Adolescentie: Seksualiteit en gezinssituatie

Adolescentie, ook wel pubertijd genoemd, is de meest complexe ontwikkelingsfase in het leven van een kind. Tal van problemen, waaronder depressie, steken met name in deze fase de kop op. Het is een emotionele achtbaan waarin adolescenten, onder invloed van biologische en situationele processen, voortdurend gevangen zijn tussen een lach en een traan. Binnen dit stuk zal depressie aan de hand van twee factoren, seksuele oriëntatie en gezinssituatie, besproken worden.

Seksuele oriëntatie

Gedurende de adolescentie ontwikkelt de adolescent zowel fysiologische als psychologische seksuele kenmerken. Er vormt zich niet alleen een volwassen lichaam, maar tevens worden adolescenten geconfronteerd met seksuele gevoelens en verlangens. De seksuele oriëntatie van jongeren is sterk gebonden aan de tolerantie van de sociale context waarin zij verkeren, waarbij met name in traditionele en restrictieve culturen het gevaar van sociale rejectie op de loer ligt. Homoseksuele adolescenten worden geconfronteerd met een dilemma, waarbij de keuze ligt tussen de eigen en een geconstrueerde heteroseksuele identiteit. Gepest worden kan consequenties hebben voor de zelfwaardering van homoseksuele adolescenten, maar het ontkennen van de eigen seksuele identiteit kan hen in een nog dieper isolement brengen. Dit isolement vormt een grote risicofactor voor het onstaan van een depressie. Dat de gevolgen hiervan catastrofaal kunnen zijn blijkt wel uit het schrikbarend hoge aantal zelfmoordpoging onder homoseksuelen. Echter, homoseksuele adolescenten die er succesvol in slagen voor hun seksuele oriëntatie uit te komen zijn bevrijd van hun innerlijke strijd, waardoor zij zich andermaal op andere aspecten van psychologische groei kunnen richten. Helaas geldt in veel landen nog een taboe met betrekking tot homoseksualiteit, waardoor het uit de kast komen voor velen een struikelblok vormt.

Gezinssituatie

In tegenstelling tot volwassenen staan adolescenten bloot aan tal van nieuwe ervaringen en minstens zoveel dilemma's. Om een weg te vinden binnen dit oerwoud aan mogelijkheden is een sociaal netwerk van vitaal belang en wellicht de belangrijkste factor in dit opzicht heeft betrekking op de gezinssamenstelling. Zo kunnen kinderen die opgroeien in éénoudergezinnen zonder de inbreng van een vader of moeder, die hen normen en waarden bijbrengt, in anti-sociaal gedrag vervallen. Dit is zeker het geval wanneer één van de kinderen met een psychische stoornis kampt, zoals autisme, omdat het dan onmogelijk is de aandacht gelijk over de kinderen te verdelen. Het andere kind kan hierdoor in een sociaal isolement geraken, waar het met name tijdens de adolescentie, met de ontwikkeling van vriendschappen, last van kan krijgen. Dit betekent echter niet dat ouders onder welke omstandigheden dan ook bij elkaar zouden moeten blijven. Integendeel, adolescenten die leven tussen twee alsmaar aanwakkerende vuren kunnen deviant en agressief gedrag ontwikkelen. Het mag echter duidelijk zijn dat de gezinssamenstelling een cruciale rol kan spelen in de ontwikkeling van het gedrag van de adolescent, hetgeen kan resulteren in een lagere zelfbeheersing en -waardering, twee risicofactoren die kunnen leidden tot een uiteindelijke depressie.

Conclusie

Waardering is voor adolescenten van vitaal belang. Problematiek omtrent de eigen seksuele oriëntatie of met betrekking tot de gezinssamenstelling kan ten koste gaan van de zelfwaardering van adolescenten. Ongunstige sociale omstandigheden kunnen de ontwikkeling van de adolescent immers dusdanig verstoren dat het in een sociaal isolement geraakt, hetgeen kan resulteren in een uiteindelijke depressie.
© 2009 - 2021 Apocalypse, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Verschil depressie, depressiviteit en herfstdepressieVerschil depressie, depressiviteit en herfstdepressieTijdens het aanbreken van de herfst krijgen miljoenen mensen last van een herfstdepressie. Maar wat is nu precies het ve…
De betekenis van volwassenheidDe betekenis van volwassenheidWanneer ben je nou precies volwassen? Is het afhankelijk van een bepaalde leeftijd of van het gedrag? Een algemene omsch…
Psychologie: periode van de puberteit en de adolescentiePsychologie: periode van de puberteit en de adolescentieHet woord adolescentie wordt gebruikt voor de 'psychologische periode tussen de kinderjaren en de volwassenheid. In deze…
Zelfbeschadiging als Sociaal feitZelfbeschadiging vanuit een sociologische benadering. Allereerst zal ik vertellen hoe de socioloog Durkheim het begrip …

Homoseksualiteit: aangeboren en onveranderbaar of toch niet?mijn kijk opHomoseksualiteit: aangeboren en onveranderbaar of toch niet?Is homoseksualiteit aangeboren of aangeleerd? Homoseksualiteit is de benaming voor een seksuele voorkeur voor mensen van…
Liegen is fout, maar als je toch liegt doe het dan wel goedLiegen is fout, maar als je toch liegt doe het dan wel goedMet een stalen onbewogen gezicht een leugen vertellen is moeilijk. Omdat we angst hebben dat de leugen van ons gezicht i…
Bronnen en referenties
  • Berk , L.E. (2006). Child development (7th edition). Boston. MA: Allyn & Bacon
Apocalypse (8 artikelen)
Gepubliceerd: 09-01-2009
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Psychologie
Bronnen en referenties: 1
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.