InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Psychologie > Kleptomanie: Stelen zonder dat echt te willen doen

Kleptomanie: Stelen zonder dat echt te willen doen

Kleptomanie is de onbedwingbare neiging om in winkels of bij mensen thuis spullen mee te nemen, die niet van jou zijn. Vaak heb je niet eens echt interesse in de dingen, die je steelt. Eigenlijk weet je helemaal niet waarom je dingen steelt. Maar het geeft je wel een kick. Is het frustratie? Ben je ongelukkig in je relatie? Ben je in de overgang? Zeker is dat je niet de enige bent. Dit artikel geeft meer inzicht in wat kleptomanie is, waardoor het ontstaat en wat je er zelf aan kunt doen.

Wat is kleptomanie precies?

Kleptomanie is een complexe aandoening, die wordt gekenmerkt door herhaaldelijke pogingen om te stoppen met stelen. Mensen met kleptomanie stelen in winkels maar ook bij mensen thuis. Niet met voorbedachten rade maar uit een impuls. Kleptomanie komt dikwijls voor bij mensen in de overgang en bij ouderen. Het kan vanzelf overgaan maar zonder dat gekeken wordt naar de oorzaken gebeurt dat meestal niet. De reden van het stelen is namelijk absoluut niet dat iemand heel graag iets wil hebben zonder daarvoor te willen betalen.

Mensen met deze aandoening hebben een overweldigende drang om te stelen en krijgen er een kick van om het te doen. Erna wordt echter meestal schuldgevoel ervaren. Het is eigenlijk een vorm van verslaving, die mensen in staat stelt om tijdelijk nare dingen even niet te voelen. Het stelen maakt namelijk adrenaline en endorfinen los en zorgt zo voor een beloning in de vorm van een tijdelijk prettig en bevrijdend gevoel.

Vaak gaat het stelen samen met stemmingsstoornissen (met name depressie), angst en eetstoornissen (onder andere anorexia nervosa). Ook paniekaanvallen, sociale fobieën, gebruik van drugs of alcohol, en obsessief compulsieve stoornis komen voor in relatie tot kleptomane neigingen.

De stoornis komt relatief vaker voor bij vrouwen en komt gemiddeld op de bevolking bij 1 op de 100 mensen voor (ergens tijdens hun leven en vaker bij mensen vanaf de middelbare leeftijd).

Oorzaken en symptomen van kleptomaan gedrag

De oorzaak van kleptomanie is eigenlijk onbekend, hoewel er sprake kan zijn van een genetische component. Er bestaat in ieder geval een sterke correlatie met de obsessief-compulsieve stoornis, boulimia nervosa, en klinische depressie. Ook komt kleptomanie vaak tijdelijk voor bij mensen in de overgang en bij ouderen. Vaak liggen er oorzaken ten grondslag aan het gedrag, die veel verder reiken dan puur het stelen. Het stelen fungeert als een soort tijdelijke pleister op de wonde.

DSM-IV onderscheidt vijf diagnostische criteria voor kleptomanie:
  • Herhaaldelijk terugkerende diefstal van voorwerpen, die onnodig zijn. Wat wordt gestolen heeft vaak geen toegevoegde waarde voor persoonlijk gebruik of vertegenwoordigt weinig geldelijke waarde
  • Vlak voor het stelen is er sprake van een toenemend gevoel van spanning
  • Tijdens het stelen zelf wordt een kick of gevoel van opluchting ervaren maar erna voelt iemand zich rottig en schuldig
  • Het stelen wordt niet ingegeven door woede of wraak, en wordt niet veroorzaakt door een waan of hallucinatie.
  • Het gedrag kan niet puur worden verklaard door een gedragsstoornis, manische episode, of antisociale persoonlijkheidsstoornis.

Behandeling en prognose van kleptomanie

Vaak kloppen mensen met deze klachten vanzelf aan bij een psycholoog. Het komt echter ook voor dat de politie iemand naar de huisarts of psycholoog stuurt na het vernemen van de motivatie voor een diefstal die niet onopgemerkt is gebleven.

Therapie is meestal gericht op impulscontrole maar er wordt ook zeker gekeken naar wat de dieper liggende oorzaken zijn van het gedrag. Bij depressie worden ook anti-antidepressiva voorgeschreven en bij bijvoorbeeld fobieën en paniekaanvallen wordt er met speciale angst-reducerende therapie gewerkt. Bij behandeling, die verder reikt dan het kleptomane gedrag zelf is de prognose vaak erg goed. Soms is er bij kleptomanie ook echt sprake van een fase en is bewustwording van de echte redenen voor het gedrag (je ongelukkig of bang voelen bijvoorbeeld) genoeg om het gedrag zelf te doen stoppen.

Zeker is wel dat het juist belangrijk is om op zoek te gaan naar wat de redenen zijn voor het gevoel van onvrede, dat kleptomaan gedrag in de hand werkt. Een tijdelijke pleister op de wonde zorgt namelijk niet voor het genezen van datgene waar bloed uit vloeit maar is en blijft puur en alleen een lapmiddel.
© 2009 - 2019 Sterretje999, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Kleptomanie: verslaafd aan stelenKleptomanie: verslaafd aan stelenKleptomanie: verslaafd aan stelen. Een verslaving is een onbedwingbare drang om een handeling te verrichten. Kleptomanie…
Winkeldiefstal en wat zegt de Bijbel over stelenWinkeldiefstal en wat zegt de Bijbel over stelenWinkeldiefstallen komen het meest voor onder jongeren in de leeftijd van veertien tot zestien jaar. Het Platform voor De…
Over de menopauzeElke vrouw krijgt er ooit mee te maken, de menopauze. De menopauze brengt vele veranderingen met zich mee in het leven v…
Verschil tussen de overgang en de menopauzeVerschil tussen de overgang en de menopauzeWat is het verschil tussen de overgang en de menopauze? Er komt een moment in het leven van de vrouw dat de eierstokken…
Perikelen rond de menopauze of overgangHoewel het de gewoonste zaak van de wereld is, doen sommige vrouwen er nog steeds geheimzinnig over als ze de problemen…
Bronnen en referenties
  • Kleptomania: Definition, Symptoms, Prognosis and Treatment

Reageer op het artikel "Kleptomanie: Stelen zonder dat echt te willen doen"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

V. B., 07-02-2016 21:04 #9
Alles wat in dit artikel staat komt mij bekend voor. Vanaf kleins af aan is dit gedoe al bezig, vanaf toen ik midden in de nacht op drie jarige leeftijd de trouwring van mijn vader had genomen. Op zich ben ik blij dat ik nooit uit winkels heb gestolen, maar het idee dat ik dit bij familie doe maakt het zoveel erger. Ik ben een vrouw die het liefste alles onder controle heb, helaas kan ik dat niet bij dit.
Waarom ik het doe weet ik niet, het geeft geen voldoening of kick, maar alleen ongelukkigheid. Van mij en van alle mensen om mij heen. Het bedroeft mij dat ik in ruim 20 jaar mensen al duizenden euro's heb afgenomen, zonder te weten waarom.
Ik zou alles doen voor genezing, om gewoon 'normaal' te zijn. Maar na meerdere opnames en behandelingen zal ik maar moeten leven met dit ongelukkige bestaan.

Danny, 06-09-2014 18:41 #8
Hoi even uit de wereld helpen dat dit een kwaal is die het meest bij vrouwen voorkomt, ik ben een man van 47,met een hele rugzak vol mislukkingen en falen, dit stelen begon bij mij toen ik 4 of 5 jaar was, ik had een bedreigende en heel onzekere en angstige thuis situatie´s.Het is dan ook niet voor niks, dat mijn opvoeders die bestonden uit mijn vader en een stiefmoeder, uit ouderlijke macht ontrokken werden en ik kwam in tehuizen terecht, en heb nooit meer thuis gewoond.Mijn hele verdere leven heb ik gestolen, om te overleven, om wat voor redenen dan ook, ik steel eigenlijk alleen uit de winkels en niet bij bekenden, mijn vraag is hoe ik hier hulp bij kan vragen en bij wie?

Ook Anoniem, 02-05-2012 06:40 #7
Ok, duidelijk! Iedereen heeft een punt in eerdere reacties en uiterst bedankt daarvoor. En nu graag de oplossing of kijkrichting voor twee zeer belangrijke personen in mijn bestaan. Te weten moeders en mogelijk vriendin. Hoe op te lossen, pillen geloof ik zeker niet in, het heeft zoiezo ergens mee te maken! Hoe verder? Enig idee?
Websites, instellingen, huisarts, kliniek, een of andere app?
Groet.

Met-Mn-Handen-In-T-Haar, 02-12-2011 09:52 #6
Goh, mijn vriend moet precies almaar dingen meenemen, t lijkt echt obsessief.Door mn spullen gaan, durft ook om spullen vragen dat ik me doodgeneer, ook bij anderen, of aan de balie van t ziekenhuis, "mag ik een paar paperclips".t Lijkt echt meer obsessief dan uit nood te komen, ik weet echt niet wat ik hiermee moet…

Karel, 12-09-2011 13:01 #5
Hallo. Ik zit met een enorm probleem. Mijn vrouw steelt uit winkels. Is eens op politiebureau beland en na 'n jaar opnieuw in een supermarkt betrapt. Dezer dagen weer thuisgekomen met verstopte kleding waarmee ik haar heb geconfronteerd. Waren twee kledingstukken waar etiketjes uitgehaald waren. Maak me zeer grote zorgen, want steeds zweert ze het niet meer te doen en dat het nu de eerste keer was na het gebeuren in een supermarkt, maar in haar kast ontdek ik toch veel nieuwe kleding dat er eerst niet was. Heeft geld voldoende dus waarom ze steeds steelt baart me enorme zorg. Wat moet ik hieraan doen? Ze wordt furieus wanneer ik haar aanspreek op kleding die naar mijn weten 99% zeker ook door haar gestolen is. Dit geeft me slapeloze nachten!

Wim, 08-08-2011 17:09 #4
Mensen zijn vaak heel tevreden als je ze gewoon terug geeft wat je van ze af hebt weggenomen. Maar is simpelweg vragen of je iets kunt lenen van een ander niet eigenlijk al de hele oplossing van dit vraagstuk?

Anoniem, 31-03-2011 22:03 #3
Ik kreeg vandaag een telefoontje van mijn vrouw. Ze was gesnapt bij winkeldiefstal en wachtte nu op de politie. Of ik onze zoon even van school kon halen. Het is niet de eerste keer dat haar dit overkomt. Bij thuiskomst excuses en grote schaamte. Mijn vraag is nu hoe kunnen we dit naar de toekomst toe voorkomen? Bij welke instantie kunnen wij hulp aanvragen, want ze geeft aan dat ze bang is dat ze het niet alleen kan. Ik hoor het graag.

Wilhelmina Becker, 14-11-2010 20:50 #2
Onze zoon van 15 jaar rookt regelmatig wiet, nu heeft hij bij zijn Opa en Oma 100 euro weggenomen, dit is al vreselijk erg en mijn ouders zijn er kapot van. Bij zijn zus heeft hij hele grote bedragen weg genomen, hier spreek ik over honderden euro's uit al haar spaarpotten. Het is vreselijk, kan dit dus ook voortkomen uit het wiet gebruik? Kunnen we een behandeling starten met een EFT psycholoog? Of werkt dit allemaal niet?

Ellen, 05-01-2010 20:12 #1
Hallo lezer's
ik wil graag reageren op het artikel kleptomanie. alles wat er staat sluit aan op mijn situatie nou ja gelukkig steel ik niet bij mensen-vrienden of familie thuis maar puur in winkels helaas ben ik al een tijd in behandeling en elke dag is een gevecht voor mij het is zo jammer want ik pak alles aan maar er is geen radicale behandeling of medicatie voor zoals bij een drank drugs of gok verslaafde ik heb vele instanties gevraagd naar hulp zoals de breijder, jelleniek, interne opname klinieken, reclassering, politie, en zelfs justitie helaas geen geluk maar ik WIL dit NIET meer breng mijn man, kinderen, familie en vrienden tot wanhoop het moet stoppen maar waar ga je heen en hoeveel moet je praten wil je gestopt worden! beste medicie ontwikkel hier een methode voor die snel werkt niet wat 2 jaar minimaal duurt ja wel ernaast maar wat snel en effectief is voor patient en wat hoop geeft want hoop doet leven en er zijn meer mensen die er onder leiden dan men denkt ik hoop dat mensen naar voren durven te komen met hun probleem en bedenk goed heb als omgeving geen oordeel klaar want jullie weten niet half waar wij dagelijks mee leven/vechten wij hebben jullie begrip steun en hulp nodig! bedankt

Infoteur: Sterretje999
Laatste update: 01-02-2012
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Psychologie
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 9
Schrijf mee!