Emoties en Basisemoties

Emoties en Basisemoties. Emotie, Gevoel, Basisemotie. Uit Emotie onderzoek (gezichtsuitdrukkingen i.c. mimiek bij emoties) komen 6 basisemoties naar voren. Bij een zestal emoties is er sprake van Universele Gezichtsexpressies; deze worden de Basisemoties genoemd. Deze emoties zijn overal ter wereld hetzelfde -los van een bepaalde cultuur- en worden als zodanig eenduidig herkend. Emoties, Gevoel, Gevoelens, Basisemoties en de verschillen hiertussen, worden nader besproken in dit artikel.

Emoties en Gezichtsuitdrukking

Emotie en Mimiek. Uitspraken over emoties en gezichtsuitdrukkingen werden reeds door Darwin gedaan. Darwin beweerde in de 19e eeuw al dat bij bepaalde emoties gezichtsuitdrukkingen universeel lijken te zijn. Recent(er) heeft Ekman (Amerikaanse hoogleraar/psycholoog) nader en uitgebreid onderzoek gedaan en heeft hier ook over gepubliceerd. Ekman onderschrijft Darwin's bewering van universele gezichtsuitdrukkingen, maar alleen betreffende zes basisemoties.

Emoties en Basisemoties

Er lijken zes basisemoties te zijn.
De 6 Basisemoties

• vreugde
• verdriet
• angst
• woede
• verbazing
• afschuw

Universele Basis Emoties

Universele Basisemoties. Deze emoties worden basisemoties genoemd, omdat de gezichtsuitdrukkingen die mensen bij deze emoties laten zien, universeel lijken te zijn. Oftewel: overal ter wereld, los van een bepaalde cultuur, hetzelfde lijken te zijn. Men neemt aan dat de uitingsvorm: de mimiek waarmee de basisemoties geuit worden, aangeboren is. Zelfs kinderen die ernstig verwaarloosd zijn geweest (jarenlang afgezonderd of opgesloten) en kinderen die blind geboren zijn (nooit gezichtsmimiek waargenomen hebben), blijken bij de veruiterlijking van hun basisemoties toch deze universele gezichtsuitdrukkingen te vertonen.

Zijn er meer Emoties?

Andere Emoties. Jawel, er zijn er meer. Maar bovengenoemde emoties zijn de zes basisemoties die uit onderzoek naar met name gezichts-uitdrukkingen naar voren komen als: universeel geldend en 'mimisch aangeboren'. Andere emoties zijn niet goed te onderzoeken aan de hand van gezichtsuitdrukkingen alleen (vergen ook andere aspecten die in de ene cultuur iets anders kunnen betekenen dan in de andere, zoals b.v. gebaren, houding, uitdrukkingsvormen, intonaties, etc.). Andere emoties die in de literatuur naar voren komen (overigens soms ook als gevoel of gevoelens benoemd) zijn o.a.:

• bewondering
• jaloezie
• afgunst
• hoop
• wanhoop
• verwijt
• liefde
• trots
• spijt
• berouw
• haat
• schaamte
• schuldgevoel
• minachting

Verschil Emotie en Gevoel

Emotie en Gevoelens. Hoewel dit niet eenduidig wordt beschreven, wordt er over het algemeen gesteld dat emotie niet hetzelfde is als gevoel.

• Emotie. Bij Emotie is er een psychologische/fysiologische prikkel die iemand aanzet tot actie (actietendens en actiebereidheid).
• Gevoel. Bij Gevoel is er meer sprake van een 'weten' van de toestand/het verschijnsel dat optreedt, hetgeen gereguleerd wordt door de hersenen.

Het verschil tussen Emotie en Gevoel wordt ook besproken in het artikel Emoties - wat zijn het? Het verschil dat in dit artikel uitgebreid besproken wordt, hier nog even globaal geformuleerd, er is sprake van:

• emotie : wanneer er noodzaak is tot actie(bereidheid); dit heeft ook voorrang (urgentie)
• gevoel : wanneer de situatie niet dringend genoeg is om een actieverandering teweeg te brengen

Emotie Onderzoek Kritiek

Kritiek Emotie Onderzoek. Voor de volledigheid nog een paar kritische kanttekeningen. Niet iedereen lijkt het met de hierboven beschreven universaliteit van gezichtsuitdrukkingen eens te zijn.

Kritiek uit de Cultureel Antropologische hoek

• Er wordt gesteld dat er wel degelijk culturen bestaan waar bepaalde (basis)emoties qua gezichtsuitdrukking anders geuit worden en dus niet universeel zijn.
• Ook wordt er gesteld dat er in verschillende culturen andere of afwijkende 'gedragscodes en expressieregels' bestaan om met emoties om te gaan, ze juist wel of niet te uiten of te laten zien c.q. te verbergen etc.
• Er blijken culturen/volkeren te zijn die bepaalde emoties hebben die andere culturen niet hebben/kennen.

Kritiek op Wetenschappelijke Onderzoeksmethode
De volgende kritische vragen worden gesteld:

• Is onderzoek betrouwbaar of valide als emoties alleen onderzocht worden met gezichtsmimiek als criterium?
• In hoeverre is de manier van onderzoeken c.q. de onderzoeksmethode betrouwbaar? Zo vraagt men zich o.a. af wat de invloed of het verschil is tussen onderzoek naar gezichtsuitdrukkingen middels b.v. foto- en film-materiaal of middels observaties van 'real-life-uitingen'.

Andere Artikelen Emoties

• Emoties - wat zijn het? (1)
• Emoties - wat zijn het? (2)

© 2007 - 2010 Sila, gepubliceerd in Psychologie (Mens en Samenleving) op 24-01-2007, laatst gewijzigd op 24-11-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Sila is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• De uitwerking van positieve emoties op je gezondheid: Ben jij iemand die op iedere slak zout legt, die geregeld chagrijnig is als je voetbalclub heeft verloren en met tegenzin naar je werk gaat? Zonde. Want…
• Test - Wat voor Ouder ben je? Welke Opvoedingsstijl heb je?: Test wat voor soort ouder je bent, jouw opvoedingsstijl en de manier waarop je met emoties (verdriet, woede of angst) van je kind omgaat. Ben je j…
• Gevoelens en emoties: Gevoelens en emoties zijn heel normaal. Je komt ze overal tegen en je kunt er eigenlijk niet omheen. Als je je emoties wegdrukt in een hoekje kom je jezelf op een ander moment wel weer…
• Motivatie en emotie: Een bijzondere vorm van motivatie zijn je emoties. Emoties kunnen krachtige drijfveren zijn bij de keuze waarom je dingen wel of niet doet. Emoties zijn eigenlijk het resultaat van de wa…
• Boekverslag: Problemen laten bij wie ze horen: Velen van ons gaan gebukt onder het gevoel dat het onze veranwoordelijkheid is om onze naasten te helpen om hun problemen op te lossen. Een zware verantwoordeli…

Bronnen en/of referenties

• Verduin, P.R. Psychologie van de Emotie. Compendium van de Psychologie en Psychiatrie. Coutinho