InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Pedagogiek > Abnormale ontwikkeling kind: enuresis en encopresis

Abnormale ontwikkeling kind: enuresis en encopresis

Abnormale ontwikkeling kind: enuresis en encopresis Enuresis en encopresis zijn voorbeelden van een abnormale ontwikkeling van het kind wat betreft de zindelijkheid. Beide stoornissen hebben te maken met de zindelijkheid van het kind. Enuresis is een andere benaming voor bedplassen. Encopresis is het smeren van de ontlasting op ongeschikte plaatsen, spelen met de ontlasting.

Normale ontwikkeling

Het is volkomen normaal dat kinderen moeite hebben met het verwerven van wenselijk gedrag rondom zindelijkheid. Zowel de vaardigheden van het kind om nieuw gedrag aan te leren als de vaardigheid van de ouders om deze zaken aan te leren spelen hierbij een grote rol.

In dit artikel worden drie onderwerpen besproken:

Zindelijkheid

Zindelijkheid is een vaardigheid die grote zorgen veroorzaakt bij ouders van jonge kinderen. Ouders zien zindelijkheid soms als een mijlpaal in de ontwikkeling van hun kind. Voor het kind is het een teken dat het niet langer een baby is, bovendien verwerft het de trots van de ouders wanneer het kind zindelijk is.

De stappen bij het zindelijk worden

De ontwikkeling van zindelijkheid verloopt in een aantal fasen. Eerst verwerft het kind controle over de darmen in de nacht, vervolgens over de dag. Daarna leert het kind eerst s’nachts en daarna ook overdag te controle te hebben over de blaas. Dit proces vindt meestal plaats tussen de 18 en 36 maanden. De visie op de geschikte leeftijd voor zindelijkheidstraining verschilt onder meer door cultuur en druk van buitenaf op de ouders (bijvoorbeeld het kinderdagverblijf).

Er zijn diverse factoren die bijdragen aan een succesvolle zindelijkheidstraining:
  • Het kind moet er lichamelijk en geestelijk klaar voor zijn en begrijpen wat er van hem of haar verwacht wordt
  • Kleding welke gemakkelijk verwisseld kan worden bij ongelukjes
  • Een geschikte maat pot voor het kind
  • Complimenten wanneer het kind op tijd naar de pot gegaan is
  • Op een ontspannen manier met de zindelijkheidstraining omgaan

Bedplassen of enuresis

De officiële benaming voor bedplassen is enuresis. Dit woord is afkomstig uit het Grieks en betekent “ik maak water”. Dit verwijst naar de herhaalde drang urine te laten lopen tijdens de dag of nacht wanneer dit niet veroorzaakt wordt door een fysieke stoornis. Een gebrek aan controle over de blaas wordt over het algemeen niet gediagnosticeerd als enuresis voordat het kind de leeftijd van 5 jaar bereikt heeft.

Oorzaken van enuresis

Er is geen definitieve oorzaak aan te wijzen voor het bedplassen, mogelijk is het een samenspel van diverse factoren. In sommige gevallen is het bed plassen te wijten aan een emotionele ontregeling. De meeste psychische klachten die tegelijkertijd met het bedplassen ervaren worden zijn echter eerder gevolg dan oorzaak van het bedplassen. Sommige kinderen met enuresis zijn erg diepe slapers en merken daarom niet dat hun blaas te vol is. Er is echter gebleken dat kinderen tijdens verschillende fasen van de slaap in bed plassen en niet enkel tijdens de diepe slaap. Een biologische verklaring is dat kinderen met enuresis mogelijk te weinig van het antidiuretisch hormoon (ADH) hebben, wat tot een hogere urineproductie kan leiden.

Behandeling van enuresis

Voordat men met een behandeling start dient het kind door een arts onderzocht te worden om uit te sluiten dat het probleem een fysieke basis heeft.

Een grote verscheidenheid aan medicatie wordt gebruikt om bedplassen te behandelen. Vroeger werd vooral veel gebruik gemaakt van het antidepressivum Tofranil. Tegenwoordig is DDAVP (Desmopressin acetate) het meest voorgeschreven medicijn tegen bedplassen.

Het urine alarm systeem is een gedragsmatige behandeling van enuresis. Het apparaat geeft een signaal wanneer het laken van het apparaat nat wordt waardoor het kind gewekt wordt.

Encopresis

Encopresis is het smeren van de ontlasting op de kleren of andere ongeschikte plaatsen wanneer dit niet het gevolg is van een fysieke stoornis. Je kan het als het ware zien als spelen met de ontlasting. Er zijn twee subtypen encopresis: met en zonder obstipatie (verstopping).

Oorzaak

Er is een variëteit aan mogelijke oorzaken van encopresis. Het rectum kan pijnlijk geworden zijn door de verstopping en als gevolg kan het kind de pijn duidelijk proberen te maken door de uitwerpselen op van alles te smeren.
Encopresis lijkt meer voor te komen bij kinderen met ontwikkelingsbeperkingen in de structuur en het functioneren van de fysieke en anatomische mechanismen welke benodigd zijn voor darmcontrole.

Behandeling

De meeste behandelvormen van encopresis combineren medische en gedragsmatige behandeling. In de eerste plaats worden het kind en de ouders geïnformeerd over encopresis. Vervolgens wordt er voor gezorgd dat het kind geen last (meer) heeft van verstoppingen. Tenslotte leren de ouders een vast schema van toiletbezoekjes te implementeren.
Wanneer het kind zichzelf onder gesmeerd heeft moet het zichzelf verschonen en de kleding wassen.

Lees verder

© 2008 - 2019 Melod, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
ZindelijkheidsstoornissenZindelijk worden is een belangrijke stap in de ontwikkeling van een kind. Het eerste 'plasje' of de eerste keer 'op het…
Kinderpsychiatrie: urine- en faeces incontinentieEen veel voorkomend probleem bij kinderen is urine-incontinentie op een leeftijd waarop kinderen normaal al continent zi…
Bedplassen: oorzaken, gevolgen, behandelingBedplassen komt bij kinderen van 5 à 6 jaar nog redelijk vaak voor. Je spreekt van bedplassen als je kind enkele keren p…
Zindelijkheid: Gemiddelde leeftijd, methoden en tipsZindelijkheid: Gemiddelde leeftijd, methoden en tipsDe definitie van zindelijkheid is het gecontroleerd plassen en poepen op een plaats die daar speciaal voor bedoeld is. D…
Zindelijkheidstraining – Help je kind zindelijk wordenZindelijkheidstraining – Help je kind zindelijk wordenEen kind kan pas zindelijk worden als hij de sluitspieren waarmee blaas en darmen worden afgesloten, kan beheersen. Rond…
Bronnen en referenties
  • Wicks-Nelson R. & Israël A. C. (2009) Abnormal Child and Adolescent Psychology

Reageer op het artikel "Abnormale ontwikkeling kind: enuresis en encopresis"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Melod
Laatste update: 02-07-2011
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Pedagogiek
Special: Ontwikkeling kind
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!