InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Pedagogiek > Kindermishandeling Signalen

Kindermishandeling Signalen

Kindermishandeling Signalen Kindermishandeling is een zorg-wekkend probleem en nog groot-schaliger dan men dacht. Uit recent onderzoek komt naar voren dat er meer dan 100.000 kinderen per jaar mishandeld, verwaarloosd of misbruikt worden! Miishandelde kinderen, maar ook degenen die mishandelen, vertellen het niet uit zichzelf. Mishandelde kinderen hebben belangrijke anderen in de omgeving nodig die signalen opmerken. In dit artikel worden de mogelijke signalen besproken en wat te doen als er sprake is van kindermishandelin

Signalen Kindermishandeling


Kindermishandeling Omschrijving

Kindermishandeling. De Wet op de Jeugdzorg (2005) geeft de volgende omschrijving:
Elke vorm van voor een minderjarige bedreigende of gewelddadige interactie van fysieke, psychische of seksuele aard, die de ouders of andere personen ten opzichte van wie de minderjarige in een relatie van afhankelijkheid of van onvrijheid staat, actief of passief opdringen waardoor ernstige schade wordt berokkend of dreigt te worden berokkend aan de minderjarige in de vorm van fysiek of psychisch letsel.

Kindermishandeling Signalering

Mishandelde kinderen, die zelf niet in staat zijn om het te vertellen hebben hulp nodig. Alerte familieleden, buren, leerkrachten of beroepskrachten, kunnen hier een belangrijke rol in spelen. Soms is het overigens niet alleen problematisch voor het slachtoffer: het kind zelf; maar kan ook de dader de situatie als een probleem ervaren en is hij/zij opgelucht als er hulp komt. Maar: het belang van het kind staat voorop!! Vroegtijdige signalering is erg belangrijk!!

Mishandelde kinderen zenden vaak signalen uit, zonder het zelf te weten. De mogelijke signalen zijn hieronder weergegeven.

Opmerking vooraf: voorzichtigheid is geboden!
Vooraf moet uitdrukkelijk gezegd worden dat er bij het lezen van de informatie voorzichtigheid geboden is. Het waarnemen van één of enkele signalen hoeft geen grond te zijn voor (een vermoeden van) kindermishandeling. Een andere oorzaak is ook goed mogelijk. Bovendien zijn de hieronder weergegeven lijsten met signalen niet volledig. Ook andere (niet genoemde) signalen kunnen wijzen op kindermishandeling.

Signalen van Kindermishandeling


Lichamelijke signalen 0 - 12 jaar

  • Onverklaarbaar blauwe plekken, kneuzingen, schaafwonden, botbreuken,
  • Krab-, bijt- of brandwonden
  • Littekens
  • Slechte verzorging wat betreft kleding, voeding, hygiëne
  • Onvoldoende geneeskundige/tandheelkundige zorg
  • Ontwikkelingsachterstanden (cognitief, motoriek, spraak, taal, emotioneel).
  • Psychosomatische klachten als buikpijn, misselijk, vermoeidheid etc.
  • Genitale of anale verwondingen
  • Jeuk, uitslag of infectie bij vagina of anus
  • Opvallende vermagering of juist dikker worden
  • Telkens terugkerende urineweginfecties of problemen bij plassen
  • Niet zindelijk worden (bij 4 jaar)
  • Afwijkende groei- of gewichtscurve
  • Het kind gedijt niet goed
  • Het kind komt steeds bij andere artsen/ziekenhuizen
  • Houterige manier van bewegen (benen, bekken ‘op slot’).
  • Pijn bij lopen en/of zitten
  • Overdraagbare aandoening
  • Slaapproblemen
  • Voeding/eetproblemen

Extra voor 12 -18 jaar
  • Zwangerschap
  • Abortus
  • Vertraagd intreden puberteit
  • Anorexia/Boulimia

Sociaal-emotionele en Gedragssignalen 0 - 12 jaar

  • Extreem zenuwachtig, gespannen, angstig of boos
  • Teruggetrokken gedrag
  • In zichzelf gekeerd, depressief
  • Kind is bang voor de ouder(s)
  • Plotselinge verandering in gedrag
  • Veel aandacht vragen op een vreemde manier
  • Niet leeftijdsadequate kennis, gedrag of omgang met seksualiteit
  • Vastklampen of juist veel afstand houden
  • Angst of schrikreacties bij onverwacht lichamelijk contact
  • Zelfverwondend gedrag
  • Overijverig
  • Jong of ouwelijk gedrag
  • Stelen, brandstichting of vandalisme
  • Altijd waakzaam
  • (Angst) voor zwangerschap
  • Lichaam stijf houden bij optillen
  • Angstig bij het verschonen
  • Extreem verantwoordelijkheidsgevoel
  • Niet spelen met andere kinderen (vanaf 3 jaar)
  • Afwijkend spel (ongebruikelijke thema's die kunnen wijzen in de richting van mishandeling
  • Snel straf verwachten
  • Gebruik van alcohol of drugs
  • Agressieve reacties naar andere kinderen
  • Geen interesse in speelgoed/spel

Extra voor 12 - 18 jaar
  • Suïcidaal gedrag
  • Anorexia
  • Boulimia
  • Weglopen van huis
  • Crimineel gedrag
  • Verslaafd aan alcohol of drugs
  • Promiscuïteit/prostitutie
  • Relationeel geweld

Extra signalen bij meisjes m.b.t. Loverboys
  • Vermoeid en vermagerd
  • Stemmingswisselingen
  • Seksueel wervend gekleed
  • Automutilatie
  • Ineens veel geld en dure spullen
  • Verschillend gedrag vertonen in verschillende situaties
  • Steeds minder binding met thuis; veel op straat
  • Veel problemen thuis
  • Andere meisjes werven voor prostitutie of escortservice
  • Tatoeages (met een mannennaam)
  • Drugsgebruik
  • Schoolverzuim/spijbelen
  • Sporen van lichamelijk geweld

Typische Kinderopvangsignalen

  • Regelmatig te laat opgehaald/gebracht
  • Geen of weinig belangstelling van de ouders voor (belevenissen of ontwikkelingen van) het kind.
  • Zich niet willen uitkleden voor het slapen
  • Niet verschoond willen worden
  • Knijpen, bijten, haren trekken van andere kinderen
  • Kind wordt onverzorgd gebracht (b.v. hele volle luier, ongewassen, hongerig)
  • Kind wordt onverwacht uitgeschreven zonder afscheid

Typische Onderwijssignalen

  • Leerproblemen
  • Taal- of spraakproblemen
  • Plotselinge drastische terugval in schoolprestaties
  • Faalangst
  • Hoge frequentie schoolverzuim (zonder duidelijk reden)
  • Altijd heel vroeg op school zijn en na schooltijd op school(plein) blijven
  • Regelmatig te laat op school komen
  • Geheugen- of concentratieproblemen
  • Geen of weinig belangstelling van de ouders voor (de schoolprestaties van) het kind
  • Angstig bij het omkleden (b.v. gym, sporten, zwemmen)
  • Afwijkend gedrag wanneer de ouders het kind van school halen
  • Kind wordt onverwacht uitgeschreven zonder afscheid
  • Onverzorgd naar school
  • Zonder ontbijt naar school/geen lunchpakket
  • Ouders nemen schooladviezen niet over
  • Te hoge druk op schoolprestatie
  • Geïsoleerd van medeleerlingen

Signalen Gezin

  • Onveilige behuizing
  • Onhygiënische leefruimte
  • Sociaal geïsoleerd
  • Kind gedraagt zich anders als de ouders in de buurt zijn
  • Gezin verhuist vaak
  • Gezin wisselt vaak van huisarts, specialist of ziekenhuis
  • Relatieproblemen van ouders
  • Lichamelijk/geestelijk straffen is gangbaar
  • Gezin kampt met diverse problemen
  • Regelmatig wisselende samenstelling van gezin
  • Sociaal-economische problemen: werkloosheid, uitkering, migratie
  • Veel ziekte in het gezin
  • Geweld tussen gezinsleden

Signalen van Ouder

  • Schreeuwt naar een kind of scheldt het kind uit
  • Troost het kind niet bij huilen
  • Reageert niet of nauwelijks op het kind
  • Komt afspraken niet na
  • Heeft irreële verwachtingen van het kind
  • Heeft ervaring met geweld uit eigen verleden
  • Staat er alleen voor en heeft weinig steun uit de omgeving
  • Weigert benodigde medische/geestelijke hulp voor kind
  • Heeft psychiatrische/psychische problematiek
  • Gedraagt zichzelf nog als kind
  • Heeft cognitieve beperkingen
  • Vertoont negatief en dwingend gedrag
  • Belast kind met volwassen zorgen of problemen

Signalen zwangere vrouwen

  • Alcohol- of drugsgebruik
  • Roken
  • Afzijdig houden van prenatale zorg
  • Geen vaste verblijfplaats
  • Onverzorgd
  • Geïsoleerd leven
  • Geen sociaal netwerk
  • Psychische problemen
  • Een verwarde indruk
  • Onvoorbereid op bevalling en/of komst kind
  • Verbergen zwangerschap
  • Het kind niet willen

Zoals gezegd: wees voorzichtig

Op zich hoeven deze signalen niets te maken te hebben met mishandeling of misbruik. Ze kunnen ook wijzen op andere problemen. Voor een juiste interpretatie van signalen is overleg nodig met anderen.

Wat te doen bij een vermoeden van kindermishandeling?

Neem contact op met het AMK (Advies- en Meldpunt Kindermishandeling). Het AMK is er voor iedereen die zich zorgen maakt over kinderen in zijn of haar omgeving en een vermoeden heeft van kindermishandeling. Elke provincie en grootstedelijke regio heeft een eigen Advies- en Meldpunt Kindermishandeling, allen zijn bereikbaar via het landelijke telefoonnummer. Zie verder de website van het AMK meldpunt. Ook voor beroepskrachten die werken met kinderen tot 18 jaar en/of hun (aankomende) ouders is informatie verkrijgbaar. Literatuur en meer informatie over kindermishandeling is ook te vinden op de website van NIZW:

Zie ook het artikel over een ernstige vorm van Kindermishandeling: Munchausen by proxy

Voor scholen staat hieronder een stappenplan (protocol) voor de aanpak van (een vermoeden van) kindermishandeling. Onderstaand model geeft een eerste voorlopige leidraad. Het model is gebaseerd op het stappenplan dat enige tijd geleden ontwikkeld werd door de Z-Hollandse GGD-en.

Vermoeden van Kindermishandeling: Stappenplan voor Scholen

Fase 1. U heeft een vermoeden
  • Inventariseer gegevens rond het vermoeden
  • Zoek naar onderbouwing
  • Let extra op kind en ouders

Overleg
Fase 2. Bespreek uw onderbouwde vermoeden met een ander (collega’s, directie, schoolarts/schoolmaatschappelijk werk, vertrouwenspersoon)

  • Bespreek de informatie
  • Verzamel eventueel extra gegevens
  • Bespreek strategie en taakverdeling
  • Consulteer het AMK (Advies en Meldpunt Kindermishandeling)
  • Maak een plan van aanpak

Plan
Fase 3. Uitvoering van het gemaakte plan. Mogelijke stappen zijn

  • een gesprek voeren met de ouders
  • de jeugdarts roept het kind op voor onderzoek
  • het inschakelen van schoolbegeleider
  • het bespreken van de resultaten

Een gegrond vermoeden
Fase 4. Bij gegrond vermoeden

  • Wijs ouders als zij er voor open staan op mogelijkheden tot hulp
  • Meld zo nodig bij het AMK

Evaluatie
Fase 5. Evalueren

  • Evalueer (met betrokkenen) hoe een en ander gegaan is
  • Stel eventueel afspraken en procedure bij

Nazorg
Fase 6. Nazorg

  • Blijf het gedrag van het kind nauwlettend volgen
  • Roep zo nodig betrokkenen bij elkaar
  • Houd contact met het AMK
© 2007 - 2014 Sila, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Psychische mishandeling: wat is psychische mishandeling?Psychische mishandeling: wat is psychische mishandeling?Psychische mishandeling bij kinderen heeft vaak grote gevolgen. Maar wat is psychische behandeling en hoe ziet psychisch…
Hoe vaak komt kindermishandeling voor?Hoe vaak komt kindermishandeling voor?Hoe vaak komt kindermishandeling voor? Jarenlang is er genoegen genomen met cijfers op basis van andere landen. De NPM-2…
Kindermishandeling, wat (niet) te doen?Kindermishandeling, een onderwerp waar veel over gesproken wordt door ouders en dat helaas steeds vaker voorkomt in onze…
Kindermishandeling, welke vormen zijn er?Kindermishandeling, welke vormen zijn er?In het kort is kindermishandeling een bedreigende of gewelddadige situatie voor het kind waarbij ernstige schade opgelop…
Kindermishandeling en de gevolgenElke dag worden kinderen mishandeld. Wat zijn hiervan de gevolgen voor het kind, en wat kunnen we er aan doen?
Bronnen en referenties
  • De tekst is mede afkomstig uit: Protocol Kindermishandeling, zorgsignalering en handelen bij (een vermoeden van) kindermishandeling, 2005, I. Leeuwenburgh, AMK.

Reageer op het artikel "Kindermishandeling Signalen"

De infoteur van dit artikel heeft aangegeven wegens omstandigheden moeilijk of niet te kunnen reageren.
Reageren op het artikel of reageren op reacties blijft mogelijk, antwoord van de infoteur zal mogelijk uitblijven.

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Sylvia, 08-01-2012 12:50 #10
Ik weet niet of dit nog gelezen gaat worden of dat er nog een reactie op komt, maar ik kan wel mijn verhaal even kwijt. Mijn zoon is zowel psychisch als lichamelijk mishandeld door mijn ex-vriend, hij is trouwens niet de vader van mijn zoon. Ik probeer al een jaar lang actie tegen hem te ondernemen, maar ik loop steeds vast. Mijn zoon had geen blauwe plekken o.i.d. want mijn ex deed het heel subtiel. Hij klaagde dan over pijn in zijn nek of benen en als ik er naar vroeg hoe dat kwam zei hij altijd dat hij het niet wist. Verder zei hij keer op keer tegen hem dat hij niks voorstelde en dat hij altijd het goede voorbeeld moest geven en hij werd het zwaarst gestraft. Op dit moment lopen we bij een kinder-psycholoog, omdat mijn zoon vol woede en haat naar mijn ex toe zit. Ik hoop op korte termijn nog iets op juridisch gebied te kunnen doen, want mijn ex heeft een agressief verleden. Hij heeft o.a. de moeder van zijn eigen zoon het blijf-van-mijn-lijf-huis ingeslagen en hij heeft een keer bijna zijn eigen zoon gewurgd, omdat deze geen neusspray wilde hebben. Nu heeft hij een nieuwe vriendin die ook kinderen heeft en zij zijn bij hem niet veilig. De geschiedenis gaat zich weer herhalen en niemand kan iets doen. Hij gaat gewoon vrij uit en dat maakt me boos.

Anoniem, 20-06-2011 21:08 #9
Ik vind dit erg moeilijk te omschrijven.
( De personen waar het over gaat is de dochter en kleinzoon van mijn exman)
maar mijn dochter heeft al meedere malen op school doorgegeven dat een bepaalde jongen een geestelijk mishandeling door zijn moeder moet ondergaan. Er zijn duizend en een sginalen, maar de school zegt gewoon dat ze het van meedere kanten moet zien maar de jongen zijn moeder is eenzeer geslepen mens. En nu is toch mijn vraag hoe kan mijn dochter of ik hier op verder gaan. Trouwens wij zien al vele jaren wat er gebeurd en ook buren vrienden maar niet een die iets wil doen. Reactie infoteur, 21-06-2011
Beste Anoniem,

Mensen zullen het over het algemeen moeilijk vinden in te grijpen in het persoonlijk leven van een ander, mede omdat de gevolgen moeilijk zijn te overzien. De kop in het zand steken is dan vaak het gevolg. School is wellicht niet de juiste omgeving om het probleem te sprake te brengen. Niet omdat men de signalen -wel of niet- onderkent, maar hier mogelijk de 'kwaliteiten' binnen de school niet voor heeft en/of conflicten liever uit de weg gaat.
Misschien vind je bij maatschappelijk werk binnen de gemeente meer gehoor, alhoewel men de problematiek altijd met de nodige voorzichtigheid zal benaderen.
Hoop dat je de kracht vindt om het probleem -bij geen gehoor binnen de school- bij maatschappelijk werk bespreekbaar te maken.

Mvg

W. Abbring, 20-06-2011 09:11 #8
De reactie van Emilie is voor mij als partner van een gescheiden vader met twee kinderen maar al te herkenbaar. Naast dat de kinderen gelukkig! sporadisch werden geslagen of gestompt, is psychische mishandeling vele malen erger omdat er geen uitwendig letsel zichtbaar is. Het ergste is dat officiële instanties AMK, Jeugdzorg en politie maar al te vaak naar lichamelijke "bewijslast" kijken. Wat gedacht van naakt bij niet je eigen dochter op de slaapkamer zitten wanneer je uit de sauna komt die op haar kamer staat. In de houding staan als ze straf krijgt (jawel, hij is militair!) of buiten gezet worden met je bord eten als je al praat aan tafel! Gelukkig woont ze nu bij ons maar wil daar voorlopig niet meer slapen.

P. Haasnoot, 23-10-2009 16:43 #7
Wat ik mis in alle discussies omtrent vermeende kindermishandeling zijn die gevallen waarbij kinderen die nog nooit zijn mishandeld maar van rechtswege en door volkomen onware verhalen en constateringen door de Raad voor de Kinderbescherming (en het AMK) uit hun vertrouwde omgeving worden gehaald en in de gevangenis worden gedonderd zoals bij onze 17 jarige dochter bijna is gebeurd! Na 3 maanden van onbewezen verdachtmakingen door school en andere zorgcriminelen van o.a. de MEE+groep deed de rechter de uitspraak dat er van mishandeling geen sprake was! Onze dochter heeft last van Epileipsie en is manisch-depressief en ook vaak onzettend moe waardoor ze niet naar school kan. Als een leerling of een kind voor een langere periode niet naar school kan schijnt dat tegenwoordig een vrijbrief te zijn voor allerlei zorgcriminelen om kinderen levenslang invalide te maken! Onze dochter heeft dan ook in juli (tijdens de schoolvakantie) een zelfmoordpoging ondernomen! En ja de mooie heertjes en dametjes met hun pedogische onzin en indianenverhalen zijn ineens vanwege de aansprakelijkheid nergens meer te vinden! Nu de bolderkaraffaire alweer even uit beeld is verzinnen we iets nieuws in de trand van risico-jongeren die eindeloos vervolgd als ketters moeten worden! Het Maasmeisje (het in stukken gesneden meisje) werd volgens de GGD Rotterdam niet mishandeld omdat dit een multicultirele aangelegenheid was!Hou dus eens op met al die voorbeelden van mogelijke signalen van kindermishandeling toe te passen op de kinderen om onsheen! Het leed dat wordt aangericht door dit soort zorgcriminelen is onwaarschijnlijk! In het geval van onze dochter is precies het tegenovergestelde bereikt zij kan nl. niet meer naar school, heeft geen opleiding of startkwalificatie en is het leven nu al moe! Onze dochter is zeker geen uitzondering en het is dan ook mijn bedoeling om al die dwazen die overal en op elke hoek een mishandeld kind zien eens te doen confronteren met deze kant van veronderstelde mishandelde kinderen!

Emilie Kassenaar, 04-06-2009 14:20 #6
Ik ben blij dat deze informatie er is, wat mij betreft mag er wel méér aandacht voor komen. Toch heb ik een aanmerking, als slachtoffer van ernstige psychische kindermishandeling, mis ik informatie. Ik weet nog heel goed hoe ik zelfs als jong kind, maar niet begreep dat niemand het 'zag' en me hielp. De gevolgen van psychische mishandeling lijken dan voor veel mensen wel minder erg te zijn dan die van lichamelijke mishandeling, dit is echt niet juist. Ik snap dat het moeilijk is, maar het is absoluut nodig ook de kinderen die emotioneel en psychisch mishandeld worden op te sporen en te helpen.

Siep, 03-09-2007 21:55 #5
Heldere en duidelijke informatie! heel goed!

Andrea de Jong, 02-04-2007 22:54 #4
Artikel Kindermishandeling

Een "zijtak" maar toch rechtstreeks gevolg : als je als ouder aangifte doet van een vermoeden van misbruik van een kind in je gezin, dan krijg je vaak het deksel op de neus en kan je het kind moeilijk nog beschermen. Stel de verdachte wordt vrijgesproken, dan moet je het kind toch afgeven zelfs als je overtuigd bent dat de vrijspraak wegens heel minieme twijfel is gebeurd. Het kind heeft - weliswaar met mondjesmaat - gepraat, en moet nu terug naar een ouder door het kind beschuldigd. Als beschermende ouder kan je zelf een aanklacht krijgen wegens valse aantijging zodat je dan zelf een strafblad hebt en de vermoedelijke dader niet. In wie zal het kind nu nog vertrouwen kunnen hebben? Weiger je toch het kind in deze omstandigheden mee te geven dan ben je zo goed als vogelvrij.

Andrea De Jong, Gent, Belgie

Bianca, 16-02-2007 11:44 #3
Heel goed dit. Wij van de buitenschoolse hebben dit uitgedraaid en opgehangen.

Trish, 06-02-2007 13:51 #2
Wat goed dat dit artikel hier op deze site staat. Alle mensen zouden zich bewust moeten worden dat kindermishandeling gewoon onder je ogen kan gebeuren. Vaak denken mensen nl. dat het heel ver van hun af staat. Een artikel als deze bewijst weer hoe frequent het voorkomt. Lees en geef door zou ik zeggen.

Patricia, 05-02-2007 22:19 #1
Dit is hele goede en belangrijke informatie! Dit moet eigenlijk iedereen even lezen.

Infoteur: Sila
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Pedagogiek
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 10
Schrijf mee!