Zwarte pedagogie, autoritaire opvoeding

Zwarte pedagogie is de term, die gebruikt wordt door pedagogen en psychologen om de autoritaire manier van opvoeden uit de 19e eeuw 20e eeuw en de gevolgen ervan, onder woorden te brengen. Het is een begrip, een manier van opvoeden, gebaseerd op handeling en vorm van communicatie met een manipulatieve en vaak geweldadige aard. Slaan werd als normaal beschouwd. Een kind had niets in te brengen, de wil moest gebroken worden.

Historische achtergrond

In de 18e eeuw was men er ten volle van overtuigd, dat er niets goeds in het kind zat, hij was zondig geboren en moest afgericht worden het kwade te laten en het goede te doen. Een citaat uit 1748 van J. Sultzer: In de eerste levensjaren is er veel dwang en lichamelijke straf nodig. Gelukkig vergeten kinderen alles wat er in de eerste levensjaren is gebeurd. Als ze maar onthouden, wat ze niet mogen doen. Rond het jaar 2000 wordt in diverse Europese landen het slaan van kinderen verboden.

Kinderboeken en sprookjes

In veel oudere kinderboeken wordt het kind beschreven als volwassenen in notendop, die meestal het slechte kiezen en vaak met harde hand de goede richting ingeduwd moeten worden. In sommige sprookjes zelfs met dodelijke afloop. Voorbeelden zijn te vinden in de klassiekers van de Gebroeders Grimm: Het koppige kind. En het bekende Duitse kinderboek van Heinrich Hofmann: Struwwelpeter. Dit boek bestaat uit tien verhalen voor kinderen, waaruit ze op een overdreven manier zullen leren, hoe rampzalig de gevolgen van slecht gedrag en ongehoorzaamheid zijn.

Psychologisch achtergrond

Het is belangrijk te zien, dat deze methode van opvoeden erg manipulatief is en mishandelend. Het persoonlijke en de emoties van het kind zijn hier niet van belang en zijn ondergeschikt gemaakt aan de wil van de opvoeder. Er zullen dus sterke negatieve emoties ontstaan, zoals woede en haat, want het kind kan niet op tegen de volwassene. De psychotherapeute Alice Miller heeft veel onderzoek gedaan naar de gevolgen van opvoeding in de kindertijd. Ook haar eigen kindertijd heeft ze onderzocht, om zo beter te kunnen inschatten hoe haar cliënten er onder leden. Deze autoritaire en manipulatieve manier van opvoeden, waarin men denkt het kwade uit het kind te kunnen slaan, is een probleem, die van generatie op generatie, doorgaat. De Franse filosoof Michel Foucault spreekt in zijn boeken diverse keren over het aannemen van normen als dresseren van het volk.

Discussie en kritiek

De meeste ideeën van de zwarte pedagogie zijn grotendeels omstreden, vooral het monddood maken en het mishandelen van kinderen. In veel landen is het slaan van kinderen verboden, maar er is ook het emotioneel, psychisch en geestelijk mishandelen. Vaak niet echt zichtbaar voor omstanders.De meeste discussies over de autoritaire opvoeding monden uit in de vraag, of men dan ook geen pedagogische tik mag geven. Voor de psychotherapeute Alice Miller is elke vorm van manipulatie, dwang en lichamelijk geweld te classificeren als zwarte pedagogie. Het vernedert een kind ten diepste, niet alleen een tik, maar ook het onbelangrijk vinden, dat een kind een eigen wil heeft en eigen emoties. En dat men daar rekening mee dient te houden.
© 2008 - 2021 Yellow, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
recensieIn den beginne was er opvoeding, Alice MillerDe Zwitserse Alice Miller, geboren in 1927, heeft vele jaren van haar leven gewerkt als psychoanalytica. In die tijd zag…
Invloed van de omgeving op opvoedenDe gebruikelijke manier van opvoeden vindt niet alleen zijn oorsprong in de sociale en culturele omgeving van het gezin,…
Disney Treasures: Disney RaritiesDisney Treasures: Disney RaritiesDe naam Disney Rarities zegt niet veel, maar waarschijnlijk kent u wel een paar van deze filmpjes. Zoals bijvoorbeeld he…
Invloeden vanuit de cultuur bij opvoedenInvloeden vanuit de cultuur bij de opvoeding. Met opvoeden dragen we cultuur over. Hiermee zorgt opvoeding voor overdrag…

Sibling bonding: een sterke band tussen je kinderenIn dit artikel een woordje uitleg over sibling bonding (een sterke band tussen kinderen) en over wat je als ouder kan do…
Het belang van spelen bij kinderenHet spelen van kinderen is niet iets wat toevallig gebeurt. Ook is het niet bedoeld als invulling van hun vrije tijd. He…
Bronnen en referenties
  • Alice Miller: In den beginne was er opvoeding
  • Wikipedia: Michel Foucault
Yellow (42 artikelen)
Gepubliceerd: 11-12-2008
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Pedagogiek
Bronnen en referenties: 2
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.