InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Pedagogiek > Zwarte pedagogie, autoritaire opvoeding

Zwarte pedagogie, autoritaire opvoeding

Zwarte pedagogie is de term, die gebruikt wordt door pedagogen en psychologen om de autoritaire manier van opvoeden uit de 19e eeuw 20e eeuw en de gevolgen ervan, onder woorden te brengen. Het is een begrip, een manier van opvoeden, gebaseerd op handeling en vorm van communicatie met een manipulatieve en vaak geweldadige aard. Slaan werd als normaal beschouwd. Een kind had niets in te brengen, de wil moest gebroken worden.

Historische achtergrond

In de 18e eeuw was men er ten volle van overtuigd, dat er niets goeds in het kind zat, hij was zondig geboren en moest afgericht worden het kwade te laten en het goede te doen. Een citaat uit 1748 van J. Sultzer: In de eerste levensjaren is er veel dwang en lichamelijke straf nodig. Gelukkig vergeten kinderen alles wat er in de eerste levensjaren is gebeurd. Als ze maar onthouden, wat ze niet mogen doen. Rond het jaar 2000 wordt in diverse Europese landen het slaan van kinderen verboden.

Kinderboeken en sprookjes

In veel oudere kinderboeken wordt het kind beschreven als volwassenen in notendop, die meestal het slechte kiezen en vaak met harde hand de goede richting ingeduwd moeten worden. In sommige sprookjes zelfs met dodelijke afloop. Voorbeelden zijn te vinden in de klassiekers van de Gebroeders Grimm: Het koppige kind. En het bekende Duitse kinderboek van Heinrich Hofmann: Struwwelpeter. Dit boek bestaat uit tien verhalen voor kinderen, waaruit ze op een overdreven manier zullen leren, hoe rampzalig de gevolgen van slecht gedrag en ongehoorzaamheid zijn.

Psychologisch achtergrond

Het is belangrijk te zien, dat deze methode van opvoeden erg manipulatief is en mishandelend. Het persoonlijke en de emoties van het kind zijn hier niet van belang en zijn ondergeschikt gemaakt aan de wil van de opvoeder. Er zullen dus sterke negatieve emoties ontstaan, zoals woede en haat, want het kind kan niet op tegen de volwassene. De psychotherapeute Alice Miller heeft veel onderzoek gedaan naar de gevolgen van opvoeding in de kindertijd. Ook haar eigen kindertijd heeft ze onderzocht, om zo beter te kunnen inschatten hoe haar cliënten er onder leden. Deze autoritaire en manipulatieve manier van opvoeden, waarin men denkt het kwade uit het kind te kunnen slaan, is een probleem, die van generatie op generatie, doorgaat. De Franse filosoof Michel Foucault spreekt in zijn boeken diverse keren over het aannemen van normen als dresseren van het volk.

Discussie en kritiek

De meeste ideeën van de zwarte pedagogie zijn grotendeels omstreden, vooral het monddood maken en het mishandelen van kinderen. In veel landen is het slaan van kinderen verboden, maar er is ook het emotioneel, psychisch en geestelijk mishandelen. Vaak niet echt zichtbaar voor omstanders.De meeste discussies over de autoritaire opvoeding monden uit in de vraag, of men dan ook geen pedagogische tik mag geven. Voor de psychotherapeute Alice Miller is elke vorm van manipulatie, dwang en lichamelijk geweld te classificeren als zwarte pedagogie. Het vernedert een kind ten diepste, niet alleen een tik, maar ook het onbelangrijk vinden, dat een kind een eigen wil heeft en eigen emoties. En dat men daar rekening mee dient te houden.
© 2008 - 2018 Yellow, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
recensieIn den beginne was er opvoeding, Alice MillerDe Zwitserse Alice Miller, geboren in 1927, heeft vele jaren van haar leven gewerkt als psychoanalytica. In die tijd zag…
Invloed van de omgeving op opvoedenDe gebruikelijke manier van opvoeden vindt niet alleen zijn oorsprong in de sociale en culturele omgeving van het gezin,…
Invloeden vanuit de cultuur bij opvoedenInvloeden vanuit de cultuur bij de opvoeding. Met opvoeden dragen we cultuur over. Hiermee zorgt opvoeding voor overdrag…
Alice in WonderlandAlice in Wonderland is een bekende Disneyfilm. Het verhaal is echter niet door Disney bedacht, maar is van een (kinder)b…
recensieFilmrecensie: A Crime (Un Crime)A Crime is een thriller/film noir uit 2006, geregisseerd door Manuel Pradal, met in de hoofdrollen Emmanuelle Béart, Har…
Bronnen en referenties
  • Alice Miller: In den beginne was er opvoeding
  • Wikipedia: Michel Foucault

Reageer op het artikel "Zwarte pedagogie, autoritaire opvoeding"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Pim, 02-10-2015 00:37 #4
Welke recent uitgebrachte boeken gaan over de gevolgen van een autoritaire opvoeding ten tijde van de 50-60 jaren van de vorige eeuw?

Lilian, 08-09-2014 10:48 #3
Ik ken iemand die op deze manier is opgevoed. Altijd maar vernederd en altijd de schuld op zich moeten nemen. Je bent een rotkind, we zijn teleurgesteld in je, door jou ben ik nu ongelukkig.' De meeste uitspraken ook nog (zwaar) onder invloed gedaan. En nu is het kind bijna 30 en voelt zich zó onzeker dat het de hele dag mensen probeert te 'tackelen' in de positie waarin het zelf zat. En ze dan afblaft voor hun fouten en ze verteld dat zíj hier de schuld zijn van al het ongeluk. Het kind wil zo graag in die rol van de grote ouder zijn, die sterke ouder die hem kleineerde, dat het nu alle vrienden en familie wegjaagt en alle verwijten naar zichzelf, op anderen projecteert. Ooit gaat dat doosje met gevoelens open en dan moet er erkent en geaccepteerd worden dat dit al die tijd de gevoelens van het kind zélf waren. Dat wordt nog heel moeilijk. Ik weet niet wat er dan gebeurd.

Chris, 24-11-2013 21:12 #2
Bij betere lezing en bestudering: er ontstaan niet per se sterke negatieve gevoelens van haat en woede. Die gevoelens zijn immers nooit geintergreerd of bewust ervaren. Wel zijn er mogelijk gevoelens van isolement en vervreemding agv deze opvoeding.

Hillie Wildeveld, 11-06-2012 13:35 #1
Heb al verschillende boeken van Alice Miller gelezen en ik vind dat ze een heel goed standpunt inneemt. Wat ik ook weet is dat, 'de algehele situatie in ogenschouw genomen, ieder mens altijd in haar of zijn leven, het beste gedaan wat hij of zij kon.' (Harvey Jackins) Maar wat ook waar is, is dat het bij de 'tweede persoon' pijn heeft opgeleverd en dat, zoals Alice zegt, we door een 'wetende getuige' in de arm tenemen, dit kunnen opruimen en zo onze eigen levensweg uitzoeken en bewandelen. Het enige wat daarvoor nodig is, is er van uitgaan dat er iets is 'dat niet klopt' en omdat, van stap tot stap, uit te zoeken. Ik wens iereen met deze stappen een vreugde volle reis.

Infoteur: Yellow
Gepubliceerd: 11-12-2008
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Pedagogiek
Bronnen en referenties: 2
Reacties: 4
Schrijf mee!