Gratis kan duur zijn
Veel mensen zijn zo sociaal, dat ze elke dienst die een medemens hen bewijst, menen te moeten beantwoorden met een tegenprestatie of gunst! Oplichters maken daar schaamteloos misbruik van! Want waarom zou iemand die jou niet kent, je iets schenken? In Japan bestaat in dat verband een spreekwoord dat zegt: "Niets is duurder dan wat je gratis krijgt."Het aannemen van een geschenk, schept verplichtingen
De ietwat ouderen onder ons, kennen ze ongetwijfeld nog, de 'Hare Krishna'-volgelingen in hun oranje gewaden die onvermoeibaar door voetgangersgebieden en op luchthavens hun "Hare Krishna Rama Rama" lieten weerklinken. Ze kwamen gelukzalig ogend op je toe, drukten een boek in je handen en zeiden: "Dit is een geschenk van ons, mijn vriend" Ja, daar stond je dan en had plotseling een boek in je handen, dat je niet wilde. En wee degene die dacht dat hij na een “dankjewel en tot ziens” zijn weg kon vervolgen. Integendeel, want dan wees de volgeling op je verplichting en liet je niet gaan totdat je hem een gepaste "fooi" gaf.Voor wat, hoort wat
De Hare Krishna-volgelingen hadden, waarschijnlijk onbewust, de wet van de wederkerigheid ontdekt en die perfect in praktijk gebracht. We zijn ons er nauwelijks van bewust maar de wet van de wederkerigheid functioneert even betrouwbaar als de wet van de zwaartekracht. Het is een in de mens verankerde wetmatigheid die zegt: "Als iemand jou iets geeft, moet je hem iets teruggeven!" Een gevoel van schuld zogezegd. Het is iets wat ons in onze kinderjaren al wordt bijgebracht! Het is een belangrijke norm die het leven in een samenleving moet vergemakkelijken. Het is bijvoorbeeld ook een belangrijk uitgangspunt in het kader van burenhulp.Ter illustratie
Een aantal proefpersonen werd onder het mom van deelname aan een onderzoek naar kennis van kunst, bij elkaar gebracht. Op een gegeven moment verliet een van hen, we noemen hem Joe, even de ruimte. Even later kwam hij weer terug en bracht voor elk van de andere deelnemers een flesje cola mee. Die had hij in de hal gezien en hij dacht dat de anderen misschien ook wel trek daarin zouden hebben. Toen het onderzoek voorbij was, vroeg Joe de andere deelnemers om hem een plezier doen. Hij verkocht loten waarmee je een auto kon winnen. Als hij meer loten verkocht dan de andere verkopers, kon hij een premie verdienen. Wat bleek? De deelnemers die een cola kregen, kochten tweemaal zoveel loten als degenen die geen cola hadden ontvangen. Nog verbazingwekkender was het, dat het ook werkte bij de deelnemers die aangaven dat ze Joe eigenlijk niet zo sympathiek vonden.
