InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Politiek > Het Nederlands Kiesstelsel

Het Nederlands Kiesstelsel

Het Nederlands Kiesstelsel Ons kiessysteem, althans wat betreft de parlementsverkiezingen, stoelt op het omzetten van stemmenaantallen in zetels via een berekeningswijze, vorige eeuw opgesteld door de Gentse professor Victor D'hondt. Ons kiessysteem, althans wat betreft de parlementsverkiezingen, stoelt op het omzetten van stemmenaantallen in zetels via een berekeningswijze, vorige eeuw opgesteld door de Gentse professor Victor D'hondt.

Zeteltoewijzingen

Zeteltoewijzingen gebeuren bij ons eerst op het niveau van de kieskring. Hier kunnen partijen hun eerste zetels behalen op basis van het door hen behaalde kiescijfer. De niet rechtstreeks toegewezen zetels komen dan in een soortement van provinciale pot, en worden verder toegewezen op basis van de provinciale apparentering. Toch zijn er enige opmerkingen.

Quorum

Ten eerste kan niet iedereen zomaar meespelen op provinciaal niveau. Hiervoor moet men immers het provinciale quorum halen, momenteel bepaald als 33% van de kiesdeler (voor wat betreft kamerverkiezingen). Dit quorum dient gehaald in één arrondissement van de provincie, maar speelt onmiskenbaar in het voordeel van de grotere partijen. Dit quorum is immers, alhoewel uitgedrukt in een percentage, grotendeels te beschouwen als een absolute drempel. En hoe kleiner de kiesomschrijving, hoe kleiner de kans om over de drempel te geraken. Door provincies op te delen in kieskringen, wordt het aldus moeilijker voor een kleine partij om zetels te halen. Bijgevolg kan men stellen dat grote partijen door dit systeem per provincie gemakkelijk een zetel, zelfs twee, winst boeken. En daarmee is de kous nog niet af. D'hondt wordt immers niet zomaar eenmaal, maar per provincie toegepast. Op federaal niveau dus 10 maal, wat zonder al te veel problemen kan leiden tot 10 zetels, zelfs meer die door de berekeningswijze D'hondt uit de handen van kleine partijen worden gehouden en overgeheveld naar de grote.

Veel-partijen-systeem

Doordat het Nederlands kiesstelsel werkt volgens evenredige vertegenwoordiging heeft dit een veel-partijen-systeem tot gevolg waarbij geen enkele partij de meerderheid heeft en er coalitieregeringen moeten worden gevormd. Het is dan altijd maar de vraag welke partijen in de regering zullen komen. Het heeft dan ook weinig zin om in een vroeg stadium mogelijke ministers naar voren te schuiven. (Bovendien worden vaak specialisten van buiten de politiek aangezocht als minister.) Het districtenstelsel leidt er toe dat in het parlement één partij de absolute meerderheid verkrijgt en in de praktijk tot een tweepartijenstelsel. Bij verkiezingen wordt òf de zittende regering gehandhaafd òf de zogenoemde schaduwregering die in de verkiezingstijd als een alternatief is gepresenteerd, treedt aan.

Berekening

Per een bepaalt aantal stemmen krijg je een zetel. Stel:
  • 250 stemmen -> 5 zetels
  • 300 stemmen -> 6 zetels
  • 350 stemmen -> 7 zetels
  • 400 stemmen -> 8 zetels
  • 450 stemmen -> 9 zetels

De stemming:
VVDDí66PvdA
483320397
1200 mensen kunnen stemmen op: VVD, PvdA en Dí66
VVD krijgt dan 9 zetels, Dí66 krijgt er 6 en de PvdA krijgt er 7.

De stemming gaat dus eerlijk, degene met de meeste stemmen krijg de meeste zetels, behalve als de ene partij 300 stemmen krijgt en de ander 349, want dan krijgen ze allebei 6 zetels terwijl de een toch meer stemmen heeft gekregen.
© 2008 - 2019 Lisa2008, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Het Griekse kiesstelsel en de evenredige vertegenwoordigingHet Griekse kiesstelsel en de evenredige vertegenwoordigingBij de Griekse parlementsverkiezingen van 2015 werd Syriza de grootste partij met 36,3 procent van de stemmen. In het pa…
Hoe wordt de Tweede Kamer gekozen?Om de vier jaar wordt de Tweede Kamer opnieuw gekozen. Het is voor een kabinet de uitdaging om herkozen te worden en dus…
Het Amerikaanse Kiesstelsel: presidentsverkiezingenHet Amerikaanse Kiesstelsel: presidentsverkiezingenMeer dan een jaar voor de eigenlijke presidentsverkiezingen barst het circus los. In principe kan iedereen zich presiden…
Politieke besluitvorming: Rechtstaat en democratieEen groot gedeelte van de Nederlandse bevolking meent dat de politieke besluitvorming in Nederland te langzaam gaat, er…
Niet stemmen en blanco stemmenNiet stemmen en blanco stemmenNiet stemmen en blanco stemmen: er is een groot verschil tussen deze twee. Beiden tellen niet mee voor de verkiezingen,…

Reageer op het artikel "Het Nederlands Kiesstelsel"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Lisa2008
Gepubliceerd: 24-11-2008
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Politiek
Schrijf mee!