InfoNu.nl > Mens en Samenleving > Religie > De Amish: Vestiging in de Nieuwe Wereld

De Amish: Vestiging in de Nieuwe Wereld

De Amish: Vestiging in de Nieuwe Wereld De wederdopers van Jacob Ammann hadden het moeilijk. Door hun strenge en sobere levenshouding en onbuigzame overtuiging werden ze soms ook in de Elzas het doelwit van vervolging. In dit artikel zien we hoe de Amish uiteindelijk via alllerlei omwegen in de achttiende eeuw de oversteek naar Amerika maakten. Daar was godsdienstvrijheid in de onafhankelijkheidswet van de VS bij de wet vastgelegd. Ook hier ontstaat verschil in opvattingen tussen de verschillende gemeenschappen.

Doelwit van vervolging

De wederdopers van Jacob Ammann, die Ammann-mennonieten werden genoemd kregen als bijnaam 'Häftler' (haften=hechten, blijven zitten). Ze werden zo genoemd, omdat ze hun kleding met haken ogen sloten, in tegenstelling tot de andere wederdopers, de knopendragers of 'Knöpfler' (Knopf=knoop). Ammann vond knopen en knoopsgaten maar nieuwerwetse lichtzinnigheid en absoluut in strijd met Gods geboden.

De Häftler in de Elzas werden door de Zwitserse regering weliswaar met rust gelaten, maar diezelfde regering probeerde ook van de Zwitserse wederdopers af te komen en ondernam een poging om ze allemaal in te schepen en over de Rijn naar Nederlandse havens te brengen en vandaar naar de Nieuwe Wereld: Amerika. Maar de Republiek der Zeven Verenigde Nederlande gooide roet in het eten, gaf de Zwitsers geen toestemming en haalde de wederdopers van de schepen op de Rijn. Ze keerden voor het merendeel terug naar hun oorspronkelijke woonplaats.

De Nederlanders deden echter nog meer: ze gingen met de Zwitsers onderhandelen om de wederdopers in staat te stellen uit zichzelf naar Nederland te komen. Van daaruit zouden ze in alle vrijheid nieuwe woonplaatsen kunnen gaan zoeken. In de Nederlanden konden mennonieten immers zonder problemen leven en werken en de Zwitsers zagen ze bovendien maar al te graag vertrekken. Er kwamen zo'n driehonderd Amish naar ons land, waar ze enkele kerkelijke gemeenten stichtten. In de loop van de tijd gingen die gemeenten op in de Doopsgezinde kerk. Tegenwoordig vind je nergens in Europa nog Amish.

Op weg naar Pennsylvania

De Amish die in de Elzas en in overige delen van Duitsland waren overgebleven, werden weliswaar niet echt vervolgd, maar gemakkelijk hadden ze het ook niet. De mensen om hen heen behandelden hen als dorpsgekken en lieten hen verder links liggen. Nu waren ze dat wel gewend en bovendien was het een belangrijk onderdeel van hun geloof en hun levenswijze om zich niet met de buitenwereld te bemoeien. Maar in de achttiende eeuw woedden er in de streek waar de Amish woonden voortdurend grotere en kleinere oorlogen en behalve dat zij felle pacifisten waren, bedreigden die oorlogen (tussen Frankrijk en Duitsland om de grensgebieden, waaronder de Elzas) hen natuurlijk ook in hun bestaan. Het was dus niet verwonderlijk dat er in die tijd zo'n vijfhonderd Amish vanuit de Duitse gebieden naar Amerika vertrokken, en wel naar de staat Pennsylvania, waar godsdienstvrijheid in de wet was vastgelegd. Bovendien was daar veel landbouwgrond beschikbaar, wat hun als landbouwgeneraties goed van pas kwam. Daar, in het district Lancaster, bevindt zich nog steeds het centrum van de in Amerika wonende Amish. Daar wonen de meeste van hen, hoewel ze niet allemaal precies hetzelfde geloof belijden.

Onderlinge verschillen

De Amish zijn onderverdeeld in zo'n dertig kleinere en grotere sekten, sommige met niet meer dan een stuk of tien leden.
De ene groep teelt weliswaar tabak, maar rookt het niet, terwijl een andere sekte tabak telen evenals roken afwijst; de ene groep drijft handel met de buitenwereld, weer een ander heeft daar absoluut geen contact mee. Er zijn sekten die alle gemotoriseerde verkeer mijden, andere gebruiken wel tractoren, maar dan niet op luchtbanden. Zo ontstonden er - met soms heel kleine verschillen als inzet - verschillende stromingen onder de Amish. Al die groeperingen bij elkaar worden door de Amerikanen de Pennsylvania Dutch genoemd, wat eigenlijk fout is, want 'Dutch' betekent Nederlanders, maar is een Engelse verbastering van Deutsch, oftewel Duits. De Amish zelf noemen op hun beurt alle niet-Amish the English,
zoals in een vorig artikel te lezen is, wat natuurlijk ook niet klopt. Het is te verklaren uit het feit dat, toen de eerste Amish in Amerika neerstreken, de noordoostelijke staten nog werden gekoloniseerd door Groot-Brittannië.

Diverse kolonies

Er ontstonden ook allerlei Amish-kolonies in andere Amerikaanse staten toen er in de negentiende eeuw opnieuw duizenden Amish naar Amerika en Canada emigreerden. Zij kwamen doorgaans in de noordoostelijke en middenwestelijke staten en in het zuiden van Canada (Ontario) terecht. Daar vonden zij de ruimte en het land die hen in staat stelden om voornamelijk agrarische gemeenschappen te stichten en helemaal volgens hun religieuze en maatschappelijke overtuigingen te leven. Gemeenschappen die zij beschouwen als Gods ware kerk op aarde.

Lees verder

© 2008 - 2014 Staal, gepubliceerd in Religie (Mens en Samenleving) op . Het auteursrecht van dit artikel en antwoorden op reacties ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Shipshewana en de amishShipshewana is een plaats midden in een amishgebied. Het ligt in de Amerikaanse staat Indiana en herbergt de vele doopsg…
De Amish: Vervolging in EuropaDe Amish: Vervolging in EuropaDe ernst en rechtlijnigheid waarmee de wederdopers hun geloof beleden en aan hun denkbeelden vasthielden, bezorgden hen…
De geloofsgemeenschap "Amish"De geloofsgemeenschap "Amish"De Amish zijn een religieuze gemeenschap in Noord-Amerika, die na verschillende schisma's ontstonden uit de Protestanten…
De Amish, terug in de tijdDe Amish, terug in de tijdDe Amish geloofsgemeenschap is een aparte gemeenschap die leeft ver van de “moderne wereld”. Ze kunnen in eigen middelen…
De staat PennsylvaniaDe staat PennsylvaniaPennsylvania, ook wel afgekort PA of keystone state was de tweede staat van Amerika. Het is een staat waarvan sommige de…
Bronnen en referenties
  • De Stillen op het Land (Portret van de Amish-gemeenschap in Amerika) - Peter Ester
  • Bij de Amish - Barbara Claassen Smucker

Reageer op het artikel "De Amish: Vestiging in de Nieuwe Wereld"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

W. de Rijke, 01-06-2014 16:23 #2
Bedankt voor de mooie en goede beschrijving, in Amerika rond Lancaster heb ik ze 4 jaar geleden bezocht, prachtig om nooit te vergeten!
In september wil ik ze in Canada bezoeken heeft er nog iemand tips voor mij?
Wim.

Carla Wetters, 13-03-2012 17:30 #1
Ik ben zeer blij met al deze informatie, vooral omdat het duidelijk en in prettig Nederlands is geschreven. Reactie infoteur, 13-03-2012
Hartelijk dank voor uw positieve reactie!

Infoteur: Staal
Rubriek: Mens en Samenleving
Subrubriek: Religie
Special: Amish
Bronnen en referenties: 2
Reacties: 2
Schrijf mee!