Communicatie, de non verbale signalen van de lichaamstaal

Communicatie is ingewikkeld. Non verbale communicatie is veel ouder dan de verbale. Sterker nog, vaak schieten verbale reacties volledig te kort. Niet voor niets bestaat negentig procent van onze communicatie uit non verbale signalen. Onze lichaamstaal dus.

Communicatie

Communicatie vindt op meerdere niveaus plaats. Verbaal en non verbaal. Bij het verbale gaat het om de inhoud, en om wat er dus gezegd wordt. Bij het non verbale gaat het om de wijze waarop iets overgebracht wordt. Zelfs als u iemand uitmaakt voor schurk, maar dat heel vriendelijk zegt, zal dat heel anders overkomen.

De non verbale signalen van de lichaamstaal

Non verbale communicatie bepaalt razendsnel de eerste indruk die iemand van u krijgt. Bij een eerste ontmoeting of bij het solliciteren. De belangrijkste non verbale communicatie methoden zijn:

• Aanraking
• Zone
• Houding
• Gebaren
• Gelaatsuitdrukking
• Oogcontact

De aanraking

Essentieel is de eerste keer van lichamelijk contact. Hoe u iemand aanraakt, vasthoudt, of handen schudt. Is het een stevig contact, hebt u natte handen, geeft u alleen maar uw vingertoppen bij een handdruk en zo verder. En natuurlijk ook, hoe u omhelst en kust. Allemaal non verbaal, maar onbewust zeer veel zeggend over uw persoon.

Zone

Dit zult u ook wel herkennen. Als u met iemand praat, staat de ene persoon bijna op uw tenen, terwijl de ander een veilige afstand houdt. Iedereen heeft zijn eigen territoir en zone, en die kunt u niet ongestraft betreden. Of het wel kan en gepast is, hangt onder meer af van uw relatie tot de ander. In hiërarchische of in sociale zin. Let u maar eens op in bus of tram: non verbale signalen geven al snel aan dat u bij een ander te dichtbij komt. Hoofden worden afgekeerd, men kijkt ijzig en zo verder. Signalen, die een ieder begrijpt.

Houding

Met uw houding bepaalt u niet alleen hoe u op een ander overkomt, maar geeft u ook aan wat uw houding ten opzichte van een ander is. Bevriende mensen gaan vlak bij elkaar zitten. Competitieve tegen over elkaar. Zit u in een groep of er buiten. Verder maakt iemand die duidelijk rechtop loopt weer een andere indruk, dan iemand die gebogen loopt. De ene lijkt de wereld aan te kunnen, terwijl de gebogen lopende eerder bezorgd zal overkomen. Uw houding geeft aan of u open staat voor anderen, of gesloten. Denk aan de armen en benen over elkaar en zo verder. Dominante types hebben ook weer hun eigen houding. Tot slot geeft uw houding vaak aan hoe u emotioneel in elkaar zit: vrij, blij of treurig.

Gebaren

In feite kunt u met al uw ledematen en hoofd gebaren maken. Een Italiaan is breed gebarend aanwezig, terwijl een Noorderling in het algemeen veel schaarser in zijn gebaren is. Als woorden te kort schieten, zijn gebaren alles zeggend. Bij woede, angst, gespannenheid, vrolijkheid en verdriet. Met gebalde vuisten, of hoofdschuddend.

Gelaatsuitdrukkingen

Dan het gezicht. Een bron van emotionele expressies. Op non verbale wijze wordt de emotionele toestand van iemand overduidelijk. In sommige culturen passen zelfs bij bepaalde gebeurtenissen vastomlijnde gelaatsuitdrukkingen, waar iedereen zich aan houdt. Niet voor niet kennen we ook de uitdrukking dat iemands gezicht op onweer staat. Via de mimiek van uw gezicht geeft u non verbale reacties, die voor de ontvanger van de boodschappen veelzeggend zijn.

Oogcontact

Oogcontact, of het ontbreken daarvan, speelt een belangrijke rol in de communicatie. Het zegt iets over de emotionele toestand van de ander, en de relatie tot de nader. Het werkt regulerend in een gesprek en kan, bij te langdurig oogcontact, als te dominant worden ervaren. Men zal langer kijken naarmate men nauwer contact wenst. Oogcontact is ook belangrijk voor het vinden van een ware date.

Het belang van non verbale signalen

Een eerste indruk vorm je aan de hand van non verbale signalen. Maar waarom hechten we dan dan zo veel waarde aan. Welnu, onderzoeker Argyle noemde hiervoor de volgende argumenten:

• Gebrek aan verbale coderingsmogelijkheden op sommige terreinen. Soms zijn er gewoon geen woorden voor.
• Non-verbale signalen zijn krachtiger.
• Non-verbale signalen zijn minder goed bewust te controleren en zullen daarom vaak als echt worden opgevat.
• Uit woorden is moeilijk op te maken of de waarheid wordt gesproken.
• Men kan nu eenmaal niet altijd vertellen dat men de ander niet mag.
• Het is erg handig, om een tweede kanaal naast de spreektaal te kunnen gebruiken.
• Wanneer de verbale en non-verbale code overeenstemmen is de communicatie ondubbelzinnig. Anders is de kans op verwarring groot en weet men niet wat men serieus moet nemen.

Slot

Kortom, non verbale communicatie is zeer krachtig en altijd aanwezig. Met woorden kunt u nog eens wat verdraaien, de non verbale signalen die we allemaal uitzenden doen dat meestal niet. Gelukkig maar. © 2007 - 2010 Zeemeeuw, gepubliceerd in Communicatie (Mens en Samenleving) op 25-10-2007, laatst gewijzigd op 12-08-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Zeemeeuw is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Solliciteren, de eerste indruk bij solliciteren: De eerste indruk die je bij solliciteren achter laat is zeer belangrijk. Vaak is de eerste indruk bepalend of je wel of niet door gaat naar het volgende gespr…
• Speeddaten - alles over een succesvolle speeddate: Een avondje speeddaten met leuke singles. Tegenwoordig hebben we altijd haast. Ook als we een leuke date willen. En terecht. Daarom hier meer informatie ove…
• Tips voor het sollicitatiegesprek: Een sollicitatiegesprek is altijd spannend. Wanneer u wordt uitgenodigd voor een sollicitatiegesprek heeft het bedrijf uw curriculum vitae aangemerkt als interessant. Het s…
• Hoe bavianen communiceren: Bavianen communiceren door middel van non-verbale communicatie. Dit betekent dat bavianen communiceren door middel van lichaamshouding, gebaren, gezichtsuitdrukkingen en geluiden.…
• Solliciteren we in de toekomst via de webcam?: De al jarenlange traditie om een sollicitatiebrief te schrijven wanneer we belangstelling hebben voor een vacature wordt doorbroken door gebruik te maken van de…