Vergeving in een stappenplan

In de psychologische literatuur wordt vergeving omschreven als een proces dat in stappen verloopt. Het model van Worthington is misschien wel een van de meest bekende.

REACH Model

Worthington spreekt over vijf stappen aangeduid met REACH. Zijn model is vooral bedoeld om interventies te ontwerpen die vergeving bevorderen.

• Recall the hurt
• Empathize with the one who hurt you
• Altruistic gift
• Commitment to forgive
• Holding on to forgiveness

Recall the hurt

De eerste stap is het terug halen van het leed dat is aangedaan met de pijn en emotie die daarbij hoort. Men moet werkelijk onder ogen zien wat er aan de hand is. Deze stap is de belangrijkste en moeilijkste stap. Het is hard werken omdat hierbij allerlei gevoelens weer opnieuw beleefd worden.

Empathize with the one who hurt you

In deze stap wordt aandacht besteed aan de persoon die de pijn heeft veroorzaakt. Wie is hij of zij eigenlijk? Hoe was het voor de tijd toen het gebeurde? Op deze manier kunnen gevoelens tegenover de dader meer in het licht van begrip gesteld worden.

Altruistic gift

Vergeven is een daad van geven. Het is een daad van onbaatzuchtigheid. Hierbij is het van belang te beseffen dat men niet alleen slachtoffer is maar ook dader. Men moet zich realiseren dat men ooit zelf ook vergeving heeft ontvangen, of dat ooit nog eens zal krijgen. Vergeving kan daarom niet opgelegd worden als een eis, want dat zou opnieuw een vorm van ‘geweld’ zijn.

Commitment to forgive

Het is van belang om de vergeving openlijk uit te spreken. Dit kan door de betrokkene er iets over te verklaren. Hierdoor kan een begin gemaakt worden met verzoening, gericht op herstel van de relatie.

Holding on to forgiveness

Op lange termijn kan de relatie onder druk komen te staan. Het slachtoffer kan door het gebeurde voor het leven getekend zijn. Het gevaar is aanwezig dat men opnieuw in een situatie komt waarin emoties de overhand gaan spelen. Wellicht moet dan het proces herhaald worden.

Tenslotte
Vergeving kan niet garanderen dat er een einde is gekomen aan de aangedane pijn of opgelopen kwetsuur. Dat blijven twee verschillende zaken.