De Amish: het gezinsleven

De rond tweehonderdduizend Amish in de USA wonen voornamelijk in de noordoostelijke staten en het midwesten. De Amish-streek bij uitstek waar de strengste leden wonen is het district Lancaster County in de staat Pennsylvania. Dit artikel beschrijft het dagelijks leven van deze groep, de aanhangers van de zgn. 'Old Order'. De mannen werken op het land, de vrouwen doen het huishouden en ontspannen zich met het maken van de beroemde quilts, de prachtig gehaakte en geborduurde kleden.

Ruime, landelijke boerderijen

De ruime boerderijen in Lancaster County liggen vaak aan een landelijk laantje of bij één van de dorpjes met namen als Intercourse, Leacock en Bird In Hand. De Amish worden hier door de andere inwoners van Pennsylvania abusievelijk Pennsylvanian Dutch genoemd, een verbastering van 'Deutsch'. Moderne hulpmiddelen zijn bij deze leden van de 'Old Order' verboden. Dus geen electriciteit en voorwerpen die afhankelijk zijn van de stroomvoorziening. Electriciteit is immers volgens het geloof van de Amish iets wat je met de buitenwereld verbindt. Niet dat ze tegen electra op zichzelf zijn. De leiders van de gemeenschap besloten echter al in 1919 dat aansluiting op het net niet in het belang van hun mensen was. Als je gemakkelijk toegang had tot al die gemakken, zou dat immers alleen maar tot vele verleidingen leiden en tot het afbrokkelen van het kerkelijke en het gezinsleven. Oftewel: de Amish - in elk geval de aanhangers van de Old Order, de strenge versie ervan - zijn niet tegen moderne gemakken, alleen kiezen ze ervoor om een sober en ingetogen leven te leiden een daar passen radio, tv en koelkast niet in. Overigens hebben ze hier en daar wel gekoelde melktanks, maar de stroom wordt dan met een generator opgewekt.

Sobere huizen

Die soberheid vind je in hun huizen terug. De vloer is doorgaans kaal, op een enkel zelfgemaakt kleed na. Ook hangt er zelden een versiering aan de muren. Het huis wordt verwarmd door één grote kachel, die meestal in de keuken staat, zodat de rest van het huis onverwarmd is. Maar omdat de Amish vroeg opstaan, al bij het aanbreken van de dag aan het werk gaan en ook 's avonds vroeg naar bed gaan, hebben ze weinig tijd om in een koude kamer te zitten. De voorkamer is alleen maar voor speciale gelegenheden bedoeld en wordt zelden gebruikt. Toch wordt er 's avonds wel gezamenlijk gelezen, maar alleen in de Bijbel of Martyrs Mirror, de Spiegel der Martelaren, een geschiedenis van martelaren door de eeuwen heen en voor de Amish een herinnering aan de bloedige vervolging van hun voorouders. Ook wordt wel de weekkrant the Budget gelezen. De krant is meer dan honderd jaar oud en bevat stukjes van Amish-correspondenten uit het hele land. Meestal gaan ze over de oogst, het weer en de dagelijkse dingen in hun gemeenschappen. Waar de kerkdiensten waren deze keer, wie er waren en wie niet (en waarom niet!), wie er geboren en overleden zijn.

In elk geval is de keuken vaak het grootste vertrek van het huis en het middelpunt van het gezinsleven van de Amish. Daar worden de uitgebreide maaltijden klaargemaakt en opgediend. Daar ook komt het hele gezin bij elkaar, ouders, kinderen en ook grootouders, want die wonen bij de familie in huis. Verpleeg- of verzorgingstehuizen kennen ze immers niet. Ouder wordende mensen worden binnen de familie opgevangen en als het nodig is, staat de gemeenschap klaar. De kinderen doen spelletjes in de keuken of maken er hun huiswerk. Moeder naait kleren, haakt kleden of bakt. Het is niet ongebruikelijk dat een Amish-moeder wel twintig tot dertig pasteien per week bakt.

Er zijn ook veel Amish-huizen die een zogeheten zomerkeuken hebben; daar worden de meer bewerkelijke gerechten, zoals worst en zuurkool klaargemaakt. De meeste gezinnen maken allerlei soorten fruit en groenten in en koken jams. Er zijn ook Amish-vrouwen die ingemaakte producten en pasteien op de boerenmarkten in de omliggende dorpen verkopen.
De bovenverdieping van het huis kan, door de deuren open te zetten, tot één grote ruimte worden omgetoverd. Dat is bedoeld voor de kerkdiensten die beurtelings in elk Amish-huis worden gehouden.

De vrouwen: koken, schoonmaken en quilting

De man is volgens de Bijbel het hoofd van het gezin. De vrouw zorgt voor de opvoeding van de kinderen en voor het huishouden. De man neemt het werk op het bedrijf op zich en vertegenwoordigt het gezin naar buiten toe. De vrouw heeft zware taken. Zij is van 's morgens vroeg tot 's avonds laat in touw. De grote gezinnen bezorgen hen weinig vrije tijd: kinderen opvoeden, koken, bakken, kleren verstellen en ook nog het huis schoon houden. Wel helpen de oudere kinderen flink mee. Amish-kinderen wordt al jong geleerd dat ze bepaalde verantwoordelijkheden binnen het gezin en de gemeenschap hebben.
Dé ontspanning voor de vrouwen is quilting. Een quilt is een prachtig gemaakte lappendeken, vaak uit oude stoffen samengesteld of gehaakt en geborduurd, wat een oneindig geduldig werk is. De quilts hebben abstracte patronen, want de Amish mogen geen realistische voorstellingen maken. Sommige quilts zijn al heel oud. Ze worden vaak als huwelijkscadeau gegeven. Meestal worden ze als beddesprei gebruikt. Vroeger werd er ook met opzet in elke quilt een klein foutje aangebracht, met als achtergrond de gedachte dat alleen God geen fouten maakt. Sinds de toeristenindustrie de quilts heeft ontdekt zijn er nu heuse fabrieken in de VS waar ze machinaal worden gefabriceerd. Sommige echte, oude Amish-quilts zijn bij verzamelaars en in musea terechtgekomen. Tijdens de quilting, die vaak een hele dag duurt, komen de vrouwen uit het dorp bij elkaar en maken allemaal samen zo'n prachtige lappendeken. Ondertussen wisselen ze de laatste nieuwtjes uit. © 2008 - 2009 Staal, gepubliceerd in Religie (Mens en Samenleving) op 07-02-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Staal is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• De Amish: interne en externe gevaren: Ogenschijnlijk gedijen de Amish goed in hun achttiende eeuwse levenswijze. Elke twintig jaar blijken ze zich in aantal te verdubbelen. De vrouwen krijgen gemiddeld zeven…
• De Amish: vestiging in de Nieuwe Wereld: De wederdopers van Jacob Ammann hadden het moeilijk. Door hun strenge en sobere levenshouding en onbuigzame overtuiging werden ze soms ook in de Elzas het doelwit van…
• De Amish, terug in de tijd: De Amish geloofsgemeenschap is een aparte gemeenschap die leeft ver van de “moderne wereld”. Ze kunnen in eigen middelen voorzien, bouwen zelf huizen, onderwijzen hun kinderen en…
• De Amish: onderwijs en huwelijk: Kinderen zijn voor de Amish-gemeenschap heel belangrijk. Waar in onze moderne Westerse wereld twee à drie kinderen zo'n beetje het maximum is, hebben Amish-echtparen er meest…
• De Amish: het saamhorigheidsgevoel: Uit de vorige artikelen kwamen behalve de nadruk op het traditionele geloof en het vermijden van contact met de buitenwereld als opvallende eigenschappen van de Amish naar…