InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Psychologie > Munchausen by proxy (MBP)

Munchausen by proxy (MBP)

Munchausen by proxy (MBP) Het syndroom Munchhausen by proxy (MBP/MBPS) is een ernstige vorm van kindermishandeling. Degene met dit syndroom (vaak een moeder), komt liefdevol en bezorgd over, zoekt zeer regelmatig intensieve medische hulp voor een kind, maar is zelf degene die het kind bewust ziek maakt. Dit door toediening van middelen, het toebrengen van verwondingen of infecties. Munchausen by proxy kan zeer ingrijpende vormen aannemen: ca. 10% van de kinderen overlijdt aan de gevolgen van MBP.

Benaming Munchhausen by proxy

Het syndroom Munchhausen by proxy wordt ook wel genoemd:
  • MBP syndroom
  • MBPS

(Noot: Münchausen (met umlaut) is de officiële schrijfwijze; hier wordt het als Munchausen geschreven).

Syndroom Munchausen by proxy

Het syndroom Munchausen by proxy is een zeer ernstige en verborgen vorm van Kindermishandeling. Dit syndroom kan vernietigende vormen aannemen: ca. 10 procent van de kinderen die hieraan blootgesteld wordt, overlijdt aan de gevolgen ervan. De verzorger van een veelal nog jong kind (meestal de moeder, soms familieleden of professionele verzorgers) zoekt met grote regelmaat intensieve, ingrijpende medische hulp. Dit gebeurt op basis van onjuiste of onvolledige informatie over klachten, door:
  • toediening van middelen door de verzorger aan de minderjarige zodat deze ernstig ziek lijkt
  • het bewust toebrengen van verwondingen of infecties door de verzorger met hetzelfde doel

Herkomst begrip Munchhausen by proxy

Het syndroom is vernoemd naar een beroemd Duitse adellijke legerofficier: Baron Munchausen, die grote bekendheid kreeg door zijn ongeloofwaardige, (te) sterke verhalen over zijn belevenissen in de Russische krijgsdienst en als fantast de geschiedenis inging.

Rond 1950 werd het begrip Syndroom van Munchhausen gebruikt voor een individu met de ziekelijke wens om zonder medische noodzaak bij herhaling ingrijpende behandelingen te ondergaan.

Later, in 1977 voegden Money en Meadow (psychiaters) aan het syndroom Munchausen ‘by proxy’ toe, om aan te geven dat in plaats van de patiënt zelf, anderen of de omgeving de klachten veinst.

Proxy - in het Engels - betekent intermediair of tussenpersoon, hetgeen aldus een verwijzing is naar de ziekelijke aandacht die de tussenpersoon (de ander) vraagt. Het syndroom wordt ook wel omschreven als nagebootste stoornis bij volmacht.

De DSM-IV (Diagnostic Statistic Manual: het handboek voor psychologische/psychatrische diagnosecriteria) geeft de volgende omschrijving van Munchausen by proxy onder ‘factitious disorder by proxy', dat wil zeggen: 'nagebootste stoornis’. In sommige publicaties wordt by proxy omschreven als 'bij benadering'.

Signalen Munchausen by proxy

Hieronder wordt aangegeven waaraan het syndroom Munchausen by proxy mogelijk te herkennen is. De signalen die genoemd worden, dienen met de nodige voorzichtigheid gelezen te worden, daar het richtinggevende indicaties zijn en nog geen 'officiële diagnostische criteria'.

Munchausen by proxy: lichamelijke signalen

Waarschijnlijke lichamelijke signalen

  • Voortdurende of bij herhaling terugkerende klachten of ziekten waarvoor geen verklaring gevonden kan worden en/of die ongewoon, ongebruikelijk zijn
  • Ervaren artsen kunnen de betreffende klachten niet onder een eenduidige klinische noemer brengen en spreken dan vaak over een unieke ziekte
  • De resultaten van anamnestisch (voorgeschiedenis), laboratorium- en lichamelijk onderzoek vertonen een aanzienlijke discrepantie met de algehele gezondheidstoestand van het kind
  • De symptomen doen zich niet voor wanneer de verzorger afwezig is, of de symptomen doen zich uitsluitend voor wanneer de verzorger alleen bij het kind is en kunnen door niemand anders worden geobserveerd.

Mogelijke lichamelijke signalen

  • Vage klachten die herhaaldelijk ziekenhuisopnames of doktersbezoek noodzakelijk maken (zgn. 'dokter shopping’)
  • De gepresenteerde klachten reageren bij herhaling niet op de ingestelde therapie of behandeling
  • Bepaalde vormen van behandeling worden niet verdragen: bv. het infuus blijft niet zitten, lokale uitslag of ontstekingen, herhaald braken bij orale medicatie etc.
  • Een gezinsgeschiedenis met 'Sudden Infant Death Syndrome" (SIDS) onder ‘verdachte’ omstandigheden of het voorkomen van een onverklaarde groeiachterstand (failure to thrive) bij één van de kinderen
  • De verzorger van het kind leed de laatste vijf jaar aan eenzelfde klacht of aandoening
  • De verzorger leed of lijdt aan het Munchhausen Syndroom.

Munchausen by proxy: Gedragssignalen

Waarschijnlijke gedragssignalen

  • Hoewel medici de symptomen alarmerend vinden, lijkt de verzorger in het geheel niet bang te zijn over de conditie van het kind
  • De relatie arts/hulpverlener patiënt krijgt vaak een ander karakter en wordt ingewisseld voor een meer persoonlijke, bijna collegiale of familiaire verhouding
  • De verzorger lijkt vol toewijding en aandacht voor het kind te zijn en weigert het zelfs kortdurend alleen te laten
  • De verzorger blijft zich hardnekkig vasthouden aan het feit dat het kind (ernstig) ziek is (ook als het genezen is verklaard) en verzet zich tegen ontslag uit het ziekenhuis
  • Verzorgers die anderen vertellen dat het kind ‘zeer ernstig’ ziek is of dreigde/dreigt te overlijden, terwijl de behandelaars aangeven dat het kind niet (ernstig) ziek is.

Mogelijke gedragssignalen

  • De verzorger heeft zelf een medische of verpleegkundige opleiding, ambieert deze of heeft deze nooit succesvol weten af te ronden
  • Een manipulerende en/of dominante houding om controle te verkrijgen over de medische behandeling of deze in verregaande mate te bepalen
  • Een verzorger die ingrijpende diagnostiek en ingrepen ‘verwelkomt’, ondanks het feit dat deze pijnlijk en belastend voor het kind zijn
  • Een houding van de verzorger die gericht is op het (sociaal) isoleren van het kind en het gezin
  • Informatie over eerdere medische behandelingen is moeilijk te verkrijgen, doordat de betrokkenen geen toestemming verlenen of doordat de informatie nauwelijks iets essentieels oplevert
  • Verzorgers die voor het kind blijven spreken, terwijl het kind zelf gericht en specifiek aangesproken wordt
  • Verzorgers die over de ziekte van het eigen kind spreken alsof het een eigen aandoening betreft
  • Intensief netwerken met actiegroepen rond het thema Munchausen by proxy of met zgn. ‘lotgenoten'.

Verklaring syndroom Munchausen by proxy

Van nu af zal de term 'dader' gebruikt worden, waar hierboven van 'verzorger' werd gesproken. In de literatuur wordt meestal het woord 'indicator' gebruikt i.p.v. dader.

In de DSM IV wordt sterk de nadruk gelegd op het feit dat de dader als een soort ‘stand-in’ probeert de rol van zieke aan te nemen. Dit is een afgeleide van het syndroom Munchausen waarbij het gaat om het individu zelf. De toevoeging by proxy geeft - zoals gezegd - aan dat het een ander betreft. De dader zou dus zijn probleem kunnen verschuiven naar een ander, door een ander ziek te maken i.p.v. aandacht voor de eigen ziektes of ziekmaking van zichzelf.

Een totaalbeeld van eventuele verklaringen is moeilijk te geven, daar sommige auteurs zich in het geheel niet of andere zich slechts speculatief uitlaten over de etiologie. Hieronder staan een aantal aspecten die uit de literatuur naar voren komen, die mogelijk een verklaring zouden kunnen geven.

Secundair gewin MBP

Het ziek zijn van het kind kan de verzorger iets opleveren:
  • Het gedrag kan fungeren als een manier van aandacht vragen van de verzorger om genegenheid, erkenning en zorg te krijgen. Munchausen by proxy heeft dan een plaatsvervangende functie, waardoor bijvoorbeeld eenzaamheids- en insufficiëntiegevoelens bestreden worden
  • De zelf veroorzaakte klachten dienen om spanning in het gezin te reduceren. In vele gevallen blijkt er sprake te zijn van huwelijks- en relatieproblematiek. De zorg om een ‘ziek kind’ fungeert dan als middel om het uiteenvallen van de relatie of het gezin te voorkomen
  • Het gedrag fungeert als middel om verantwoordelijkheden te ontlopen, zoals bv. de zorg voor een meerling

Stress als (mede) oorzaak MBP

  • Soms lijkt de oorzaak te liggen in het ineffectief omgaan met spanning of stress. Het zou hier dan gaan om een soms zeer beperkte, maar soms dan weer een relatief gezond functionerende verzorger.
  • Onder invloed van stress ten gevolge van een ingrijpende gebeurtenis, kan de persoonlijkheid desintegreren, waardoor de controle over negatieve en agressieve impulsen verloren raakt. Mogelijk is dit verwant met de ‘psychotische filicide’ (filicide is kindermoord), waarbij een verzorger onder invloed van wanen een kind mishandelt zodat het sterft.

Agressieve componenten MBP

  • Het gedrag van de dader kan soms ook gezien worden als een uiting van min of meer onbewuste gevoelens van agressiviteit. Zo kan bv. een kind door de moeder gestraft worden uit wraakgevoelens jegens de vader. Wegens gebrek aan aandacht, competitiedrang of een (dreigende) scheiding. In de literatuur wordt deze vorm van spouse revenge meestal aangeduid met Medeia-complex. (Griekse mythologie: Medeia, een tovenares die vluchtte met haar geliefde, door hem werd verlaten en uit wraak hun gezamenlijke kinderen doodde).
  • In sommige gevallen van stalking kan Munchausen by proxy een rol spelen. Uit een combinatie van wraakgevoelens ten opzichte van een gescheiden partner en een (ultieme) poging de laatste toch aan zich te binden, veroorzaken vrouwen dan ernstige klachten bij hun kind.
  • Soms lijkt er ook sprake te zijn van agressie ten opzichte van de medische wetenschap en/of medici. Deze agressie zou in de competitie- en competentiesfeer liggen, te wijten aan een mislukte (para)medische opleiding van de dader. Via onbehandelbare klachten van het kind zou de dader dan de ineffectiviteit van het medische circuit 'aantonen' om op deze manier de eigen trauma's te verwerken.

Daders Munchausen by proxy

In een radeloze ouder die zijn kind in pure drift door elkaar rammelt met eventueel (onbedoelde) ernstige gevolgen, kan men zich nog enigszins verplaatsen (zonder dit goed te keuren overigens). Veel moeilijker om niet te zeggen onmogelijk is het, wanneer een moeder haar jonge kind weloverwogen, willens en wetens in een levensbedreigende situatie brengt om hiermee in de aandacht van artsen te komen of wraak te nemen op partner of medici. Dit ‘onvoorstelbare’ gedrag van de daders belemmert tegelijkertijd een helder zicht op hun persoonlijkheid. Waarschijnlijk heeft dit te maken met het feit dat er nog weinig onderzoek gedaan is naar het MBP-syndroom vanuit de forensische gedragswetenschappen.

Profiel van daders MBP

  • De meeste daders lijden aan ernstige persoonlijkheidsproblematiek met een duidelijke narcistisch en/of Borderline karakter (borderline is kort gezegd: een beeld tussen neurose en psychose in)
  • Soms lijden ze aan somatisatiestoornis (psychische problemen omzetten naar lichamelijke)
  • Bij een aantal beginnen de problemen pas tijdens de zwangerschap. Mogelijk speelt de zwangerschap een rol in de desintegratie van mensen die al een weinig geïntegreerde of een labiele persoonlijkheid hadden voor de zwangerschap
  • Volgens weer andere auteurs zijn er geen directe aanwijzingen dat de mishandeling tijdens een psychose of een verlaagd bewustzijn wordt gepleegd.

Aanpak en behandeling bij Munchausen by proxy

Aanpak en behandeling m.b.t. Munchausen by proxy zijn gecompliceerd.
  • De diagnostiek is gecompliceerd. De onjuiste informatie van de verzorger kenmerkt zich door grote gedetailleerdheid, terwijl de zelf veroorzaakte symptomen zeer realistisch zijn. Diverse auteurs spreken grote verbazing uit over de handigheid, sluwheid/geslepenheid en soms gedegen medische kennis waarover sommige daders beschikken om ziektebeelden met een hoog realiteitsgehalte te creëren
  • In een aantal gevallen is door het nabootsen van een stoornis (vergiftiging) het kind echt ziek geworden. De kans is heel groot dat het kind in deze omstandigheden echt gevaar loopt. De aanpak moet hier dan ook op afgestemd worden, ook al zijn er verschillende haken en ogen (zie verder)
  • Het kan lastig zijn om derden (therapeuten, verplegend personeel, artsen) ervan te overtuigen dat er sprake is van een nagebootste stoornis en van ernstige kindermishandeling. Dit geldt des te meer indien de dader een duidelijke/goede band met ze heeft weten op te bouwen (hetgeen veelal zo is)
  • Er kunnen zich bij het inzetten van een proces tot aanpak of behandeling problemen voordoen, met name als de dader/verzorger met ontkenning en vijandigheid reageert, actiegroepen inschakelt en op basis van onjuiste en belastende informatie de betrokken arts/hulpverlener in het openbaar in diskrediet probeert te brengen.

Problemen in contact met daders

  • Een groot probleem in het contact met Munchausen by proxy daders is dat ze pathologisch liegen. Ze kunnen hier zelfs in volharden bij de vertoning van video-opnamen van hun eigen gedrag
  • Vaak weigeren ze toestemming om een anamnese af te nemen en/of informatie op te vragen bij andere artsen en/of hulpverleners
  • Het is moeilijk om een goede of betrouwbare anamnese te verkrijgen, daar de daders (buiten de ziekte van hun kind) ook levensgebeurtenissen onjuist of verdraaid weergeven
  • In de contacten met daders staan manipuleren, aandikken, verdraaien, verzwijgen en liegen vaak op de voorgrond, terwijl de daders tegelijkertijd subtiel de indruk willen wekken dat ze liefdevolle verzorgers zijn. Hierdoor wordt een opname, medicatie of ingrijpende behandeling vaak onvermijdelijk
  • De directe omgeving of zelfs partners weten over het algemeen helemaal niets van dit probleem. Soms lijkt dit te maken te hebben met de niet aanwezige positie van de partner binnen het gezin (door bv. drukke werkzaamheden of huwelijksproblemen). Of deze positie van de partner een risicofactor vormt voor het optreden van Munchausen by proxy of juist het gevolg ervan, is niet met zekerheid te zeggen.

Aanpak en behandeling betreffen de volgende gebieden:
  • Medische behandeling van het kind
  • Scheiding van verzorger en kind door bv. ziekenhuisopname en het instellen van veiligheidsmaatregelen
  • Verzamelen van zo veel mogelijk gegevens over het gezin, de verzorger/dader en het kind
  • Een plan van aanpak met een bepaling door wie en hoe de dader/verzorger(s) ingelicht worden in het geval er sprake is van een vermoeden of eventueel aantoonbare Munchausen by proxy problematiek
  • Een inschatting of er een indicatie is voor gerechtelijke maatregelen van de Kinderbescherming, zoals (voorlopige) ondertoezichtstelling of ontheffing uit de ouderlijke macht
  • Opties bekijken voor adequate opvang van het kind, zoals bv. plaatsing binnen een pleeggezin, (semi)residentiële setting, ambulante zorg e.d.
  • Overweging of strafrechterlijke procedures noodzakelijk of mogelijk zijn
  • Behandelingsopties voor de dader, al dan niet (strafrechtelijk) gedwongen.

Over behandelingsopties betreffende een Munchausen by proxy dader zijn niet veel gegevens voorhanden, maar er zijn wel enkele algemene aspecten te noemen.

Behandelingsaspecten daders MBP

  • Behandelingsopties lijken zeer moeilijk te zijn, indien er bij de dader sprake is van ernstige psychiatrische of persoonlijkheidsproblematiek
  • Indien er bij de dader een beginnend inzicht is en bij Munchausen by proxy als gevolg van dwangmatigheid, lijken de behandelingsopties gunstiger. Soms zijn de daders blij dat het probleem ontdekt wordt en dat ze gestopt worden
  • Bij ontslag van het kind uit een ziekenhuis dient er gedegen gehandeld te worden om behandeling of therapie van de dader/verzorger(s) niet alleen te adviseren maar ook te indiceren, daar de kans op recidive erg groot is.

Therapie

De onderstaande behandelingen of therapievormen worden in diverse publicaties genoemd.
  • Langdurige intensieve psychotherapie, waarbij erkenning van de realiteit en de beleving van spijt, berouw en wroeging van de dader een centrale plaats krijgen. En tevens behandeling van een waarschijnlijke depressieve grondhouding, de verwerking van negatieve ervaringen in het verleden en veelal een laag gevoel van eigenwaarde.
  • Psychotherapeutische behandeling van het (oudere) kind gericht op ‘hercodering' van eigen gedachten over ziekte en gezondheid, verduidelijken van de rol van de dader/verzorger(s) en positieve ondersteuning.

Melding als maatregel bij Munchausen by proxy

Indien er vermoedens of aanwijzingen zijn voor Munchausen by proxy, zijn er verschillende mogelijkheden voor melding en maatregelen. Zoals een (anonieme) melding bij Bureau Vertrouwensarts, de Raad voor de Kinderbescherming of het strafrechtelijke circuit: Politie, Openbaar Ministerie.

De beste optie lijkt de Raad voor de Kinderbescherming te zijn. Bij het zetten van deze stappen blijft het moeilijk om Munchausen by proxy aan te tonen of bewijzen. Ook bij een rechtsgang of voor de rechter zelf kan dit een probleem zijn, daar het gaat om een dader die een kind ogenschijnlijk goed verzorgt, maar het tegelijkertijd mishandelt. Ook bovengenoemde aspecten (zoals weinig dossier- en juiste anamnese gegevens etc.) bemoeilijken dit proces.

Voorzichtigheid is geboden

Met een vermoeden van of aanwijzingen voor Munchausen by proxy moet voorzichtig omgegaan worden, -hoe belangrijk het ook is dat er ingegrepen wordt- indien er werkelijk sprake is van dit syndroom. Dit omdat natuurlijk niet iedere bezorgde of overbezorgde (overhangende) ouder Munchausen by proxy heeft. Het risico is dat een ouder dit etiket onterecht opgeplakt krijgt. Zo zijn er gevallen bekend, waarbij (onschuldige) ouders van een kind met bv. wiegedood als schuldigen/daders werden beschouwd. In het buitenland heeft dit gegeven al geleid tot oprichting van de actiegroep Mothers Against Munchausen Allegations - MAMA. Het is belangrijk, zo niet noodzakelijk om bij het proces van melding en het nemen van concrete stappen hiertoe, meerdere disciplines en deskundigen te betrekken.

Informatie syndroom Munchausen by proxy

Het Medisch Forensisch Genootschap (MFG) is een landelijke multidisciplinaire commissie voor informatie over en ontwikkeling van richtlijnen voor aanpak bij Munchausen by proxy. Deze commissie bestaat uit medici (kinderarts, kinderpsychiater, vertrouwensarts), leden van de rechterlijke macht (kinderrechter, officier van justitie) een justitieel forensisch psycholoog, een vertegenwoordiger van de Raden voor Kinderbescherming en de politie (leden recherche en cri).

Lees verder

© 2007 - 2019 Sila, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Munchausen by proxy: doen alsof je kind ziek isMunchausen by proxy: doen alsof je kind ziek isMunchausen by proxy of het syndroom Von Münchausen by proxy valt onder kindermishandeling of mishandeling: het is het be…
Kindermishandeling, welke vormen zijn er?Kindermishandeling, welke vormen zijn er?In het kort is kindermishandeling een bedreigende of gewelddadige situatie voor het kind waarbij ernstige schade opgelop…
MünchhausensyndroomMünchhausensyndroomMünchhausensyndroom is een aandoening waarbij herhaaldelijk medische hulp wordt gezocht voor niet bestaande of zelfveroo…
Het Münchhausen syndroom en mensen die ziekten nabootsenHet Münchhausen syndroom en mensen die ziekten nabootsenDe meeste mensen willen heel graag gezond zijn. Mensen die ziekten nabootsen en zij die lijden aan het Münchhausen syndr…
Münchhaussen by proxy - Als een moeder haar kind ziek houdtMünchhaussen by proxy - Als een moeder haar kind ziek houdtMünchhausen by proxy is een syndroom dat vooral voorkomt bij vrouwen. Vaak zijn het moeders die hun kind ziek houden omd…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Kheinz, Pixabay
  • Eberhard, G.L., Compendium van de Psychologie en Psychiatrie
  • Ligthart, L.E.E., Munchhausen by proxy. Psychopraxis
  • Eigen intern artikel (van Dijk, S.)

Reageer op het artikel "Munchausen by proxy (MBP)"

De infoteur van dit artikel heeft aangegeven wegens omstandigheden moeilijk of niet te kunnen reageren.
Reageren op het artikel of reageren op reacties blijft mogelijk, maar antwoord van de infoteur zal mogelijk uitblijven.

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

J. van Rossum-Edes, 20-10-2015 16:46 #26
Momenteel is de toestand van de dochter van mijn man, levensbedreigend.
Alle hulpinstanties die rond het kind zijn ingeschakeld werken op niveau… langzaam…, we hebben het over van maand naar maand werken, afspraken, blijven praten. Psychiatrische gesprekken met dochter worden bijgewoond door moeders.
Het is een groot drama wat al dertien jaar duurt.Men verschuild zich achter regels, priviacy wetten, en een zieke moeder die vrij spel heeft, het toneelspel van het in tranen uitbarsten, ze is zo goed voor haar dochter, geeft haar alles… ze trappen er allemaal in. Hoe kan je als vader nou ingrijpen op een legale manier en deze zgn, hulpverleners aanpakken.
Elk moment kan er iets verschrikkelijks gebeuren, we worden er echt hopeloos van en zien die met een gebroken hart gebeuren.

Anoniem, 20-04-2015 11:16 #25
Hoe om te gaan met een situatie in de nabije familie waar vader en moeder elkaar wederzijds beschuldigen van persoonlijkheidsstoornissen en misbruik? Ik weet niet wie van de twee de waarheid spreekt en ik wil niemand onterecht beschuldigen maar de kinderen worden de dupe. Alle suggesties zijn welkom!

Andre, 06-04-2015 03:22 #24
Kan iemand mij informeren over de leeftijd dat dit ondergaan van de ziekte van de ouder voor het slachtoffer door kan gaan.
Als het ondergaan bijvoorbeeld op 8 jarige leeftijd begint, kan dit dan doorgaan tot iemand 30 is of ouder?

Willy Nabuurs, 10-12-2013 23:07 #23
Prachtige artikelen over MbP! Wij van Stichting overlevers Munchhausen by Proxy (Stombp) geven voorlichting en advies over de gevolgen van MbP. Nina Blom heeft een boek geschreven over haar ervaringen: "Je bent een verschrikkelijk kind" en zij geeft lezingen in heel Nederland en heeft opgetreden in diverse media. Onze stichting professionaliseert zich steeds meer en binnenkort komt de nieuwe site on line. We werken mee aan wetenschappelijk onderzoek, maken een nieuwe documentaire en nieuw documentatiemateriaal. Mogen we deze teksten gebruiken en onder welke bron kunnen we het weergeven? Waar heeft u uw gegevens vandaan?
Met een HBO-opleiding zijn we bezig om nieuw documentatiemateriaal te ontwikkelen. Graag contact.
Hartelijke groet.

Angeline Pot, 21-06-2013 10:41 #22
Een duidelijk artikel, wat mijn vermoedens bevestigde. Eng, maar hoe hier met client verder mee om te gaan, is voor mij nog zoeken. Weet iemand dit?
Groet, Angeline

Taco, 31-01-2013 23:50 #21
Goed artikel, ik weet er nu echt meer van. Ik ben als verpleegkundige betrokken bij een cliënt waarvan de moeder zo goed als zeker aan dit syndroom leidt. Ik ben ben mij aan het oriënteren over de behandelingsmogelijkheden. Ik zat eigenlijk te denken aan een paradoxale benadering. Heeft iemand dit al eens toegepast? Is over deze benadering literatuur bekend? Dank voor je reactie, groet Taco.

Claudia, 15-11-2012 11:43 #20
Bij deze wil ik zeggen dat ik het een goed artikel vind. Maar wat ik me nu afvraag komt het ook voor bij kinderen die hun zwakke of zieke ouder(s) wat aan doen of mensen in de omgeving die op deze manier aandacht vragen?

Claudia

Mila, 21-04-2012 22:59 #19
Volgens mij staat de binding tussen moeder en kind en Münchausen by proxy los van elkaar. Het gaat vooral om de aandacht.

Ann, 12-12-2011 15:00 #18
Mijn vriend zit nu ook in een situatie met zijn ex die heel veel gelijkenissen vertoont met wat in dit artikel staat omschreven. De vraag is: waar kan hij nu écht terecht om stappen te ondernemen zodat er iets aan gedaan wordt? AMK vindt het niet nodig om hem terug te bellen, terwijl de situatie voor zijn kinderen nu toch echt wel schrijnend wordt. Moeder kan blijkbaar inderdaad heel goed acteren. Jammer dat vaders, die écht met het welzijn van hun kinderen begaan zijn het onderspit moeten delven en machteloos moeten toekijken hoe hun kinderen kapot gemaakt worden.

Marieke, 07-11-2011 17:45 #17
Mensen geloven het gewoon niet, want willen graag de helper zijn van de bezorgde moeder. De mythe van de vrouw als onschuldige, zorgzame mens moet maar eens doorgeprikt worden. Veel vrouwen zitten vol haat en wraak, waar kinderen en andere vrouwen onder lijden (ze vechten tegen zwakkeren, maar dat geloven de mannen niet van een vrouw). Vrouwen zijn ook daders, ze zijn alleen beter in het toneelspel van de "onschuldige, goedbedoelende ziel".

Vgdm, 07-08-2010 16:11 #16
Vergeef mij de anonieme reaktie, maar ik wil niemand vroegtijdig confronteren.
Een zeer verhelderend artikel. De stukjes van een puzzel vielen samen. DR M.J. van Trommel gaf reeds aan dat de moeder-kind binding een onderbelicht aspekt is. Bestaan daar artikels of literatuur over? Kan de persoonlijkheidsstoornis bij de MBP'er veroorzaakt worden door een traumatische ervaring uit de jeugd? Ik denk aan incest.(vandaar de anonieme reaktie)

Dr M. J. van Trommel, 14-01-2010 12:13 #15
Beste Tiny,
Ik weet niet of er een site is voor lotgenoten.
Misschien kun je contact opnemen met Caroline. Zie haar reactie van 13-11-2007.
Ik ben overigens wel benieuwd te horen wat je hebt ondergaan en meegemaakt voordat de diagnose bekend werd.
Kun je hierover misschien nog wat vertellen?

Ttwaaifhoven, 31-12-2009 14:16 #14
Ook ik ben een kind van een moeder die de ziekte munchausen bij prokie had mijn vraag is zijn er nog site voor lotgenoten, want al ben ik nu inmiddels 57 jaar dagelijks heb ik nog last van de gevolgen, zoals moeilijk contact maken met andere mensengroetjes tiny

Dr M. J. van Trommel, 14-12-2009 10:30 #13
Beste Siertje,
Dat een kind al een ernstige medische aandoening heeft en dat de moeder dit gebruikt om extra aandacht ter krijgen is mij niet bekend.
Wat bij deze problematiek tot nu toe onderbelicht is, is de binding tussen moeder en kind. Vrijwel altijd wordt als verklaring voor het syndroom gezocht in een individuele beschrijving van een afwijking van de moeder. Ook al is dit het geval, heeft het gedrag van de moeder een effect op de moeder-kind binding in die zin dat een moeder probeert het kind op pathologische wijze aan zich te binden. De moeder heeft een extreme behoefte om heel close verbonden te blijven met het kind. Zij is vaak extreem bang om het kind te moeten afstaan, bijvoorbeeld aan school of alleen uit huis gaan. Zelfs het kind alleen buiten te laten spelen op straat kan al te veel zijn. Ofwel de separatie-angst van de moeder is dan extreem hoog. Ook dit is een afwijking, die op de moeder betrekking heeft, maar dit fenomeen geeft een andere verklaring, waarom een moeder tot dergelijk gedrag kan komen, dan de meeste individuele beschrijvingen van mogelijke afwijkingen, die aanleiding kunnen geven tot het Munchhausen by proxy syndroom.

Siertje, 02-12-2009 17:09 #12
Kan het ook voorkomen dat een kind daadwerkelijk een (ernstige) medische aandoening heeft waarbij de moeder deze aandoening gebruikt om extra aandacht te krijgen door bijvoorbeeld de medicatie niet volgens voorschrift toe te dienen?

R. Kotterer, 27-08-2008 22:16 #11
Een duidelijk artikel! Verzint een moeder met MBP alleen medische kwalen voor haar kind of komt het ook voor dat kinderen psychische kwalen krijgen toebedeeld?

Hikari (infoteur), 02-06-2008 18:34 #10
Goed artikel! Deze vorm van kindermishandeling moet zeker meer bekendheid krijgen en sneller opgespoord worden!

Jolande Schoonenberg, Vertrouwensarts, 31-03-2008 07:25 #9
Heel goed dat dit complexe en ernstige onderwerp onder de aandacht wordt gebracht.
Ik heb 2 aanvullingen namens de vertrouwensartsen in Nederland:

Wij zijn tegenwoordig werkzaam binnen de Advies- en Meldpunten Kindermishandeling (AMK) 0900-1231230. Wij beschouwen ons zelf als een belangrijke en vaak eerste schakel in de oplossing wat betreft vermoedens van MBPS. De vertrouwensartsen in Nederland hebben een Richtlijn opgesteld voor de aanpak van vermoedens van MBPS. Het is belangrijk dat dit zeer zorgvuldig gebeurt om de bescherming van het kind/kinderen zo goed mogelijk tot stand te brengen. We kunnen betrokken zijn nav adviesvragen en meldingen (anoniem of open). Vertrouwensartsen van de AMK's doen zelf onderzoek en verwijzen voor verdere diagnostiek, kunnen de Raad voor de Kindermishandeling inschakelen of forensische diagnostiek mee organiseren.

Met vriendelijke groet.
Via 0900-1231230 is in elke provincie een vertrouwensarts via de AMK's te bereiken. Reactie infoteur, 04-04-2008
@ Jolande, heel erg bedankt voor je reactie en de waardevolle aanvulling. Ook ik ben van mening dat MBP onder de aandacht moet worden gebracht. Dit is dan ook de reden dat ik het hier op InfoNu gepubliceerd heb. Tegelijkertijd is het besef dat melding (en later onderzoek of de diagnose) zorgvuldig dient te gebeuren, erg belangrijk. Goed dat het telefoonnnummer er expliciet bij is gezet en de mogelijkheid tot anonieme meldingen. Ik zal deze gegevens tevens in het artikel expliciet opnemen.

Nogmaals bedankt voor de waardevolle aanvulling en reactie!
Groeten van Sila (auteur artikel)

Sila (infoteur), 09-02-2008 08:20 #8
@ Chris, het kan inderdaad zo zijn dat de partner het slachtoffer wordt en dan heet het ook MBP. Van het syndroom Munchausen is sprake als de betreffende zichzelf ziek maakt en van Munchausen by proxy als de betreffende een ander (intermediair of tussenpersoon) ziek maakt om aandacht te krijgen. Meestal is dit een kind, maar het kan ook een ander, zoals de partner zijn. Indien je hier kippenvel van krijgt, zal dit niet voor niets zijn waarschijnlijk. Het is raadzaam denk ik, om contact op te nemen met het Medisch Forensisch Genootschap (zie hierboven in het artikel) en verder i.z. de vraag over psychiaters zie de reactie hieronder in antwoord op de vraag van Kees.

Verder heel veel sterkte gewenst met deze ernstige en gecompliceerde omstandigheden
Groet van Sila (auteur artikel)

Chris Burger, 01-02-2008 13:18 #7
Zijn er psychiaters aan dit onderzoek verbonden? Komt het ook voor dat als er geen kinder voorhanden zijn dat de partner het slachtoffer wordt? Heeft dit dan een ander naam? Heel veel theorieen die hier worden besproken komen zeer bekent voor en krijg er kippen vel van.

Hilde Delien, 11-01-2008 19:41 #6
Bedankt voor je reactie Sila, maar is inderdaad de mosterd na de maaltijd. Heb inmiddels vakliteratuur besteld en toegezonden gekregen via een Amerikaanse site. Het zijn werken van de auteurs Mary S. Sheridan

Kees Bultink, 09-01-2008 18:09 #5
Sila, Bedankt voor je artikel. Zeer konkreet en verhelderend, ook ten opzichte van wat er uit de amerikaanse "literatuur" naar voren komt. Kun je me vertellen wie er in Nederland expertise heeft in het stellen van MBP diagnoses? Ik heb je opmerking over het Medisch Forensisch Genootschap gelezen.

Alvast bedankt, Kees Reactie infoteur, 12-01-2008
@ Beste Kees, bedankt voor je reactie op het artikel. De diagnose MBP kan in principe gesteld worden door een psychiater of een diagnostisch geschoolde psycholoog of orthopedagoog (Gezondheidspsycholoog/BIG register). Om te weten te komen wie specifieke diagnostische epertise heeft omtrent het syndroom Munchausen by proxy, kun je het beste contact opnemen met de Raad van Kinderbescherming in het rayon waar het speelt en/of toch het Medisch Forensisch Genootschap die kan verwijzen naar een deskundige c.q. iemand die meer gespecialiseerd is in MBP diagnoses.
Het probleem is dat de MBP dader zich zelden uit eigen beweging laat diagnosticeren, dus zal het veelal de omgeving, partner of familie zijn die dit probleem aanhangig maakt.
Hopelijk is dit voldoende antwoord op je vraag.
Groeten van Sila

Hilde Delien, 29-11-2007 18:15 #4
Dit is geen reactie op het artikel maar hopelijk een start voor mijn zoektocht.
Voor het maken van een verhandeling ben ik op zoek naar vakliteratuur over MBP. Gewone leesboeken zijn wel te vinden, maar via hogescholen hier vind ik nergens degelijke vakliteratuur. Het is net uit deze vakliteratuur dat ik mijn werk moet samenstellen. Is er misschien iemand die mij eventueel een aantal titels en auteurs zou kunnen doorspelen?
Alvast van harte bedankt voor de moeite!

Vriendelijke groeten,
Hilde Delien Reactie infoteur, 05-01-2008
@Hilde, excuses voor de late reactie. Het berichtje was er 'doorheen geglipt'.
Mogelijk is het mosterd na de maaltijd en heb je de verhandeling al lang klaar. Maar in het rijtje van de genoemde bronnen staat de auteur Ligthart; een artikel uit Psychopraxis, hetgeen vakliteratuur is (tijdschrift psychologie/psychiatrie en psychotherapie). Hierin vind je ook verwijzingen naar andere artikelen. Mijn eigen artikel, dat ook onder de bronnen vermeld staat, is helaas voor intern gebruik.

Mocht je nog bezig zijn met de verhandeling, dan veel succes ermee. MBP moet veel bekender worden, zodat er minder slachtoffers vallen!
Groeten van Sila (auteur artikel)

Carolinestienne (infoteur), 13-11-2007 19:29 #3
Hoi, ik ben een slachtoffer van een MBP'er en heb dus een heel slechte jeugd gehad. Ik vind daarom dat MPB meer naar de mensen moet worden gebracht. Als het beter bekend was geweest dan had ik misschien veel vroeger hulp gehad. Bij mij heeft het 18 jaar geduurd, na die tijd ben ik kunnen uitbreken omdat er iemand me een boek had gegeven over een MBP'er. Maar misschien zou het beter geweest zijn als ik veel vroeger geholpen kon zijn. Maar ik was niet alleen, ik heb nog een zus en twee broers. ZIj hebben hetzelfde leed moeten ondergaan.

Sila bedankt, dat je de mensen inlicht over MBP Reactie infoteur, 15-11-2007
@Hai Caroline, wat vreselijk voor je dat dit leed jou en je zus en broers is aangedaan! En dat het heeft moeten duren tot je 18e jaar! Ik ben het hartgrondig met je eens dat het bestaan van MBP bekender moet worden. Dat mensen beseffen dat het ook je buurvrouw kan zijn die zo lief en bezorgd lijkt om haar kinderen. Dat kinderen veel eerder geholpen kunnen worden en uit kunnen breken als anderen alert zijn!

Ik hoop voor je dat je het nu een beetje lekker hebt in je leven, ondanks je slechte jeugd! Moedig van je om te reageren en bedankt voor je open en persoonlijke reactie!
Groetjes van Sila

Sila (infoteur), 09-09-2007 14:35 #2
@Beste Herman, dit zijn vreselijk verdrietige, frustrerende, gecompliceerde en pijnlijke situaties. Met name voor het kind, maar ook altijd voor de ouder(s). Veel sterkte (en een lange adem en energie) gewenst.
Groet van Sila (auteur artikel).

Herman de Geus, 06-09-2007 17:54 #1
Ik heb met interesse dit artikel gelezen. Ben gescheiden en er loopt een rechtzaak voor een omgangsregeling met mijn zoontje van 2,5 jaar. Mijn ex vrouw probeert dit tegen te houden en maakt mij verdacht van het mishandelen van ons kind. Dit terwijl ik hem alleen zie wanneer zij er bij is.

Zij heeft een enorme controlezucht. Alle kwetsures van ons zoontje zijn onder haar verantwoording ontstaan.(bulten en blauwe plekken) Ik herken bij haar een aantal eigenschappen die in dit artikel beschreven worden die behoren bij iemand die lijdt aan MBP.
O.a. het chronisch liegen, verdraaien van gebeurtenissen, overdreven controle, praktisch geen contact met eigen emoties en kan zich bijna niet in de ander verplaatsen.

Duidelijk is dat zij haar frustraties op mij projecteert via ons kind. Ik kan nog veel meer vertellen, maar zal het hierbij laten.

Vriendelijke dank voor de gelegeheid die mij geboden is.
H. de Geus

Infoteur: Sila
Laatste update: 12-08-2007
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Psychologie
Bronnen en referenties: 4
Reacties: 26
Schrijf mee!