InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Diversen > Onze samenleving: rechtsstaat

Onze samenleving: rechtsstaat

Nederland is een rechtsstaat, maar wat is dat eigelijk en waarom is Nederland dat? En hoe kan een rechtsstaat ontstaan en wat ondersteunt dat?

Normen en waarden

Normen en waarden vinden mensen allebei belangrijk, maar wat is nu eigelijk het verschil? Normen zijn regels waar iedereen aan zich zou moeten houden. Bijna iedereen is het daar dan ook over eens. Dat kan bijvoorbeeld zijn dat je moet opstaan voor een ouder iemand als er geen plek meer is. Waarden zijn voor iedereen verschillend. Iedereen denkt er anders over. Je kan het ook wel zien aan het woord waarde wat erin zit. Iedereen kent een andere waarde aan iets toe. Jij vindt misschien dat je van je ouders moet houden, terwijl een ander daar heel anders over denkt.
Hoe ontstaan normen en waarden? Normen en waarden ontstaan overal waar mensen samenleven. Om samen te kunnen leven zijn regels en wetten nodig.

De grondwet

De grondwet is de basis voor alle wetten. Omdat iedereen, zowel burgers als de overheid, zich eraan moet houden, is Nederland een rechtsstaat. Er zijn vier waarden die de basis van de rechtsstaat vormen:
  • menselijke waardigheid: een mens mag niet vernederd worden
  • leven: ieder mens heeft recht op leven
  • gelijkheid: ieder mens is voor de wet gelijk
  • lichamelijke integriteit: iedereen heeft zeggenschap over zijn hele lichaam

Een rechtsstaat heeft drie belangrijke kenmerken:
  • machtenverdeling: trias politica
  • rechtsbescherming: bescherming van de rechten van de burger
  • rechtshandhaving: geweldsmonopoly van de overheid

Machtenscheiding, rechtsbescherming en rechtshandhaving zijn toegepast in het Nederlandse strafrecht. Bij toepassing van het strafrecht moeten een zes fases doorlopen:
  1. arrestatie
  2. verhoring op het politiebureau (maximaal zes uur)
  3. overplaatsing naar het Huis van Bewaring (gevangenis)
  4. voorkomen aan de rechter
  5. rechtszaak
  6. uitspraak van de rechter opvolgen

Verschillende rechtsstaten

Je kunt rechtsstaten indelen in een linkse (progressieve) kant, het midden en de rechtse (conservatieve) kant. Aan de linkerkant ligt de nadruk meer op rechtsbescherming en rechten en aan de rechterkant meer op rechtshandhaving en plichten. Links staan de libertaire(=vrijheid) samenleving en de zachte rechtsstaat (veel rechtsbescherming). Rechts staan de totalitaire samenleving (alleen plichten) en de harde rechtsstaat (veel rechtshandhaving).
© 2007 - 2019 Judogirl, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Democratie en dictatuurDemocratie en dictatuurNederland wordt een democratie genoemd. Democratie is afgeleid van de Griekse woorden 'demos' (volk) en 'kratein' (reger…
De rechtsstaat in NederlandIn Nederland leven we in een democratische rechtsstaat. In een rechtsstaat wordt de macht van de staat gereguleerd en be…
Wat zijn de kenmerken van een rechtsstaat?Wat zijn de kenmerken van een rechtsstaat?Een rechtsstaat is een staat waar er grenzen worden gesteld aan de uitoefening van staatsmacht. Deze grenzen worden gest…
Het recht: rechtsgebiedenHet recht: rechtsgebiedenDe plattegrond van het recht kan op meerdere manieren worden ingedeeld. De meest globale indeling is die tussen het priv…
Recht en personenrechtRecht en personenrechtElk persoon heeft gelijke rechten en plichten dan de andere. Iedereen heeft een bepaalde vrijheid in onze samenleving. W…

Reageer op het artikel "Onze samenleving: rechtsstaat"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Judogirl
Laatste update: 09-02-2008
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Diversen
Schrijf mee!