De Amish: geloofsbeleving in de praktijk

De Amish leven dus in hun afgesloten gemeenschappen. Hun levensmotto is: bidden en werken. Gehoorzaamheid, gemeenschapszin en jezelf wegcijferen staan hoog in hun vaandel. Hun religieuze leiders zien erop toe dat ze zich eraan houden. In dit artikel van deze special gaan we dieper in op de vrij orthodoxe en traditionele manier waarop ze hun geloof beleven en wat de consequenties zijn als je je niet aan de regels houdt. Bovendien kunnen ze contact met de buitenwereld niet vermijden.

De kerkdistricten

Het kerkdistrict van de Amish bestaat uit zo'n negentig personen. Doorgaans niet meer, omdat ze immers geen moderne vervoermiddelen hebben waarmee ze naar de kerk kunnen. Bovendien bezitten ze geen kerkgebouwen. Daar hebben ze een bijbels argument voor: God verbiedt tempels waarin Hij geëerd wordt. Ook worden de kerkdiensten bij toerbeurt bij één van de families thuis gehouden. En daar kun je geen grote aantallen gelovigen herbergen. Nog een praktische reden dat de kerkdistricten klein zijn is de sociale controle. Elk district heeft twee of drie predikanten en een bisschop. Vrouwen komen niet in aanmerking voor een kerkelijk ambt, hoewel ze wel stemrecht hebben. De ambtsdragers hebben geen theologische scholing, maar worden door het lot aangewezen, zoals dat in het Nieuwe Testament beschreven staat in de brieven van de apostel Paulus aan de christelijke gemeenten. Als er een nieuwe voorganger nodig is, lopen de leden van de geloofsgemeenschap langs een open raam, waarachter de ambtsdragers zitten; iedereen fluistert dan de naam van degene van wie hij of zij denkt dat hij geschikt is voor die functie. Uit die namen komen een aantal kandidaten naar voren waaruit er ten slotte één door het lot wordt aangewezen. Dat noemen van een naam kan trouwens nog een probleem veroorzaken, want doordat de Amish onder elkaar moeten trouwen, komen er ontzettend veel dezelfde namen in een gemeenschap voor. Zo is vooral Stoltzfus een erg veel voorkomende naam, evenals Miller, Beiler, Reihl of Fischer. Zo is het wel eens op een Amish-schooltje voorgekomen dat alle leerlingen en ook de lerares Stoltzfus heetten en toch geen familie van elkaar waren. Hoewel: als je nagaat dat er voortdurend onderling wordt getrouwd, ga je je toch afvragen of op den duur niet iedereen familie van iedereen is. (Wat de psychische en fysieke gevolgen van huwelijken binnen dezelfde groep kunnen zijn zien we in het laatste artikel van deze special)

De kerkdiensten

Eenmaal per twee weken houden de Amish kerkdiensten in een huis van een lid van de gemeenschap. De kerkdiensten beginnen om half negen 's ochtends en de gelovigen zitten op ruwe houten banken zonder rugleuning, getrouwden vooraan, daarna de ongetrouwde mannen en vervolgens de ongetrouwde vrouwen. Men begint met het zingen van psalmen, zonder muzikale begeleiding, want muziekinstrumenten zijn verboden bij de Amish. De teksten van de psalmen zijn oeroud en in het Deitsch, een soort oud-Duits - dat weer verschilt van het Duitse dialect dat ze onderling spreken -, maar alleen de woorden staan op papier, niet de muzieknoten. Na het zingen komt eerst de korte preek, daarna de lange preek, beide ook weer in het Deitsch. De Amish zijn dus eigenlijk drietalig, want Engels spreken ze natuurlijk ook. De predikanten en de bisschoppen moeten uit het hoofd preken en een kerkdienst duurt al gauw drie uur. De diaken heeft tot taak uit de bijbel voor te lezen, zoals de bisschop huwelijken en begrafenissen moet leiden en erop toezien dat iedereen zich aan de strenge regels van de Bijbel en de Ordnung houdt. Na de kerkdienst wordt er gezamenlijk geluncht. De lunches zijn altijd op dezelfde manier samengesteld, zodat de vrouw des huizes haar hoofd niet hoeft te breken over wat ze nóu weer moet klaarmaken. Tweemaal per jaar houden ze een Avondmaal naar het bijbelse voorbeeld. Aan die dienst nemen voor het eerst ook de nieuwe leden van de geloofsgemeenschap deel. Als de Amish worden gedoopt en daarmee in de geloofsgemeenschap opgenomen, zijn ze zestien jaar of ouder, zoals de leer van de wederdopers voorschrijft. Ze moeten eerst een geloofsbelijdenis afleggen en beloven dat ze volgens de tradities van de Amish zullen leven. Zo moeten de jongens plechtig beloven dat, als ze door het lot worden aangewezen om een kerkelijk ambt te vervullen, ze dat zo goed zullen doen als ze kunnen. Ook worden er bij het Avondmaal wel voetwassingen gehouden, waarbij elk lid van de gemeenschap de voeten van een ander lid wast, zoals beschreven staat in de Bijbel tijdens het laatste Avondmaal dat Christus met zijn volgelingen hield.

De ergste straf

Wie zich niet aan de regels houdt kan de ergste straf krijgen die de Amish kennen: Meidung in hun Duitse dialect (of shunning in het Engels). Dat betekent dat die man of vrouw, na eerst uitgebreid gewaarschuwd te zijn, elk contact met de gemeenschap wordt geweigerd. Als je bijvoorbeeld met een andersdenkende omgaat, als je op dronkenschap bent betrapt, naar een kerkdienst van 'modernere' Amish of mennonieten gaat, of centrale verwarming in je huis laat aanleggen, dan loop je het risico dat die straf over je wordt uitgesproken. Als je je dan niet onmiddellijk bekeert, volgt de Meidung en die is erg ingrijpend. Geen contact meer met de familie, niet meer samen met de gelovigen eten, niemand mag nog goederen of diensten van je aannemen, je mag geen vrienden meer ontvangen en zelf word je ook nergens meer als gast ontvangen. En dat allemaal letterlijk volgens de Bijbel, waarin staat dat "gij niet moet omgaan met iemand die, al heet hij een broeder, een hoereerder, geldgierige, afgodendienaar, lasteraar, dronkaard of oplichter is. Met zo iemand moet gij zelfs niet samen eten".
Pas als je je fouten toegeeft en onmiddellijk ophoudt met datgene waarvoor de Meidung is opgelegd, kan de boosdoener weer in de gemeenschap worden opgenomen. Op die manier hebben de Amish een uitstekend wapen in handen om hun oude manier van leven niet in gevaar te laten komen en om de gemeenschap bij elkaar te houden.

Contact met de buitenwereld

Zo wordt dus ook de afzondering van de rest van de wereld in stand gehouden. Maar dat wordt steeds moeilijker. Ook zij moeten af en toe contact hebben met de buitenwereld en daarvoor is geld nodig. Denk aan de kosten van medische en tandheelkundige verzorging. Denk aan de grond die ze moeten kopen om hun boerenbedrijven in stand te houden. Daarvoor moeten ze dus producten van hun land en van hun handvaardigheid verkopen. Zo kan niet iedere Amish een boerderij betalen, met het land, de dieren en de werktuigen erbij. Die werken dan in eerste instantie niet als boer, het ideaal van iedere Amish, maar als handwerksman. Soms maken ze rijtuigen, de buggies die ze in eigen kring kunnen verkopen, soms werken ze als smid of zelfs in de zuivelfabriek. Het komt steeds vaker voor dat ze voor the English moeten werken, om zo in elk geval voor een eigen boerderij te kunnen sparen. © 2008 - 2010 Staal, gepubliceerd in Religie (Mens en Samenleving) op 07-02-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Staal is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• De Amish: onderwijs en huwelijk: Kinderen zijn voor de Amish-gemeenschap heel belangrijk. Waar in onze moderne Westerse wereld twee à drie kinderen zo'n beetje het maximum is, hebben Amish-echtparen er meest…
• De Amish: het gezinsleven: De rond tweehonderdduizend Amish in de USA wonen voornamelijk in de noordoostelijke staten en het midwesten. De Amish-streek bij uitstek waar de strengste leden wonen is het distri…
• De Amish: vestiging in de Nieuwe Wereld: De wederdopers van Jacob Ammann hadden het moeilijk. Door hun strenge en sobere levenshouding en onbuigzame overtuiging werden ze soms ook in de Elzas het doelwit van…
• De Amish: interne en externe gevaren: Ogenschijnlijk gedijen de Amish goed in hun achttiende eeuwse levenswijze. Elke twintig jaar blijken ze zich in aantal te verdubbelen. De vrouwen krijgen gemiddeld zeven…
• De Amish, terug in de tijd: De Amish geloofsgemeenschap is een aparte gemeenschap die leeft ver van de “moderne wereld”. Ze kunnen in eigen middelen voorzien, bouwen zelf huizen, onderwijzen hun kinderen en…