InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Ouder en gezin > Kinderrechten, rechten en plichten van opvoeden

Kinderrechten, rechten en plichten van opvoeden

Kinderrechten, rechten en plichten van opvoeden In Boek I van het Burgerlijk Wetboek, artikel 247, zijn de rechten en plichten vastgelegd, die gehanteerd moeten worden bij het verzorgen en opvoeden van kinderen. Ouders hebben het recht en de plicht om hun kind te verzorgen en op te voeden. Zij moeten ervoor zorgen dat de persoonlijkheid van een kind zich kan ontwikkelen. Zij hebben de verantwoordelijkheid voor de zowel psychische als lichamelijke ontwikkeling van hun kind en voor hun veiligheid.

Artikel 247 na 2007

Aan artikel 247 is een 2007 een bepaling toegevoegd. In de verzorging en opvoeding van het kind passen de ouders, de opvoeders of de verzorgers geen geestelijk of lichamelijk geweld of enige andere vernederende behandeling toe.
Doel van deze toevoeging is de bescherming van kinderen, geweld als opvoedingsmiddel wordt niet toegestaan.
De toevoeging aan het wetsartikel is geen strafrechtelijke toevoeging. De bepaling is opgenomen in het Burgerlijk Wetboek.
Ouders en verzorgers mogen kinderen naar eigen goeddunken opvoeden, maar er zijn grenzen gesteld aan opvoedingsmiddelen zoals lijfstraffen en mishandeling (zowel geestelijk als lichamelijk).

Oorzaken van geweld in de opvoeding

  • Ouders kunnen de controle over zichzelf kwijtraken
  • Door boosheid en stress kan een ouder een kind harder aanpakken dan gewenst is.
  • Als een kind weinig tot niet reageert op een mildere aanpak, zal een ouder strenger gaan straffen.
  • Eigen problemen worden afgereageerd op het kind.
  • Ouders kunnen zelf zo opgevoed zijn en vinden dat ze er niet slechter van geworden zijn.
  • Ouders kunnen denken dat ze door geweld een kind respect bijbrengen voor autoriteit.
  • Een ouder kan denken dat een kind slechts op die manier gehoorzaamt en zich goed gedraagt.

Lichamelijk en geestelijk geweld zijn niet toegestaan

Opvoedingsmiddelen die worden gebruikt om een kind lichamelijk of geestelijk pijn te doen, zijn niet toegestaan. Vaak worden deze middelen gebruikt om te straffen of uit frustratie van de ouder.
  • Lichamelijk geweld is slaan met de hand of met een voorwerp, schoppen, door elkaar schudden, trekken of knijpen en duwen.
  • Geestelijk geweld is kleineren, uitschelden, treiteren, vernederen, opsluiten en terugkerend negeren.

Internationale mensenrechten en kinderrechten

Mensen hebben recht op respect en mogen niet expres pijn worden gedaan. Ook mogen ze niet vernederd worden. Dit staat in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Bijna alle landen hebben nu ook het Internationale Verdrag voor de Rechten van het Kind, de IVKR, ondertekend. De overheid belooft hiermee de ouders te steunen. Zij zijn de eerstverantwoordelijken voor de opvoeding en de ontwikkeling van het kind.

Gedrag van een te zwaar gestraft kind

Veel straffen heeft niet het effect dat men beoogt:
  • Door agressief gedrag van de ouder leert een kind dat dit een einde maakt aan een bepaald soort gedrag. Het zal zelf ook agressief gedrag gaan vertonen.
  • Kinderen leren door zware straf welke consequenties hun gedrag heeft voor henzelf, maar niet wat het voor anderen betekent.
  • Kinderen die veel straf krijgen leren te zorgen voor zichzelf: zorgen dat ze geen straf krijgen. Deze kinderen maken zich de normale regels niet eigen.
  • Steeds vaker zal zo'n kind ongehoorzaam zijn aan zijn ouders, want hij vertrouwt hen steeds minder.

Gevolgen van geweld in de opvoeding

Het is duidelijk gemaakt door meerdere onderzoeken dat een gewelddadige opvoeding zeer schadelijk kan zijn voor een kind.
Het kind kan zowel fysiek als psychisch beschadigd worden. De gevolgen voor het moment en ook voor het verdere leven kunnen
langdurig zijn:
  • Door lichamelijk letsel kan een kind pijn hebben, gewond zijn en zelfs gehandicapt raken.
  • Door psychisch letsel kan een kind angsten oplopen, een minderwaardigheidsgevoel krijgen en depressief worden.
  • Het kind vertrouwt de ouder niet meer en/of wijst de ouder af.
  • Het kind kan anti-sociaal gedrag gaan vertonen, anderen gaan pesten, liegen naar de ouders en anderen, of agressief worden.
  • A-sociaal en agressief gedrag kan zich voortzetten in het volwassen leven.
  • Volwassenen kunnen het zelfde gedrag gaan vertonen: mishandeling van partner of eigen kind.
  • Verslaving en depressiviteit.

Goede regels in de opvoeding

Het is kinderen eigen om regels naar hun hand te zetten, grenzen te overschrijden. Ouders worden daardoor uitgedaagd om duidelijke regels te hanteren en duidelijk te zijn naar het kind toe in redenen waarom iets gewenst wordt. Die regels dienen dan ook consequent gehandhaafd te worden.
Uit onderzoek van Scholte en Sontag (1992) blijkt dat dusdanig opgevoede kinderen zelfstandig zijn en in staat zijn tot het dragen van verantwoordelijkheid. Hun zelfbeeld is positief en ze zijn sociaal en cognitief vaardig.

Tips voor het aanleren van gewenst gedrag, ook op langere termijn

  • Ouders kunnen zelf model staan voor het gewenste gedrag van hun kind. Als een kind ziet hoe het gedrag van de ouder iets positiefs oplevert, zal het dit gedrag nadoen.
  • Vertellen aan kinderen waarom een bepaald gedrag gewenst wordt en uitleg daarover geven. Ook geeft de ouder uitleg over de reden van een grens, een regel.
  • Luisteren naar een kind en hun groei naar onafhankelijkheid stimuleren.
  • Complimenteren van goed gedrag. Dit leidt bij een kind tot zelfwaardering en geeft de ouder het gevoel dat er meer positieve kanten aan een kind zijn.
  • In enkele gevallen van negatief gedrag kan negeren een optie zijn. Echt niet reageren. Als een kind anderen met zijn gedrag lastigvalt, is dit geen optie.
  • Een Time-out kan gegeven worden. Het kind wordt even afgezonderd na ongewenst gedrag en mag na afkoelen weer terugkomen.
  • Als niets helpt, kan gestraft worden. Straf moet gegeven worden als het negatief gedrag vertoond wordt, niet lang daarna. De straf moet in verhouding zijn met wat misdaan is en het kind moet weten waarom de straf gegeven wordt en hoe lang die duurt. Een kind kan dan bijvoorbeeld uitgesloten worden van iets leuks of het moet iets doen wat hij/zij niet leuk vindt.

Als een ouder vermoeid is of ruzie heeft met zijn partner, stress heeft op zijn werk, zal een kind dat aanvoelen. Het kan dan reageren door druk te zijn of slecht te luisteren. Ouders kunnen dan negatief reageren. Spijt tonen voor het verliezen van geduld zal een kind leren dat je boos mag zijn en dat daarna weer goed kunt maken.
© 2012 - 2019 Wilvdvleuten, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De rechten van het kind in de gezondheidszorgDe rechten van het kind in de gezondheidszorgKinderen worden vanwege hun kwetsbare positie beschermd door de regering, want in alle gevallen moet het belang van het…
Dammen, de uitlegDammen is een bordspel met enorm veel mogelijke spelverlopen, daarom is iedere partij weer anders als de vorige. Als je…
Zwarte pedagogie, autoritaire opvoedingZwarte pedagogie is de term, die gebruikt wordt door pedagogen en psychologen om de autoritaire manier van opvoeden uit…
Zelf een pinata makenWat is er nu leuker dan een pinata ophangen op een kinderfeestje? Lees hier alles over hoe je zelf een prachtige pinata…
Bronnen en referenties
  • Nederlands Jeugd Instituut, Opvoeden zonder geweld I. ten Berge en E. Geurts

Reageer op het artikel "Kinderrechten, rechten en plichten van opvoeden"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Lb ,koppenol, 12-02-2012 18:19 #1
Wat is het toch uitermate VREEMD dat nog steeds ondanks prima studies passyndroom (vervreemding, al dan niet opzettellijk gepleegd), dit niet apart wordt benoemd inzake kindermishandeling, wat het is in realiteit. In vele van die zaken is dader de moeder van kind of kinderen, c.q. familie ervan, als mnedeplegers, dat kan ook, en sprake van zelfs Verduistering van Staat van een individu (kind is ook individu!). (Art 236 Strafrecht).
Op deze wijze van ontwijken, verzwqijgen, verdraaien, manipulatie, etc etc brengen daders hiervan grote schade toe aan vele duizenden kinderen en veelal eigen vaders meestal. Schandalig is het dat ook Nederlands familierechyt amper deze zaken aanpakt c.q. wenst aan te pakken kennellijk. Omdat het vrouwen zijn de daders? Omdat het niet in het " plaatje past" van de polici of rechters? Kinderrechten worden hier zo in Nederland bij bosjes geschonden. Iedere dag weer. En wie grijpen nu eindelijk in als RECHTERS familierecht nota bene, door bijvoorbeeld de ggz als politiek meldplicht te geven met name wanneer het borderlinemoeders betreft… (Zie artikel in Kind en Adolescent 2009. Vertrouwensarts B. van het AMK)…

Infoteur: Wilvdvleuten
Laatste update: 01-01-2016
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Ouder en gezin
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 1
Schrijf mee!