InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Politiek > Monarchie: constitutioneel versus absoluut

Monarchie: constitutioneel versus absoluut

Monarchie: constitutioneel versus absoluut Een monarchie kan onder twee verschillende vormen plaatsvinden: constitutioneel en absoluut. Hierbij wordt de macht die een monarch heeft op verschillende manieren toegekend. Een monarchie ontstond uit het principe van soevereiniteit en komt voor uit de middeleeuwse bestuursleer waarbij God oppermachtig was en macht in dalende lijn verdeeld moest worden. De monarch zou dan de tweede plaats in de ranking aannemen. Door de verlichting kwam het principe van de monarchie onder discussie te staan en werden er meer en meer monarchieën van absoluut naar constitutioneel omgevormd.

Absolute monarchie

Bij een absolutie monarchie ligt de volledige regeringsmacht bij de monarch. Hierbij is de macht echter op politiek vlak vaak uitgevoerd door geestelijken, aristocraten en de adel. Dit om de draaglast van het werk van de monarch in te perken.

Absolutisme

Het principe van de absolute monarchie berust op de theorie van de Romeinse jurist Domitius Ulpianus, die met zijn 'princeps solutus est legibus' aantoonde dat de vorst niet gebonden is door wetten en daar dus boven staat. Ook Jean Bodin (Frans jurist) vernoemde met zijn 'prince est absous de la puissance des lois' dat de vorst immuun is aan de wetten.

Lodewijk XIV is een bekende voorstander van het absolutisme en was van 1661 tot 1715 koning van Frankrijk. De Franse revolutie in de 17e eeuw zorgde er uiteindelijk voor dat onder de waarden van de verlichting (liberté, egalité, fraternité) dit absolutisme ten val kwam en vervangen werd door een republiek.

Absolutisme hedendaags

Wereldwijd zijn er nog vijf absolute monarchieën:
  • Qatar (Emir: Tamim bin Hamad bin al-Thani)
  • Brunei (Sultan: Hassanal Bolkhia)
  • Saoedi-Arabië (Koning: Abdoellah bin Abdoel Aziz al-Saoed)
  • Swaziland (Koning Mswati III)
  • Vaticaan (Paus Fransiscus)

Constitutionele monarchie

Bij een constitutionele monarchie bepaalt de constitutie wie welke bevoegdheden toegekend krijgt, en ligt de macht als dusdanig niet enkel bij de monarch. Een constitutie is de manier hoe een staat is ingericht en het gaat hierbij om welke wetten en gebruiken er vastliggen en waar mensen zich aan dienen te houden. Een constitutie kan vastgelegd zijn in een grondwet, maar dat hoeft daarom niet. Bij een constitutionele monarch is de regeling dat een eerste minister de regering leidt en daarmee hoofd is van de uitvoerende macht. Hiernaast dient de minister wel verantwoording af te leggen aan de wetgevende macht: het parlement. De regering bepaalt tenslotte welke macht de monarch in dit stelsel heeft.

Zowel België als Nederland vallen hieronder, echter is de macht van de monarch zeer beperkt. In Nederland nemen de ministers de macht in handen en zijn zij verantwoordelijk voor de daden van de monarch. In België is de macht van de monarch louter ceremonieel en deze mag dus enkel advies geven.

Wereldwijd zijn er in totaal vijftien constitutionele monarchieën:
  • Andorra
  • België
  • Cambodja
  • Denemarken
  • Japan
  • Lesotho
  • Luxemburg
  • Maleisië
  • Koninkrijk der Nederlanden
  • Noorwegen
  • Samoa
  • Spanje
  • Thailand
  • Verenigd Koninkrijk
  • Zweden

Monarchen en hun titels

Vaak wordt een monarchie automatisch een koninkrijk genoemd, maar dat is niet altijd correct. Volgende titels kunnen worden onderscheiden om een monarchie te omschrijven:
  • Emir: emiraat
  • Keizer: keizerrijk
  • Groothertog(in): Groothertogdom
  • Paus: kerkelijke staat
  • Sultan: sultanaat
  • Vorst(in): vorstendom
  • Radja, Rani: radjanaat
© 2014 - 2019 Robin990, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Nederland: een parlementaire democratieNederland is een democratie. In een democratie heeft de bevolking zeggenschap over de overheid. Ook heeft Nederland een…
Nederlandse StaatsinrichtingOmdat Nederland een koning(in) als staatshoofd kent en toch een democratie is de staatsinrichting van Nederland ingewikk…
Het verschil tussen een koning en een presidentHet verschil tussen een koning en een presidentEr zijn grote verschillen tussen de een president en een koning. Deze verschillen zitten in de ambtstermijn en wijze waa…
Het Parlement van NederlandHet Parlement van NederlandDagelijks hoor je de term parlement wel een keer voorbijkomen op de televisie of de radio. Je weet dat deze het land bes…
De regering en het kabinetDe regering wordt gevormd door de koningin en alle ministers. Het kabinet bestuurt het land en voert het beleid uit. Dez…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: ErikaWittlieb, Pixabay
  • De ontbinding der volksvertegenwoordiging in de constitutionele monarchie - Door Hendrik Hogendorp

Reageer op het artikel "Monarchie: constitutioneel versus absoluut"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Robin990
Laatste update: 16-10-2015
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Politiek
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!