mijn kijk op

Kinderen leren kiezen

Kinderen leren kiezen Als ouder heb je de taak je kind op te voeden, maar ook enkele basisvaardigheden te leren. Hoe vaak zie je het wel niet dat de ouder werkelijk alles voor zijn kind bepaalt, terwijl deze zijn hele leven te maken zal hebben met het maken van keuzes en vooral, de consequenties daarvan. Je kunt niet vroeg genoeg beginnen je kind te leren omgaan met kiezen en verantwoordelijkheid te nemen voor de eventuele gevolgen.

Inhoud


We kiezen altijd, ook kinderen

Natuurlijk, aan de basis van een goede opvoeding ligt rust, regelmaat, consequent zijn, aandacht geven en grenzen stellen ten grondslag. Opvoeden betekent echter ook dat je je kind enkele belangrijke basisvaardigheden leert. Eén daarvan is te leren omgaan met het maken van keuzes en om te gaan met de consequenties, die daaraan verbonden zijn. Er gaat namelijk geen moment van de dag voorbij dat je geen keuze maakt. Je maakt trouwens continue keuzes, bewust of onbewust. Zal ik nu opstaan of zo lang mogelijk blijven liggen? Wat zal ik aantrekken? Wat zal ik eten? Je gaat gewoon met de auto naar je werk, terwijl je ook met het openbaar vervoer had kunnen gaan. Voor een kind is dat eigenlijk niet anders. Wat wil ik eten? Waarmee wil ik spelen?Met onze huidige economie, waarin er meer en meer mogelijkheden zijn, wordt het kunnen maken van weloverwogen keuzes alleen maar belangrijker. Je kind kan er veel baat bij hebben hem dit zo vroeg mogelijk te leren. Geef hem die mogelijkheid dan ook.

Het proces van kiezen bij kinderen

In eerste instantie reageren kinderen vanuit hun gevoel. Kiezen is dan ook iets wat ze moeten leren, samen met stil te staan bij de gevolgen ervan en verantwoordelijkheid daarvoor te nemen. Naarmate een kind ouder wordt, worden de keuzes alsmaar complexer. Denk dan aan een keuze in scholen, opleidingen, bezigheden in de vrije tijd, een computer, etc. In de loop van de tijd moet het kind dan ook steeds vaardiger worden om die complexe keuzes het hoofd te kunnen bieden. Het kan natuurlijk alleen leren als hij de vrijheid krijgt zijn eigen keuzes te maken en daarmee de ruimte heeft zijn eigen fouten te maken. Vergeet hierbij niet een belangrijke regel: fouten maken mag.

Leren kiezen en de consequenties

Kiezen kan je kind al op jonge leeftijd leren door hem in het begin een beperkte keuze te geven, maar vooral ook te laten inzien dat zijn keuze een gevolg heeft. Dat je kind zo´n gevolg niet wil accepteren, zegt juist dat hij niet goed heeft nagedacht over de gevolgen en dat hij voor zijn gevoel een slechte keuze heeft gemaakt. Leg dit ook uit. Benadruk dan dat hij de volgende keer nog beter moet nadenken, omdat hij een gevolg niet altijd leuk zal vinden. Blijf wel consequent bij de keuze, die je kind zelf heeft gemaakt. Anders leer je hem juist geen verantwoordelijkheid te nemen voor zijn besluit.

Stimuleer en help je kind na te denken over zijn keuzes. Geef aan wat de gevolgen zijn. Kinderen denken rechtlijnig oftewel zwart/wit, terwijl er nog veel meer mogelijkheden of gevolgen kunnen zijn, die ze niet altijd kunnen overzien. Stel dan vragen om je kind met het denkproces te helpen.

Kun je je kind teveel keus geven? Ook daarmee moet een kind leren omgaan. Net als volwassenen, kan een kind niet alles hebben. Alle mogelijkheden en gevolgen overwegen, is dan het enige wat je kind kan doen.

De rol van de ouder

Naast een begeleidende en stimulerende rol, is de ouder nog steeds degene, die bepaalt hoeveel vrijheid het kind krijgt. Dat een kind zelf keuzes mag maken, is geen vanzelfsprekendheid. Als je kind laat zien dat het op een verantwoordelijke manier weet om te gaan met al zijn keuzes (oorzaak), kun je hem ook steeds meer vrijheid geven (gevolg). En als je kind nog steeds boos wordt, terwijl hij zelf heeft gekozen en wist wat de gevolgen waren, dan laat hij niet zien hier goed mee om te gaan (oorzaak). Dit betekent dat jij, als ouder, de volgende keer weer bepaalt (gevolg). Leg dit goed uit aan je kind. Op deze manier leer je hem meteen dat zijn gedrag, oftewel oorzaak, altijd een gevolg heeft.

Het belang van verantwoordelijkheid nemen

Als je kind niet leert verantwoordelijkheid te nemen voor zijn eigen keuzes, krijgt het steeds meer het gevoel slachtoffer te zijn van situaties en andere mensen. Als je kind volwassen is, kan hij hier heel veel last van hebben. Door echter al heel jong te leren omgaan met zijn keuzes en de gevolgen daarvan, leert hij dat door het maken van een weloverwogen keuze, hij zijn eigen leven kan beïnvloeden. Uiteindelijk draagt dit in belangrijke mate bij aan een volwaardig leven, wat tenslotte iets is wat je altijd voor je kind wenst.
© 2012 - 2020 Juliejulie, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Het kiesbord bij kleutergroepenKleuters leren vooral spelenderwijs zich te ontwikkelen. Het kleuteronderwijs speelt zich af in de hoeken. Kinderen lere…
Het kiezen van een basisschoolHet merendeel van de ouders kiezen voor de dichtbijzijnde basisschool voor hun kind. En dat is logisch! Maar waarom niet…
Bewuste keuzes makenHet hele leven bestaat uit keuzes; we maken ze dagelijks, of we ons daar nu bewust van zijn of niet. Elk woord dat je hi…
Opvoeden tot zelfstandigheidOpvoeden tot zelfstandigheidKinderen opvoeden is een uitdaging. Als je er tijdig mee begint, pluk je daar later de vruchten van. Wees daarbij kordaa…

Pubers opvoeden: hoe doe je dat?Vele ouders zullen het herkennen: eindeloze discussies met hun puberzoon of dochter over de meest kleine dingen. Pubers…
Praten tegen/met kind: waar is het (niet) goed voor?Praten tegen/met kind: waar is het (niet) goed voor?Veel volwassenen en oudere kinderen passen hun taalgebruik aan wanneer ze tegen kinderen praten. Dat wordt gezien als ee…

Reageer op het artikel "Kinderen leren kiezen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Juliejulie
Laatste update: 21-02-2012
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Pedagogiek
Artikelen met het label 'Mijn kijk op…' bevatten naast objectieve informatie ook een persoonlijke mening en/of ervaring.
Schrijf mee!