Tehilliem: Psalm 34 - een Joodse uitleg

Psalm 34 gaat over David die in het paleis van Achish, de broer van Goliath, zit en in groot gevaar is. David doet zich voor als een dwaze man. Hij schrijft op de deuren dat Achisch, koning van Gath, hem 100.000 gouden munten schuldig is. Achisch verwijdert hem uit het paleis. Uit blijdschap schrijft David deze psalm in alfabetische volgorde. Dit artikel is gebaseerd op gegevens van Joodse wijzen. Tevens vindt u de visie van Etsel.

Tekst Psalm 34

Van David, toen hij zich als krankzinnige aanstelde voor Awimelech, die hem verjoeg en hij weg moest gaan. Prijzen wil ik de Eeuwige altijd weer, steeds is een lofzang voor Hem in zijn mond. Heel mijn ziel zingt de lof van de Eeuwige, laten zij die bedrukt zijn het horen en blij zijn.
…..
…..
Hij past op al zijn ledematen, niet één ervan wordt gebroken. Het kwaad doodt de slechte en die de brave haten moeten hun schuld boeten. De Eeuwige redt het leven van Zijn dienaren, allen die bij Hem schuilen hebben geen schuld te boeten.

Tekst in het Hebreeuws

א לְדָוִד בְּשַׁנּוֹתוֹ אֶת-טַעְמוֹ לִפְנֵי אֲבִימֶלֶךְ וַיְגָרְשֵׁהוּ וַיֵּלַךְ. ב אֲבָרְכָה אֶת-יְהוָה בְּכָל-עֵת תָּמִיד תְּהִלָּתוֹ בְּפִי. ג בַּיהוָה תִּתְהַלֵּל נַפְשִׁי יִשְׁמְעוּ עֲנָוִים וְיִשְׂמָחוּ. ד גַּדְּלוּ לַיהוָה אִתִּי וּנְרוֹמְמָה שְׁמוֹ יַחְדָּו. ה דָּרַשְׁתִּי אֶת-יְהוָה וְעָנָנִי וּמִכָּל-מְגוּרוֹתַי הִצִּילָנִי. ו הִבִּיטוּ אֵלָיו וְנָהָרוּ וּפְנֵיהֶם אַל-יֶחְפָּרוּ. ז זֶה עָנִי קָרָא וַיהוָה שָׁמֵעַ וּמִכָּל-צָרוֹתָיו הוֹשִׁיעוֹ. ח חֹנֶה מַלְאַךְ-יְהוָה סָבִיב לִירֵאָיו וַיְחַלְּצֵם. ט טַעֲמוּ וּרְאוּ כִּי-טוֹב יְהוָה אַשְׁרֵי הַגֶּבֶר יֶחֱסֶה-בּוֹ. י יְראוּ אֶת-יְהוָה קְדֹשָׁיו כִּי-אֵין מַחְסוֹר לִירֵאָיו. יא כְּפִירִים רָשׁוּ וְרָעֵבוּ וְדֹרְשֵׁי יְהוָה לֹא-יַחְסְרוּ כָל-טוֹב. יב לְכוּ-בָנִים שִׁמְעוּ-לִי יִרְאַת יְהוָה אֲלַמֶּדְכֶם. יג מִי-הָאִישׁ הֶחָפֵץ חַיִּים אֹהֵב יָמִים לִרְאוֹת טוֹב. יד נְצֹר לְשׁוֹנְךָ מֵרָע וּשְׂפָתֶיךָ מִדַּבֵּר מִרְמָה. טו סוּר מֵרָע וַעֲשֵׂה-טוֹב בַּקֵּשׁ שָׁלוֹם וְרָדְפֵהוּ. טז עֵינֵי יְהוָה אֶל-צַדִּיקִים וְאָזְנָיו אֶל-שַׁוְעָתָם. יז פְּנֵי יְהוָה בְּעֹשֵׂי רָע לְהַכְרִית מֵאֶרֶץ זִכְרָם. יח צָעֲקוּ וַיהוָה שָׁמֵעַ וּמִכָּל-צָרוֹתָם הִצִּילָם. יט קָרוֹב יְהוָה לְנִשְׁבְּרֵי-לֵב וְאֶת-דַּכְּאֵי-רוּחַ יוֹשִׁיעַ. כ רַבּוֹת רָעוֹת צַדִּיק וּמִכֻּלָּם יַצִּילֶנּוּ יְהוָה. כא שֹׁמֵר כָּל-עַצְמוֹתָיו אַחַת מֵהֵנָּה לֹא נִשְׁבָּרָה. כב תְּמוֹתֵת רָשָׁע רָעָה וְשֹׂנְאֵי צַדִּיק יֶאְשָׁמוּ. כג פֹּדֶה יְהוָה נֶפֶשׁ עֲבָדָיו וְלֹא יֶאְשְׁמוּ כָּל-הַחֹסִים בּוֹ.

Toelichting op Psalm 34

in levensgevaar – blijf jezelf op God richten
Terwijl David in levensgevaar is concentreert hij zich geheel op God en vertelt aan ons hoe hij het ervaren heeft. Hij heeft zich als een krankzinnige gedragen en is toen weggestuurd. David volhardt omdat hij God constant prijst. Zo moeten wij ons ook in benarde situaties op God blijven richten. Zolang we ons op God richten kan niets ons klein maken. Zelfs de Holocaust heeft Joden niet van de Tora doen afwijken.

niet blind voor problemen zijn
David is niet blind voor zijn problemen. Hij heeft net als elk mens angst. Maar hij richt deze gevoelens op God. De kracht van HaShem wekt sterkte op. David omschrijft zichzelf als een arme man, maar zelfs vanuit de diepte helpt God.

vrede zoeken
Elk mens heeft een doel in zijn leven en als hij dat inziet houdt hij van zijn dagen. Keer u af van het kwade en doe het goed. Vrede vindt u als u het zoekt.

Visie van Etsel

Ook Psalm 34 leert ons dat we niet zonder God kunnen. Juist in moeilijke, benarde situaties moeten we God zoeken. We lopen zo niet weg voor onze problemen maar vinden er juist een oplossing voor. Soms zijn de oplossingen erg verrassend. In het geval van David zien we hoe hij veinst een dwaas te zijn. Zo kan hij ontsnappen. Voor een ongelovige zal dit een vorm van toeval zijn; voor de gelovige David is dit geen geluk maar het werk van God.

In deze Psalm komt ook weer het Joodse principe van het kwade overspoelen met het goede terug. Joden geloven dat de mens puur geboren wordt en dat hij zelf de keuze kan maken tussen goed en kwaad (net zoals God – God heeft de mens geschapen naar zijn evenbeeld). Hoewel het kwade in de wereld sterk lijkt, heeft het geen schijn van kans wanneer het genegeerd wordt. Het is waar dat we veel kwaad om ons heen zien en ervaren, maar het is óók waar dat er veel goede zaken gebeuren. Denk hierbij aan liefdadigheid, mantelzorg, ontwikkelingshulp, vrijwilligerswerk, de medische wereld, ontdekkingen, materiële welvaart, etc.

Veel lijden wordt door de mens zelf veroorzaakt. Zelfs natuurrampen kunnen veel minder slachtoffers opleveren wanneer we ons er van tevoren goed tegen beschermen. Verder speelt het verhaal van Job ook een belangrijke rol in het Joodse filosoferen over het lijden (het kwade). God geeft Job geen antwoord waarom Hij het kwade (het lijden) in de wereld heeft gebracht. Het behoort tot Gods geheim. De mens weet niet met welke motieven God het heelal en haar mysteries heeft geschapen. God zegt tegen Job:

"Waar was je toen Ik de aarde schiep?
Zeg het Mij als je zo knap bent...
Was je er bij toen ik de zee een halt toeriep...?
Heb jij gezien waar sneeuw ligt opgeslagen...?
Geef jij het paard zijn kracht...?
Toon jij de havik hoe hij moet vliegen...?"

Een bekende Joodse uitspraak luidt: "Mensen zijn de taal van God". God troost mensen via andere mensen. Er zijn zelfs mensen die hun leven wagen om andere mensen te redden. Dat er lijden is wil niet zeggen dat de Duivel (Satan) over deze wereld heerst (zoals ik ergens in een artikel van een christelijke infoteur op InfoNu las) en God momenteel 'afwezig' is tot de komst van de Messias. Die gedachte is erg onjoods. God blijft de grote regisseur. Alleen Hij weet waarom er kwaad is. Satan weet en kan niets uit zichzelf, hij is slechts een instrument van God.

Meer informatie: Tehilliem: Psalm 31 tot en met Psalm 45.

Lees verder

• Is het mogelijk in God te geloven met zoveel lijden?
• Pijn, verdriet en lijden. Een Joodse visie
• De strijd tussen goed en kwaad. Een Joodse visie
• Verlossing: Een Joodse visie