Menselijke communicatie: een complexe zaak

Als kind leren we praten, communiceren leren we echter niet. Terwijl communiceren veel complexer is. Veel meer dan praten alleen. We kunnen onderscheid maken tussen verbale en non-verbale communicatie. Beide zijn niet te onderschatten. Ook als we zwijgen, níet reageren, communiceren we. En de ander trekt daaruit conclusies. Best belangrijk dus om ons te realiseren wat we doen of laten, zeggen of niet zeggen, kortom: hoe we overkomen bij de ander.

Wisselwerking

Waar mensen met elkaar omgaan is er altijd sprake van beïnvloeding (ook al is dat vaak onbedoeld).


Ook als ik me er niet bewust van ben, zelfs als ik het niet wil: ik roep toch bij de ander een beeld op waaruit die ander onvermijdelijk conclusies trekt. Uit wat ik al dan niet zeg, uit mijn gedrag, mijn lichaamstaal. Dit heeft zijn weerslag op de gevoelens, gedachten, ervaringen van de andere ander. En hij/zij zal daarop al dan niet reageren. Waarop ik op mijn beurt dan weer mijn conclusies trek. Communicatie is dus een voortdurende wisselwerking. Die als een puzzel in elkaar past.

De buitenkant

Ik zie/ervaar alleen de buitenkant van de ander (en vice versa).
Als iemand zwijgt kan dat betekenen dat

• hij nadenkt
• hij geniet
• iets is tegengevallen
• hij moe is
• ...

Wie veel zorg aan haar uiterlijk besteedt

• vindt het belangrijk hoe zij eruit ziet
• heeft veel geld
• bekleedt een representatieve functie
• heeft / had vandaag een belangrijke afspraak
• ...

Beïnvloeding kan zowel positief als negatief uitgelegd worden:
als steun of bemoeizucht, als afleiding of als onverschilligheid, als bescheidenheid of als ontwijkend gedrag.

Negatief

Lichaamstaal is meerduidig. Louter waarnemen (zonder interpretatie) is moeilijk. Automatisch interpreteer je de houding / het gedrag van de ander; geef je er betekenis aan. En hoe onduidelijker de buitenkant van de ander, deste meer ga je invullen. Moeizame communicatie is een bron van misverstanden doordat onze interpretatie bovendien overwegend negatief is…

Meestal zijn we ons sterk bewust van de invloed van de ander, maar veel minder van onze eigen invloed op anderen. We hebben niet geleerd op effecten van onze eigen buitenkant te letten.