Werkloze senioren en het UWV: tips en adviezen

Veel 55-plussers verliezen in tijden van economische malaise hun baan en de kans dat ze weer aan de slag komen is klein. Naderen zij bovendien op het moment van ontslag de 60 jaar, dan is de kans op werk zelfs grotendeels nihil en zal de uitkering veelal eindigen voordat de pensioengerechtigde leeftijd is bereikt. In dat geval zal je het grootst mogelijk “rendement” moeten halen uit je WW-periode en daarbij is een slimme aanpak en een goede relatie met het UWV Werkbedrijf van groot belang. Er is meer dan voldoende informatie te vinden over de relevante regels en wetgeving, de rechten en plichten van de werkloze in het algemeen en de mogelijkheden en technieken die er zijn om weer zo gauw mogelijk een baan te vinden. Veel 55-plussers hebben echter de moed -begrijpelijkerwijs- opgegeven en proberen zich zo goed mogelijk aan te passen aan de situatie.

Vanwege hun relatieve hoge leeftijd en een vaak lang arbeidsverleden hebben zij meestal recht op een langdurige (maximaal 3 jaar en 2 maanden) WW-uitkering. Het is van belang de WW-periode zo gunstig mogelijk te laten verlopen en te optimaliseren. De medewerking van het UWV Werkbedrijf is daarbij onontbeerlijk; zij zijn de nieuwe “werkgever” en kunnen de “cliënt” adviseren en assisteren maar het ook lastig maken.

Behoort u tot deze groep werkloze senioren, dan zijn de volgende tips en adviezen met name voor u bestemd.

Het UWV Werkbedrijf

Nadat u zich heeft laten inschrijven bij het UWV en de duur en hoogte van de uitkering is vastgesteld, wordt u uitgenodigd voor een gesprek met een werkcoach van het UWV Werkbedrijf. De werkcoach zal u gedurende de WW-periode begeleiden en u heeft er veel baat bij een goede relatie met hem of haar te hebben.

De werkcoach

Iedere vestiging van het UWV Werkbedrijf heeft een groot aantal werkcoaches. Iedere werkcoach krijgt een aantal “klanten” toegewezen. Een werkcoach heeft de volgende kerntaken:

• Diagnosestelling: In beeld brengen van de kansen en risico’s in de persoonlijke situatie van de klant en het begeleidingsproces
• Vraag- en aanbodgericht bemiddelen: Werven van nieuwe vacatures bij werkgevers of branches. Eerste aanspreekpunt voor werkgevers en onderhandelen over eventuele projecten die ontstaan vanuit vacaturewerving. Maken van de finale selectie van kandidaten. Vanzelfsprekend is netwerken een belangrijk onderdeel.
• Re-integratie: Stellen van reële doelen op basis van de klantbeleving en de vraag op de arbeidsmarkt om de klant het werk te laten hervatten. Coachen van de klant in zijn aanpak door middel van gerichte afspraken en acties richting werk (handhaving, rechten en plichten). Richting en sturing geven en stijl van coachen kunnen aanpassen aan de situatie.
• Aanspreken op, en confronteren met, gedrag en houding: Geven van feedback aan klanten, collega’s en andere partijen.
• Registratie en rapporteren: Volgen, bewaken en vastleggen van gemaakte afspraken en beslissingen in systemen en rapporten volgens vastgelegde kwaliteitsnormen.
• Inkopen: Verstrekken van opdrachten voor trajecten aan re-integratiebedrijven en andere instanties op basis van maatwerk en het inkooppalet van de afdeling Inkoop en volgen van de kwaliteit en effectiviteit daarvan.
• Monitoren: Verantwoordelijk voor de financiële verantwoording van ingezette middelen en instrumenten.
• Klantgericht werken: Wensen en behoeften van de klant onderzoeken en hier pro-actief naar handelen. Anticiperen op behoeften van klanten en hoge prioriteit geven aan servicebereidheid en klanttevredenheid.
• Resultaatgericht werken: Actief gericht op het behalen van resultaten en doelstellingen en de bereidheid hebben om zelfstandig en in te grijpen bij tegenvallende resultaten.
• Samenwerken: Een actieve bijdrage leveren aan een gezamenlijk resultaat of probleem-oplossing, ook wanneer de samenwerking een onderwerp betreft dat niet direct van persoonlijk belang is.
• Oordeelsvorming: Op basis van beschikbare informatie juiste en realistische conclusies trekken.

De werkcoach wordt door zijn werkgever, het UWV Werkbedrijf, uiteindelijk beoordeeld op zijn of haar resultaten (krijgt hij u weer aan het werk) en op de wijze en mate waarop hij of zij de cliëntendossiers beheert (houdt u zich aan de regels).

Gesprekken met de werkcoach

U zult regelmatig gesprekken hebben met de werkcoach en hij/zij kan er ook voor kiezen dit telefonisch te doen. Deze gesprekken geven de werkcoach een indruk van uw houding en inspanningen, en het is van belang hem of haar tevreden te houden. Enkele adviezen:

• Kom afspraken altijd stipt na; dat zal hij immers ook van u verwachten als u gaat solliciteren.
• Verschijn altijd netjes gekleed; dat hoeft niet formeel te zijn, maar als u er verzorgd uitziet zult u eerder serieus genomen worden.
• Wees altijd positief; ook als u er op den duur zelf niet meer in gelooft, blijf uitstralen dat u nog best een kans denk te maken op de arbeidsmarkt. Zo vermijdt u dat een werkcoach vermoedt dat u er geen moeite meer voor doet.
• Wees goed voorbereid; zorg dat uw CV klopt, neem een overzicht mee van uw sollicitaties en vertel wat u allemaal nog van plan bent.
• Bedank hem of haar voor de begeleiding.

Tips voor solliciteren vindt u op 50-plus en werkloos - tips en adviezen

Tip: Het kan zijn dat uw werkcoach, ondanks uw goede inzet en bedoelingen, zeer onaangenaam te werk gaat en/of de druk onevenredig opvoert om u hoe dan ook aan het werk te krijgen. In zo’n geval kunt u bij het UWV om een andere werkcoach vragen (u bent immers "klant"). Voer daarbij aan:

• dat u op zich niets persoonlijks heeft tegen uw werkcoach, maar dat
• hij of zij onvoldoende begrip lijkt te hebben voor uw specifieke omstandigheden en
• dat u beter bent gebaat bij een andere werkcoach

Werkdruk bij het UWV werkbedrijf

Ook het UWV werkbedrijf moet drastisch bezuinigen, waardoor er minder tijd en budget is om u te begeleiden en controleren. Bent u jong(er) en wilt u hoe dan ook weer aan de slag, is dan vervelend. Bent u rond de zestig en wilt u uw WW-periode zo gunstig mogelijk doorkomen, kan dit in uw voordeel werken. Maar zorg er altijd voor dat u aan uw verplichtingen voldoet.

Onderhoud Werkmap

Het systeem van de Werkmap, waarin u al uw relevante gegevens in op kunt slaan, is een onderdeel van werk.nl. Dit is helaas een verouderd systeem, dat er veel uitligt en waar de medewerkers van het UWV zelf al niet veel vertrouwen in hebben. Toch is het verstandig alle gewenste gegevens toe te voegen. Zorg dat u uw werkmap regelmatig wat vernieuwd, zodat uw werkcoach ziet dat u actief bent.

Tip: door af en toe een nieuw overzicht van uw sollicitaties toe te voegen, geeft u het juiste signaal af.

Verlenging van uw WW-periode

Als u na een jaar werkloos te zijn geweest tijdelijk een baan heeft, zal de hoogte van uw WW-uitkering daarna opnieuw worden getoetst, waarbij het inkomen tijdens uw kort werkverband wordt meegenomen. Om te voorkomen dat uw uitkering daarna lager wordt, dient u binnen een jaar na uw primaire ontslagdatum (uw eerste WW-dag) het werk te hervatten. Als deze werkperiode binnen 26 weken weer wordt beëindigd (niet verwijtbaar) , behoud u tot een maximum van 3 jaar van uw totale WW-periode het recht op een uitkering op basis van uw originele inkomen.

Tip: zorg ervoor dat u binnen een jaar ergens een maand in dienst bent; dit kan zijn bij een bedrijf van een familielid of vriend, als vriendendienst of via een uitzendbureau.

• Uw WW-periode schuift in dat geval een maand door (“het oude recht herleeft”)
• U behoudt maximaal 3 jaar het niveau van uw originele uitkering, ook als u later tijdelijk voor een lager salaris werkt.

De wet PaWa

Sinds 1 juli 2009 geldt de wet PaWa(De Wet PaWa - theorie en praktijk ). Die houdt in dat elke baan als passend wordt gezien voor werkzoekenden die een jaar onafgebroken werkloos zijn geweest. Het gaat om mensen die na 1 juli 2009 werkloos zijn geworden. Daarbij hoeft in het uiterste geval niet meer gekeken te worden naar het opleidingsniveau en ook mag het loon lager zijn dan de uitkering. De klant is verplicht het werkaanbod aan te nemen, anders bestaat de kans dat de WW-uitkering gekort wordt.
Toen vorig jaar bekend werd dat de wet van kracht zou worden, leidde dat tot veel verontruste geluiden. Zo werd in diverse kranten als voorbeeld een ingenieur genoemd die met zijn of haar universitaire opleiding ingezet zou kunnen worden als tomatenplukker. UWV benadrukte toen al dat het niet zo’n vaart zou lopen, omdat er wel gezocht zal worden naar passende arbeid.

Het UWV mag u dus verplichten te solliciteren op een baan onder het niveau van hun vorige baan of opleiding, maar vanwege de crisis gebeurde dit nog niet of nauwelijks. Doordat de werkloosheid het afgelopen jaar sterk steeg, moesten alle zeilen bijgezet worden om deze instroom te verwerken.
De afdeling Woordvoering van UWV legt uit waarom de wet PaWa nu wellicht wel uitgevoerd gaat worden. ‘Nu de ergste crisis achter de rug lijkt, gaan we ons meer richten op mensen die langer dan een jaar werkloos zijn.’

55-plussers kunnen daar het beste als volgt mee om te gaan:

• Solliciteer al in een vroeger stadium beneden uw niveau; de kans dat u überhaupt voor zo’n functie wordt gevraagd is verwaarloosbaar klein. U geeft daarmee wel een signaal af aan uw werkcoach dat u daartoe bereid bent, en hij of zij zal daardoor op dat gebied de druk waarschijnlijk niet opvoeren.
• De gemiddelde werkcoach heeft zijn/haar handen al vol aan jonge(re) klanten en zal minder aandacht aan u schenken.

Ten slotte

Laat er geen misverstand over bestaan: het is het beste als u weer aan de slag komt, een verdiend salaris mee naar huis neemt en ook op economisch gebied weer deel uit gaat maken van de maatschappij. Dat is beter voor u, uw partner of gezin en voor de maatschappij in het algemeen. Maar als dat er nu echt niet meer in zit, en u krijgt afwijzing op afwijzing, heroverweeg dan uw situatie, herbereken uw kansen en zorg ervoor dat u met behoud van uw eigenwaarde en levensvreugde uw status van seniore werkloze positief vorm geeft. Daarbij zult u gebruik moeten maken van de ruimte en mogelijkheden die er op dat gebied zijn.