiterlijk.
- Het nemen van ondoordachte beslissingen die het leven ingrijpend kunnen veranderen.
- De aanschaf van kostbare zaken zoals een peperdure auto, een jacht of juwelen.
- De behoefte om zich af te zonderen van anderen of juist een ander soort vrienden op te zoeken.
- Ineens elke avond van huis zijn.
- Nadenken over emigreren.
- Heil zoeken bij spirituele stromingen, zelfs sekten.
- Doen van riskante beleggingen en investeringen.
- Toevlucht zoeken tot alcohol en pillen om gevoel van zinloosheid te verdrijven.
- Plotseling een verre reis maken.
Nu of nooit
Al deze gedragingen worden ingegeven door een gevoel van 'Nu of nooit', een drang om ten volle van het leven te genieten juist omdat het eindig is, een wil om te ontsnappen aan sleur, leegte en monotonie, nog even jong willen zijn en zichzelf kunnen bewijzen. Er bestaat een gevoel te willen ontsnappen uit een keurslijf, een destijds op basis van verstand gekozen leven dat niet rijmt met de andere, veel avontuurlijker behoefte in de mens. De veertiger komt tot het besef dat het leven al half voorbij is, de jaren lijken steeds sneller om te vliegen en vele wensen liggen nog op de plank. Als er nog ambities en doelen zijn, dan moeten die nu worden waargemaakt. Dit zet bestaande relaties onder druk, het risico tot onomkeerbare en foute besluiten groeit, financiële en emotionele schade ligt op de loer en de persoon wordt kwetsbaar voor zichzelf.Andere partner
Het komt voor: plotseling komt de door de midlifecrisis geplaagde mens aanzetten met een geheel nieuwe, dikwijls veel jongere partner. Het is niet zozeer dat de huidige partner niet langer voldoet maar verveling slaat toe en de vatbaarheid voor nieuwe relaties groeit. Een bestaande relatie kan worden gezien als 'verstikkend', 'saai' en 'uitzichtloos'. De persoon kan bijvoorbeeld weer 'op jacht' gaan en net doen alsof hij twintig is. Anderen willen opnieuw hun 'marktwaarde' testen en zoeken hun toevlucht tot flirts, kortstondige relaties met onmogelijke types, onbezonnen verliefdheden en buitenechtelijke verhoudingen. Weer anderen kondigen plotseling aan dat ze willen scheiden.Ander werk
Plotseling of juist geleidelijk bekruipt de persoon in de midlifecrisis het gevoel dat het huidige werk geen bevrediging meer biedt, dat verdere carrièrekansen zijn verkeken en dat er behalve de jaarlijkse opslag en het salaris geen echte redenen meer zijn om de baan te handhaven. Waar je vroeger tot de jongste medewerkers behoorde, word je steeds vaker gezien als iemand die zijn beste jaren op de zaak gehad heeft. Gevolg: je voelt je op een zijspoor gezet en krijgt mede door het steeds sterker wordende besef dat het leven eindig is, een steeds diepere drang om een radicale stap te zetten naar een nieuw begin. Bijvoorbeeld door de opzet van een eigen onderneming, het aanvaarden van een baan in het buitenland, of het aannemen van een baan die totaal afwijkt van alle voorgaande werkzaamheden.Jezelf ontwikkelen
De midlifecrisis hoeft niet altijd slecht uit te pakken. In feite kan het juist een gezonde crisis zijn, een crisis die noodzakelijk is om de tweede levensfase tegemoet te treden. De midlifecrisis kan worden 'gebruikt' om het leven uiteindelijk meer in overeenstemming te brengen met persoonlijke waarden. Het is een rijpingsproces, een behoefte om jezelf te ontwikkelen. Sommigen noemen het heel abstract : Op zoek naar jezelf. Maar daar zit een kern van waarheid in. Levensvragen zoals 'Wie ben ik' en 'Wat wil ik' worden terecht gesteld, zodat bijsturen en veranderen kan leiden tot meer zingeving van het bestaan.Man over zijn midlifecrisis:
"Je laat je baard staan, gaat bovenmatig sporten en koopt een leren jasje... Je gaat zeezeilen met vrienden, koopt een Harley en verliest je kop aan een meisje van 22... Het zijn bekende beelden. Ik moest er ook om grinniken, dat geef ik meteen toe. Totdat ik zelf mijn baard liet staan, bovenmatig ging sporten en een leren jasje kocht... Paniek. Het idee van: het is bijna te laat, laat ik nog snel het onderste uit de kan halen... Maar het is niet alleen paniek. Waar het op neerkomt is dat je wilt weten wat je de volgende vijf, tien, vijftien jaar wilt gaan doen. Hoe maak ik het de moeite waard? Wat zit er nog in het vat?..." (Uit: Zorgboek Mannen 45+)"Around mid-life everyone goes maniac a little bit." ~ Tom Berenger