InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Politiek > Democratie en politiek in Nederland

Democratie en politiek in Nederland

Democratie en politiek in Nederland In Nederland hebben wij, net zoals de meeste landen in het Westen, als staatsvorm een democratie. Dit kan vrij vertaald worden als “volksheerschappij”. Wanneer we alleen naar Nederland kijken, is hier dan ook werkelijk sprake van een democratie?

Directe democratie en representatieve democratie

De meest oorspronkelijke vorm van democratie is een directe democratie. Bij de totstandkoming van een wet, kan iedereen in gelijke mate meebeslissen. Denk aan een bindend referendum of een volksvergadering, die bijvoorbeeld door de Grieken werd toegepast. Echter, een volksraadpleging behoort feitelijk tot een representatieve democratie, omdat het een niet-bindend karakter heeft. Deze vorm van democratie wordt ook wel een parlementaire democratie genoemd. Door de toename van de bevolking bleek het onmogelijk de directe vorm van democratie, waarin iedereen direct over een onderwerp kon meebeslissen, in stand te houden en het ontstaan van een representatieve democratie was het gevolg. Deze parlementaire democratie is in Nederland en in de meeste Westerse landen om ons heen nog steeds de vorm van democratie waarmee we te maken hebben.

In Nederland hebben we in principe om de vier jaar verkiezingen. De bevolking kiest dan een afgevaardigde van een politieke partij, die hen dan weer voor een periode van vier jaar zou moeten vertegenwoordigen. De vertegenwoordigers zouden de belangen van de kiezers zoveel mogelijk moeten inwilligen, hoewel dit natuurlijk lang niet altijd mogelijk is. In Nederland hebben we immers te maken met een meerpartijenstelsel. Wanneer volksvertegenwoordigers van verschillende politieke partijen genoeg stemmen hebben gekregen om samen een coalitie te vormen, dienen zij samen te werken. Het verleden heeft uitgewezen dat dit altijd moeilijk blijkt te zijn. Simpelweg omdat de verschillende politieke partijen vaak niet op één lijn zitten, aangaande verschillende belangrijke onderwerpen. Dit is dan ook een belangrijke reden geweest dat de samenwerking binnen de coalitie lang niet altijd vier jaar duurde.

Een meerpartijenstelsel

Is een meerpartijenstelsel nog wel houdbaar? Het kan binnen een democratie natuurlijk nooit zo zijn dat er maar één partij is om op te kiezen. Dit omdat er binnen een eenpartijstelsel geen garantie aan de bevolking kan worden gegeven dat deze ene partij ook daadwerkelijk iedereen voldoende kan vertegenwoordigen. Binnen een democratie is dit dus niet wenselijk. Bij een meerpartijenstelsel is dit wel het geval, maar is dit ook écht zo? Voorafgaand aan de verkiezingen doen de verschillende politieke kopstukken hun best om zoveel mogelijk stemmen binnen te halen. Er worden aan de kiezers allerlei beloftes voorgeschoteld. Wanneer de verkiezingen zijn geweest en de vertegenwoordigers van de verschillende politiek partijen dienen een coalitie te vormen, blijkt dit lang niet altijd eenvoudig. Er moeten concessies gedaan worden, om überhaupt tot samenwerking te komen. Gevolg hiervan is, is dat de politieke partijen vele van de gedane beloften, die aan de kiezer zijn gedaan, moeten laten vallen. Dit is dan ook het (negatieve) gevolg van een meerpartijenstelsel.

Natuurlijk is een meerpartijenstelsel niet het ideale stelsel, maar wij leven nu eenmaal in een democratie en daar blijkt dit stelsel toch het best tot zijn recht te komen. Wanneer er maar één partij zou zijn om op te kiezen, zou het geen democratie meer genoemd kunnen worden.

Democratie in Nederland

In Nederland heeft iedereen vanaf 18 jaar en ouder het recht om in principe eens in de vier jaar zijn volksvertegenwoordiger te kiezen, die op zijn beurt een politieke partij vertegenwoordigt. Men kiest op deze persoon/partij, omdat men er vanuit gaat, dat deze persoon de behoefte van de kiezer zoveel mogelijk kan inwilligen. In de praktijk blijkt het om eerder benoemde redenen heel moeilijk en praktisch onmogelijk te zijn om de gedane beloftes waar te maken. Kunnen we in Nederland dan nog wel spreken van een democratie? Wanneer we kijken naar waar een democratie theoretisch aan moet voldoen, is het antwoord “ja”. We leven immers in een vrije samenleving, er zijn in Nederland vrije verkiezingen, met meerdere politieke partijen, waarbij iedereen van 18jaar en ouder zijn stem kan uitbrengen.

Echter, wanneer we kijken naar hoe de democratie met betrekking tot de politiek in de praktijk werkt, kan men kanttekeningen plaatsen. Vele belangrijke besluiten die in het verleden zijn genomen, sloten lang niet altijd aan bij wat de burgers voor ogen hadden. Denk bijvoorbeeld aan de besluiten die zijn genomen met betrekking tot de EU.

Democratie ja of nee?

In een democratie heeft men dus inspraak in de politieke besluitvorming, maar de vraag rijst wel tot hoever deze inspraak gaat. Wanneer we kijken naar wat de kiezer is beloofd en naar wat voor beleid er wordt gevoerd en welke besluiten er werden en nog steeds genomen worden, blijkt dit lang niet altijd met elkaar in overeenstemming. Nederland is zeker een democratie, maar het is een feit dat de inspraak van de Nederlanderse burger met betrekking tot het dagelijks bestuur van ons land, gering is.
© 2011 - 2019 Stim, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Democratie in NederlandDemocratie in NederlandWat is een democratie, in een land zoals Nederland. Wat voor rechten hebben wij, als inwoners op deze democratie. Je heb…
Maatschappijleer: Democratie, kenmerken en vormenMaatschappijleer: Democratie, kenmerken en vormenDemocratie is een woord wat we vaak voorbij zien komen in de krant, op tv en in de politiek. Maar wat is democratie nu e…
Nederland: een parlementaire democratieNederland is een democratie. In een democratie heeft de bevolking zeggenschap over de overheid. Ook heeft Nederland een…
Democratie en dictatuurDemocratie en dictatuurNederland wordt een democratie genoemd. Democratie is afgeleid van de Griekse woorden 'demos' (volk) en 'kratein' (reger…
Pim Fortuyn: de vermoorde politicusPim fortuyn is op 6 mei 2002 vermoord. Hij was een politicus die net nieuw was in de politiek. Toen hij werd vermoord do…

Reageer op het artikel "Democratie en politiek in Nederland"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Mjjm Schenkels, 18-08-2014 11:21 #3
Vroeger, inderdaad een tijd geleden, heb ik het volgende geleerd.
Een democratie moet voldoen aan 3 eisen.
1. de democratie is gebaseerd op de meerderheid van de kiezers, dus 50% plus een. Van de kiezers, niet van de stemmers.
2. de meerderheid zojuist genoemd moet zoveel als MOGELIJK is rekening houden met de mening. wensen en belangen van de minderheid.
3. de democratie is gebaseerd op een Grondwet die in een apart Grondwetsreferendum door minimaal 66% van de kiezers is goedgekeurd.

Om met dit laatste te beginnen' daar voldoet Nederland al niet aan. Onze Grondwet is geheel tot stand gekomen buiten de wil en mening van het volk om. Aan het volk is immers NOOIT gevraagd of zij de in achterkamertjes door regenten gemaakte Grondwet wel wilde.
Dan punt 2. Ook dat is in NL helemaal niet van toepassing. Wat de minderheid wil interesseert geen enkele politieke partij in parlement of regering. En de regering uiteraard ook niet. Waarom zouden deze regenten daar ook maar enige belangstelling voor hebben?

Dan het eerste punt. Wanneer een verkiezing bv voor een gemeenteraad meer dan 50% van de kiezers trekt, is hij geldig. In mijn gemeente stemde 48 procent, en die verkiezing wordt geldig bevonden. Maar in een echte democratie is die gewoon ONGELDIG, want niet de meerderheid stemde.

Bij de verkiezingen van het Europees Parlement was de opkomst 37 Procent. Die verkiezingen werden gewoon geldig verklaard. Belachelijk. Dit is het bewijs dat die hele Europese verkiezingen en dat het Europese Parlement ook niks met echte democratie te maken hebben.
Want dan had de opkomst minstens 50% moeten zijn.

De opkomst van 37% betekent eigenlijk dat de grote meerderheid van de bevolking hiermee heeft laten zien het hele systeem niet legitiem te vinden.
En bij een opkomst voor de gemeenteraadsverkiezingen, die lager is dan 50%, geeft de meerderheid hiermee feitelijk ook te verstaan dat de hele gemeenteraad NIET de bevolking vertegenwoordigt.
Wat veel mensen al lang vinden.

Eric, 24-06-2013 21:48 #2
Nederland is helemaal geen democratie en wel om de volgende reden. Bij de verkiezingen die we nu kennen mogen we om de 4 jaar op een persoon van een Partij stemmen. Echter, het maakt niet zoveel uit waarop je stemt, want het is niet zo dat men een regering moet vormen naar de verkiezingsuitslag. De winnaar vormt zijn eigen kliekje om zich heen en vormt zo een ondemocratische regering. Als een partij met 5 of 6 zetels in de regering komt, dan is de democratie al om zeep geholpen.

Daarnaast zou je in een echte democratie ook de eerste kamer moeten kiezen, want daar worden de echte beslissingen genomen.
Als er een echte democratie zou zijn dan koet je kiezen:
-2e kamer
-1e kamer
-burgemeester
-hoogste politiefunctionaris per regio

Dit zou het minimale moeten zijn in een democratie.

Lodewijk Engel, 02-12-2012 16:33 #1
Dit komt door de Nederlanders zelf, mensen in Nederland zijn dom en doodgeslagen.
Mensen zijn dom omdat er elke keer op dezelfde partij stemmen en verwachten dat het dit keer wel goed komt terwijl het jaar na jaar, verkiezing na verkiezing misgaat. Als het volk in Nederland nu is de bestaande macht buitenspel zet door er niet meer op te stemmen krijg je partijen die doen wat de stemmers willen anders gaan ze kapot. Dit is simpel maar niemand doet het.
Hier kom ik ook op dat mensen zijn doodgeslagen, protesteren en iets nieuws is eng, kost tijd en geld en Nederland heeft er gewoon geen zin in. Mensen willen als ze thuis zijn voor de tv zitten en niet te veel nadenken. Het is niet anders en wel goed zo, zo gaat het al jaren. Al er 3 poorten zijn uit de garage en er staan 2 rijen sluit men aan bij 1 van de 2, de derde blijft leeg omdat er niemand staat.

Infoteur: Stim
Gepubliceerd: 09-10-2011
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Politiek
Reacties: 3
Schrijf mee!