Woede in de kiem smoren
Vervormd denken helemaal uitschakelen zal niet lukken, sterk verminderen kan wel. Vervormd denken is een normaal onderdeel van het mens-zijn. Let maar eens op en luister naar wat om je heen zoal gezegd wordt, daar zit een flinke portie vervormd denken bij. Wanneer dergelijke opmerkingen op jou betrokken worden kun je rustig concluderen: “Hier hoef ik me niet veel van aan te trekken.” Ontmasker je eigen en andermans vervormde gedachten en vervang ze door gedachten die je wel verder helpen.
Alarmbel
Als je bewuster met je woede leert omgaan en je woedeaanvallen gaat analyseren, leer je verschillende vormen van vervormd denken die jij toepast, en die anderen toepassen, te onderscheiden. Op den duur gaat er een belletje rinkelen zodra je ‘nooit’ of ‘altijd’ zegt (of hoort), wanneer je een retorische vraag stelt (of hoort), etc. Dit kun je doen:- Je kunt leren je niet langer te richten op hoe je zou willen dat het is: “Waarom lukt mij dat nooit?” maar te focussen op hoe jij wilt reageren op wat er gebeurt.
- Het is zinloos vragen te stellen waarop je het antwoord wel weet. Accepteer de werkelijkheid zoals die is en beslis wat je ermee doet, die keuze heb je.
- Goed of slecht zijn gebaseerd op je persoonlijke voorkeur. Bij alles-of-niets-denken gaat het niet om een moreel dilemma, maar gewoon om een probleem dat erom vraagt opgelost te worden. Veroordeel of beschuldig niet, kijk naar de feiten en naar mogelijke oplossingen, daar heb je wat aan!
- Een andere fout die gauw gemaakt wordt is de zaken overdrijven. Laat de feiten voor zich spreken. Wees nauwkeurig! Teleurstellingen en pijn maken nu eenmaal deel uit van het leven. Hoe erg is dit vergeleken met een echt drama? Accepteer de tegenslag en kijk hoe je de schade zoveel mogelijk kunt beperken.
- Benoem de dingen zoals ze zijn, generaliseer niet. Loop niet te schelden, richt je op de oplossing.
Externaliseren
Een probleem kun je ook ‘oplossen’ door de oorzaak ervan buiten jezelf te leggen. Wat je in feite doet is je verantwoordelijkheid afschuiven op iets of iemand anders. Dit gaat vaak samen met veroordelen en bekritiseren van alles en iedereen die volgens jou het probleem veroorzaken. Vaak is die gedachte gebaseerd op een verborgen norm die meestal een aspect van de werkelijkheid bevat dat je moeilijk kunt accepteren, of iets wat je niet wilt doen. Bijvoorbeeld:Situatie: je bezoekt een schilderijententoonstelling die je niet kan bekoren.
Je denkt: wat een waardeloos werk, hoe kunnen ze dat tentoonstellen?
De impliciete stelling kan zijn: dat kan ik beter!
De onderliggende norm: mensen zouden mijn kwaliteiten moeten erkennen.
Externaliseren lost niets op, want:
- de gedachte leidt af van het eigen aandeel in het ontstaan van de situatie; zo hoef ik er zelf niets aan te doen (meer schilderen, meer exposeren, etc.)
- de gedachte legt alle verantwoordelijkheid voor het oplossen van het probleem bij anderen; dit creëert de illusie dat het niet mijn verantwoordelijkheid is om iets aan de situatie te doen.
- de gedachte gaat ervan uit dat mijn behoeften en verlangens belangrijker zijn dan die van anderen en dat de ander een charlatan, een oplichter, is.
- dit is geen effectieve strategie om mijn behoeften te vervullen; het werkt niet!
Gedachtelezen
Gedachtelezen is een manier van vervormd denken waarbij je meent te weten wat de ander denkt of voelt of wat de onderliggende bedoeling is van zijn gedrag ook al heb je daar geen enkele aanwijzing voor. Gedachtelezen gepaard aan externaliseren gaat vaak uit van de veronderstelling dat anderen erop uit zijn je kwaad te doen.Wat kun je hiertegen doen?
Als je toch aan het gedachtelezen bent, gebruik het dan in constructieve zin, namelijk om te proberen de ander te begrijpen. Ga in zijn schoenen staan:
- Wat deed die ander wat je kwaad maakte?
- Welke behoefte / verlangen maakte dat hij/zij zich zo gedroeg?
- Door welke overtuiging of elementen uit haar/zijn verleden (kwetsing, verlies, succes, angst, onvermogen, etc.) werd zijn/haar gedrag beïnvloed?
- Als ik dit allemaal overweeg, hoe had ik me dan anders = doeltreffender kunnen gedragen?
Probeer het gedrag van de ander zo goed mogelijk vanuit zijn/haar perspectief te begrijpen. Niet om het goed te praten, te bagatelliseren, maar om er zelf wijzer van te worden: namelijk om hem/haar te begrijpen zodat je er adequaat op kunt reageren. Als je het niet begrijp, is het altijd nog beter om te vragen wat de ander bedoelde om er zeker van te zijn dat je het goed begrepen hebt.
Tijdreizen
Tijdreizen is het verschijnsel dat je op een situatie of een persoon in het heden reageert alsof het een situatie of persoon uit je verleden is. Bijvoorbeeld:Elly is eraan gewend dat haar moeder haar problemen niet serieus neemt. Haar moeder vond dat Elly teveel met zichzelf bezig was en altijd (!) zelfmedelijden had. Als Elly een vriend krijgt durft ze bij hem haar problemen niet te uiten uit angst dat hij hetzelfde zal zeggen en zich van haar af zal keren.
Hoe kun je hiervan loskomen?
- Constateer wat er gebeurt
- Constateer wat er feitelijk aan de hand is
Verwante artikelen
- Woede: oorzaak van vervormd denken: Woede wijten we meestal aan iets buiten onszelf, aan iets dat ons overkomt, iets waar wij niets aan kunnen doen. Of aan iemand die niet mee wil werken of erger nog: iemand…
- Retorica: vormen van overtuigen: Wanneer anderen willen dat we iets doen of onze overtuigingen willen beïnvloeden in bijvoorbeeld een debat of discussie kunnen ze gebruik maken van een argument. Ze bieden du…
- Het Rijk van de Tijd (Times without Number): Voor een liefhebber van tijdreis verhalen, is Times without number (1962) van John Brunner een must. Het is een combinatie van alternatieve geschiedenis, waarin d…
- Creatief denken: tien vuistregels: Creativiteit wordt gewoonlijk gezien als iets wat je hebt of niet hebt. Op school of cursus leer je een techniek – schilderen, musiceren, boetseren, naaien, timmeren, fotog…
- Meer kwaliteit in je leven: Veel mensen weten niet dat ze enorm veel meer kwaliteit uit het leven kunnen halen. Kwaliteit is voor ieder anders, maar toch kun je d.m.v. een aantal simpele oefeningen de kwalit…
Bronnen en/of referenties
- R.Z. Peurifoy: Woede: tem het beest in jezelf
Reageer op het artikel "Woede in de kiem smoren"
Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.
